روزنامه‌های عربی در هفته‌ای که گذشت، مطالب متنوعی را مورد توجه قرار دادند. روزنامه الوطن چاپ کویت، به همراه بسیاری دیگر از روزنامه‌های عرب‌زبان، به تحلیل مسأله استعفای علی لاریجانی از ریاست شورای عالی امنیت ملی پرداختند. الوطن در این مورد نوشت: «آگاهان معتقدند که این استعفا در اثر اختلاف نظر میان لاریجانی و احمدی‌نژاد بر سر مسأله سیاست‌های هسته‌ای و چگونگی ادامه روند مذاکرات صورت گرفته است. احمدی‌نژاد معتقد است که این سیاست‌ها باید شدیدتر و قاطع‌تر بوده و ایران باید محکم‌تر از آن چه اکنون هست در مذاکرات هسته‌ای با دول غربی ظاهر شود.» روزنامه الحیات در این مورد نوشت: «مقامات روسیه خبر استعفای لاریجانی را به عنوان نوعی رد مذاکرات پوتین و مقامات ایرانی در باره پرونده هسته‌ای ایران، که هفته گذشته در تهران صورت گرفت، تعبیر کرده‌اند.» این روزنامه افزود: «رسانه‌های عمومی در روسیه، به نقل از منابع دیپلماتیک، خبر از درز مضامین گفتگوهای ایران و روسیه توسط علی لاریجانی داده‌اند؛ مضامینی که توسط احمدی‌نژاد نفی شده است.» الشرق الاوسط در مورد این خبر تیتر زد: «استعفا یا برکناری؟» نویسنده مطلب الشرق الاوسط به نقل از یکی از نزدیکان لاریجانی می‌نویسد: «لاریجانی خبر استعفای خودش را قبل از تقدیم رسمی آن به احمدی‌نژاد، از صدا و سیمای جمهوری اسلامی شنیده است.» النهار در این باره نوشت: «این استعفا مربوط به اختلافات داخلی جناح‌های حاکم در ایران بوده و قطعاً به تقویت جناح احمدی‌نژاد منجر می‌شود. این استعفا را که برخاسته از یک اختلاف سیاسی است، باید در چارچوب جنگ برای به چنگ آوردن قدرت پس از فوت آیت‌الله خامنه‌ای تحلیل کرد.» السفیر در تحلیل خبر استعفای لاریجانی نوشت: «احمدی‌نژاد واقعاً باهوش است. او با انجام تغییرات تدریجی می‌کوشد نزدیکان خود را در تمام ارکان حکومت نصب کرده تا به این وسیله زمینه را برای پیروزی راحت در انتخابات بعدی ریاست جمهوری آماده کند.» روزنامه عکاظ نیز پیرو این خبر، به نقل از نزدیکان لاریجانی نوشت: «رییس سابق شورای عالی امنیت ملی در فکر تأسیس جبهه سیاسی معتدلی متشکل از محسن رضایی و محمد باقر قالیباف، به قصد رقابت با احمدی‌نژاد و کسب حمایت مجلس شورای اسلامی است.» عکاظ می‌افزاید: «لاریجانی به جبهه رفسنجانی و خاتمی ملحق می‌شود.» این روزنامه به نقل از یکی از مسئولان جمهوری اسلامی که نخواسته است نامش فاش شود نوشته است: «لاریجانی قصد دارد در یک کنفرانس مطبوعاتی دلایل استعفای خود را برای عموم شرح دهد.» ***هفته گذشته روزنامه الوطن نوشت: «اولمرت، نخست‌وزیر اسراییل، مسأله هسته‌ای ایران را در نشست‌هایی در پاریس و لندن با مقامات اروپایی در میان می‌گذارد.» این روزنامه نوشت: «اولمرت در حالی این دیدارها را پس از سفر کوتاهش به مسکو انجام می‌دهد که حمایت ولادیمیر پوتین از برنامه‌های هسته‌ای ایران را «تحریک کننده» خوانده است. اولمرت در جلسه هیئت وزیران اسراییل گفته است: اسراییل در صدد است تلاش گسترده و بین‌المللی جهت منع ایران از دست‌یابی به سلاح اتمی را آغاز کرده و سفر به پاریس و لندن در همین راستا صورت می‌گیرد. گفتگو با سارکوزی و براون حتماً برای اسراییل مفید خواهد بود.» الوطن افزوده است: «رسانه‌های اسراییل اعلام کرده‌اند که اولمرت اطلاعات و اخبار جدیدی را که سازمان جاسوسی آن کشور در مورد فعالیت‌های هسته‌ای ایران جمع‌آوری کرده است را در اختیار فرانسه و انگلیس قرار خواهد داد. نزدیکان اولمرت گفته‌اند که او ظرف هفته‌های آتی سفری نیز در همین ارتباط به آلمان خواهد داشت.» ***الوطن هم‌چنین در شماره روز یکشنبه خود نوشت: «یک جاسوس اسراییلی موفق شده است تعدای عکس به سازمان جاسوسی کشور متبوعش ارائه کند که آن چه او ادعا می‌کند تأسیسات هسته‌ای سوریه است، به خوبی در آن عکس‌ها قابل رؤیت است. اسراییل نیز این عکس‌ها را به سازمان جاسوسی آمریکا ارائه کرده و گفته است آمریکا ما را جهت معین کردن نقاط مورد نظر، جهت حمله احتمالی به سوریه یاری خواهد کرد.» این روزنامه افزوده است: «اسراییل دولت آمریکا را جهت حمله به سوریه تحریک و تشویق می‌کند. اما آمریکا در این باره احتیاط می‌ورزد؛ چون کاملاً از وجود تاسیسات هسته‌ای در این مناطق مطمئن نیست.» اسراییل ماه گذشته به برخی از این تاسیسات حمله کرد و اکنون با یافتن این عکس‌ها، مؤیدی برای حملات هوایی خود یافته است. ***الوطن هم‌چنین در بخش اخبار خارجی خود آورد: ژنرال مایکل مولین، از فرماندهان عالی‌رتبه ارتش آمریکا گفته است: «علی‌رغم اشتغال آمریکا به جنگ در عراق و افغانستان، ایالات متحده آمریکا از توان لازم جهت حمله به ایران و ادامه جنگ، هم‌زمان در سه جبهه، برخوردار است.» او افزوده است: «آمریکا در حال حاضر با مسأله تولید سلاح هسته‌ای و نیز همکاری ایران با دشمنان آمریکا در عراق از در دیپلماسی وارد شده است. اما چنان چه مقامات سیاسی کشور آمریکا تصمیم بگیرند که به ایران حمله کنند، هیچ گونه جای نگرانی نیست. زیرا ما بیش از حد ضرورت نیرو برای جنگ در اختیار داریم.» الوطن درضمن این خبر نوشته است: «آن چه اهمیت این سخنان را افزون می‌کند، آن است که بلافاصله پس از سخنان جرج بوش در مورد احتمال شروع جنگ جهانی سوم ایراد می‌شوند.» ژنرال مولین هم‌چنین افزوده است: «آمریکا در حال حاضر می‌کوشد جلوی ورود وسایل لازم برای ساخت بمب از ایران به افغانستان را بگیرد. این بمب‌ها همان‌هایی هستند که در عراق نیز جهت منهدم کردن خودروهای نظامیان آمریکایی به کار گرفته می‌شوند.» ***روزنامه الشرق الاوسط در بخش اخبار فرهنگی خود در هفته پیش خبر از برگزاری نمایشگاهی منحصر به فرد از «هنر معاصر عربی - ایرانی» در لندن داد. در این نمایشگاه تابلو‌های نقاشی و خطاطی هنرمندان معاصر از کشورهای لبنان، فلسطین، مصر و ایران، و برای نخستین بار تابلویی از کشور عربستان سعودی ارائه شده است. در این نمایشگاه تابلو‌های نفیسی ازهنرمندان ایرانی مانند محمد احسایی، فرهاد مشیری و میترا تبریزیان عرضه شده است. از جمله نقاشی‌های عرضه شده در این نمایشگاه، اثری است متعلق به شادی شادیریان با نام «استریو» که در آن شمای یک زن ایرانی تصویر شده که پیشاپیش جمعیتی قرار داشته و در حالی که دستی بر کمر دارد، با دست دیگر دستگاه استریو را به گوش خود نزدیک می‌کند و می‌خواهد به این وسیله قیودی را نشان دهد که بر دست و پای زن امروزی ایران بسته شده است. در تابلویی دیگر با نام «مراقبت» که نمایی از تاریخ معاصر ایران را نشان می‌دهد، عکس دو مامور سی‌آی‌ای در ایران پیداست که یکی از آن‌ها عکس محمد مصدق را در دست گرفته است و دیگری عکس شاه را. در میان آن دو عکس زنی پیداست که سمبل انقلاب و مبارزه است اما در زمینه چهره این زن جماعت کثیری از مردان ترسیم شده‌اند؛ کنایه از آن که گویی در ایران هیچ زنی را نمی‌توان دید. ***الشرق الاوسط در هفته گذشته ضمن اعلام تدوین استراتژی جنگی جدید آمریکا در عراق نوشت: ژنرال دیوید بترایوس و رایان کروکر، دو تن از مقاملت بلندپایه ارتش آمریکا در عراق، ضمن بررسی این استراتژی جدید که شامل برنامه‌های این کشور در عراق تا سال 2009 می‌شود، گفته‌اند: «با عقب‌نشینی نسبی گروه‌های سنی مثل القاعده در مقابله با نیرو‌های نظامی آمریکا، از این پس شیعیان افراطی خطر جدی برای آمریکا در عراق خواهند بود. درگیری‌های اخیر آمریکا با گروه‌های شیعه در جنوب عراق شاهد صادقی بر این مدعاست.» این روزنامه نوشته است: «به این ترتیب به زودی شاهد تغییر استراتژی جنگی در عراق خواهیم بود، تغییراتی که در آن نوک حملات نظامیان آمریکا به سوی شبه نظامیان شیعه، که برخی از آن‌ها از جانب ایران حمایت می‌شوند، نشانه‌گیری شده است.» الشرق الاوسط چنین ادامه می‌دهد: «استراتژی جدید آمریکا در عراق که توسط پنتاگون و وزارت خارجه این کشور تهیه شده است، شامل یک برنامه 200 صفحه‌ای است و به زودی به فرماندهان نظامی در عراق ابلاغ می‌شود. در این استراتژی هم‌چنین از تقسیم کار با نیروهای نظامی عراق و واگذاری امور به نیرو‌های بومی، در مواردی که از توان کافی برخوردارند، سخن به میان آمده است.» ***الشرق الاوسط در خبری دیگر آورد: «آمریکا برای محافظت مرزهای عراق از ورود غیرمجاز اسلحه از ایران، از تکنیکی که در مرزهایش با مکزیک، جهت جلوگیری از ورود غیر قانونی مهاجران به آمریکا، به کار برده است، استفاده خواهد کرد. آمریکا قصد دارد در محدوده‌ای به طول 900 مایل که روزانه 300 کامیون ایرانی از آنجا مواد غذایی، فرش و لبنیات وارد عراق می‌کنند، دیوار بکشد. اما عده‌ای معتقدند که با کشیدن دیوار، مشکل ورود اسلحه به عراق حل نمی‌شود. زیرا ایرانی‌ها می‌توانند اسلحه را تا پای دیوار در مرزهای ایران آورده و از آن جا مهمات را به کامیون‌های عراقی منتقل کنند؛ بدون آن که لازم باشد وارد خاک این کشور بشوند. نیروهای آمریکایی برای حل این مشکل تصمیم گرفته‌اند در کنار این دیوار برج‌های بلند دیده‌بانی بسازند تا نیروهای عراقی از آن جا قادر باشند تحرکات ایرانی‌ها، حتی در داخل مرزهای خودشان را هم تحت نظر بگیرند. اما بعضی از مشاوران نیروهای نظامی آمریکا این راه را نیز مفید ندانسته و گفته‌اند مقایسه مرز ایران - عراق با مرز آمریکا - مکزیک، مقایسه درستی نیست. علاوه بر آن، این منطقه مملو از مین و اسلحه است که هر گونه عملیاتی را در آن با مشکل مواجه می‌کند.» ***روزنامه السفیر در شماره روز چهارشنبه خود نوشت: «دیروز بصره برای ساعاتی به دست نیروهای سپاه مهدی سقوط کرد. آن‌ها در حالی که مردم را به وحدت فرا می‌خواندند، می‌گفتند: مراقب باشید، دشمن به شما خیره شده است.» السفیر در توضیح این خبر نوشت: «در حالی که بصره ساعاتی در دست سپاه مهدی بود و احتمال درگیری با نیروه‌های نظامی عراقی و آمریکایی هر لحظه بیشتر می‌شد، مقتدی صدر از پیروان خود خواست که از درگیری پرهیز کنند. او خطاب به سپاه مهدی گفت: اگر دشمن شما را در حال درگیری با نظامیان عراقی ببیند، خوشحال می‌شود. من شما را به مقدسات سوگند می‌دهم که به اسم دفاع از خود، دستتان را بر روی عراقی‌ها بلند نکنید. صدر هم‌چنین خطاب به نیرو‌های نظامی عراقی گفت: ای نظامیان عراق، شما نیز به اسم قانون دست به کشتار سایر عراقی‌ها نزنید ... شما چه طور فکر می‌کنید که اشغال قانونی است؟ شما از اشغال‌گر انتظار چه قانونی را دارید؟ یار و مدد کار اشغال گران نباشید. اگر خواستار اجرای قانون هستید به صلح وصفا روی بیاورید.» ***روزنامه اخبار خلیج در پایان هفته گذشته از ناآرامی در کربلا خبر داد و نوشت: «درگیری‌های داخلی عراق به تازگی از غرب کشور و پایتخت، به جنوب که منطقه شیعه‌نشین عراق است، کشیده شده و نیروهای آمریکایی خود را برای درگیری‌های تازه در کربلا آماده می‌کنند.» الخلیج نوشته است: «در درگیری‌هایی که در جمعه گذشته در کربلا روی داد، کربلایی‌های مسلح به نیروهای نظامی حمله بردند و در همان حال جنگ میان افراد یک طایفه در گرفت. در این درگیری‌ها که در روزهای شنبه و یکشنبه هفته گذشته هم ادامه داشت، مقر نیروهای نظامی هدف حمله کاتیوشا قرار گرفت.» ***روزنامه الوطن در هفته گذشته خبر از سفر وزیر کشور ایران به کویت داد. این روزنامه نوشت: «این سفر در چارچوب تشریک مساعی کشور‌های همسایه عراق برای ایجاد امنیت در این کشور، و به دعوت رسمی معاون اول نخست‌وزیر و وزیر دفاع و وزیر کشور کویت، شیخ جابر مبارک صورت می‌پذیرد. در این دیدار که وزرای کشور 4 همسایه عراق حضور دارند،در مورد شیوه‌های ایجاد امنیت در عراق گفتگو خواهد شد.» ***روزنامه الحیات در هفته‌ای که گذشت از انتقاد شدید محمد خاتمی، پس از سکوتی طولانی، به سیاست‌های دولت احمدی‌نژاد خبر داد. الحیات نوشت: «خاتمی در مصاحبه با روزنامه سرمایه گفته است: سیاست‌های جاری دولت موجب ازدیاد تورم شده است. مشکلات اقتصادی را می‌توان در کوتاه‌مدت مخفی کرد؛ اما در نهایت روش‌های به کار گرفته شده نمی‌تواند از پس حل آن بر آید.» الحیات افزوده است : «در حالی که بانک مرکزی ایران نرخ تورم در ماه سپتامبر را 15.8 درصد اعلام کرده است، احمدی‌نژاد که خود را برای مواجهه با نتایج وخیم تحریم اقتصادی آماده می‌کند، از رسانه‌های دولتی و صدا و سیمای ایران خواسته است که فرهنگ ریاضت‌کشی در عرصه‌های اقتصادی و سایر عرصه‌های زندگی را در میان مردم ترویج کنند تا از عواقب تحریم اقتصادی کشور، در اثر ادامه سیاست غنی سازی اورانیوم، در امان بمانند.» ***النهار چاپ لبنان در مطلبی با عنوان «تأیید ارمنستان، تکذیب احمدی‌نژاد» در مورد نیمه‌تمام ماندن سفر دو روزه احمدی‌نژاد به ارمنستان نوشت: «مقامات این کشور گفته‌اند: احمدی‌نژاد به ما اعلام کرده است که بدون بازدید از بنای یادبود قربانیان ارمنی در جنگ جهانی اول، به دلیل اتفاقات غیرمنتظره‌ای که در حوزه مسائل «سیاست داخلی» در ایران پیش آمده است، باید به کشورش برگردد. آن‌ها افزوده‌اند احمدی‌نژاد حتی به آن‌ها گفته است قطعاً این بازگشت نابهنگام تاثیری بر روابط متقابل ایران و ارمنستان بر جای نخواهد گذاشت. اما احمدی‌نژاد بلافاصله پس از رسیدن به تهران صراحتاً گفته است که سفر او نیمه‌تمام نمانده و او حتی بیش از حد مقرر در ارمنستان بوده است. او گفته است: قرار بود در ارمنستان 22 ساعت بمانیم؛ در حالی که 23 ساعت و نیم در آن جا بوده‌ایم.» ***روزنامه الاهرام چاپ مصر در خبر کوتاهی به نقل از تلویزیون فونیکس نوشت: «حکومت‌های ایران و چین به تازگی قراردادی را امضا کرده‌اند که به موجب آن ایران 24 جنگنده جی - 10 که توان پرواز تا عمق 2940 کیلومتری را دارد، از چین خریداری می‌کند. مدت زمان تحویل این جنگنده‌ها به تدریج از سال 2008 تا 2010 میلادی ذکر شده است.» این روزنامه ادامه می‌دهد: «این جنگنده‌ها قادرند بر فراز اسراییل به پرواز در آیند.» ***السفیر خبر داد : «138 شخصیت بزرگ جهان اسلام، در نامه‌ای خطاب به پاپ بندیکت شانزدهم و مسئولین واتیکان، آن‌ها را به گفتگو میان اسلام و مسیحیت دعوت کرده‌اند. رییس مجلس گفتگوی ادیان واتیکان، جان لوی توران در این مورد گفته است واتیکان قصد دارد به سرعت پاسخ این نامه را بدهد. این پاسخ سریع متضمن جوابی مثبت خواهد بود. گر چه سؤالات ما از مسلمانان هم‌چنان بر جای خود باقی است.» ***السفیر هم‌چنین در هفته گذشته خبر گردهمایی وزرای دفاع و اطلاعات کشور‌های عضو شورای همکاری خلیج فارس را منعکس کرد. السفیر نوشته است: «در این نشست که همه کشور‌های عضو شامل کویت، عربستان سعودی، امارات، بحرین، قطر و عمان حضور داشتند، وزرای دفاع و اطلاعات عربستان و کویت خواستار بررسی و به کار گیری راه‌هایی جهت حل بحران عراق و مناقشات ایران و آمریکا شدند. در این نشست که در کشور کویت برگزار شد، وزیر اطلاعات عربستان سعودی، امیر عبدالعزیز از اعضای شورای همکاری خلیج فارس خواست که برای اشراف بر مسائل منطقه، گام‌های جدیدی بردارند. او گفت: مسائل جاری منطقه قطعاً برای کشور‌های همسایه خطر آفرین خواهد بود. وزیر اطلاعات کویت، شیخ احمد فهد الاحمد الصباح نیز در این نشست گفت: کشور‌های حوزه خلیج (فارس) با انسداد امنیتی مواجه هستند. هر کدام از این کشورها، چه کوچک و چه بزرگ، با خطراتی روبرو هستند که باید برای رفع آن‌ها کوشید؛ خصوصاً آن که منطقه آبستن تحولات بزرگی است. رییس شورای همکاری خلیج فارس، عبدالرحمن العطیه هم گفت: مردم کشور‌های ما قانع شده‌اند که اطرافیانشان الزاما دوستان آن‌ها نیستند و اگر تلاش مشترک وجود نداشته باشد، هیچ امنیتی در کار نخواهد بود. کشور‌های عربی حوزه خلیج (فارس) محتاج سپر محافظتی قوی هستند.» السفیر نوشت: «اهمیت این سخنان زمانی روشن‌تر می‌شود که به مسأله مناقشات حاد و روزافزون ایران و آمریکا دقت بیشتری بکنیم.» ***روزنامه السفیر در شماره روز پنجشنبه خود برخی از نتایج تحقیق جدیدی که توسط مؤسسه نظرسنجی گالوپ، و به سفارش بخش سیاست خارجی مجلس اروپا، وابسته به اتحادیه اروپا صورت گرفته است را منتشر کرد. السفیر نوشت: «در این نظرسنجی بین‌المللی که در 52 کشور جهان صورت گرفته است، 39 درصد از 57 هزار پاسخ‌گو به این نظرسنجی گفته‌اند خواهان کم شدن نفوذ و قدرت ایران هستند. در عین حال 37 درصد از پاسخ‌گویان نیز نظر مشابهی در مورد آمریکا داشته و خواهان تقلیل قدرت آمریکا بوده‌اند. اما از سوی دیگر 14 درصد از پاسخ‌گویان در اقصی نقاط دنیا گفته‌اند از ازدیاد قدرت ایران خشنود خواهند بود؛ در حالی که 26 از افراد طرفدار افزایش قدرت آمریکا هستند.» السفیر نوشته است: «از نتایج این نظرسنجی بین‌المللی بر می‌آید که طرفداران کاهش قدرت روسیه و چین بیش از کسانی هستند که امیدوارند این دو کشور هر چه بیشتر قدرتمند شوند. 35 درصد از مردم نیز معتقدند در صورت افزایش قدرت و نفوذ اتحادیه اروپا، شاهد وجود دنیایی بهتر خواهند بود، در حالی که 20 درصد مردم خواهان کاهش نفوذ اتحادیه اروپا هستند.» روزنامه الخلیج نیز همین خبر را با عنوان «مخالفت دنیا با ایران» و الشرق آن را با عنوان «مخالفت جهانی با ایران و آمریکا» منتشر کردند. ***روزنامه البیان در شماره آخر هفته خود نوشت: «بحرین درخواست مشارکت ایران در امور هسته‌ای این کشور را رد کرد.» البیان از قول وزیر امور خارجه بحرین نوشت: «هر گونه مشارکت بحرین در امور صلح‌آمیز هسته‌ای با اطلاع آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و با مشارکت دول عضو شورای همکاری خلیج فارس صورت می‌گیرد و هر کشوری که قصد دارد در این راستا کمکی بنماید، باید با دبیرخانه این شورا تماس بگیرد.» البیان افزوده است : «حسین عبداللهیان، سفیر ایران در منامه گفته: ایران حاضر است برای غنی‌سازی اورانیوم، جهت مصارف صلح‌آمیز، به بحرین کمک کند. تمام کشور‌های منطقه می‌توانند از توان علمی دانشمندان هسته‌ای ایران بهره ببرند؛ زیرا به دست آوردن دانش و فن‌آوری هسته‌ای حق همه کشورها است.»

[[photow01]] در حالی‌که کمتر از دو ماه به پایان دومین دور ریاست جمهوری اميل لحود باقی مانده، تقابل سیاسی 8 مارسیها و 14 مارسیها؛ انتخاب رییس جمهور جدید لبنان را برای دومین بار متوالی به حالت تعلیق درآورده است.[1] 8 مارسیها[2] (مخالفان دولت كنوني) از ریاست جمهوری ميشل عون (رييس حزب آزاد ملي) یا میشل سلیمان (فرمانده ارتش) حمایت می‌کنند و 14 مارسیها (موافقان دولت) هم نسيب لحود و پترس حرب را شایسته کسب کرسی ریاست جمهوری میدانند؛ یگانه اشتراک 4 کاندیدای مطرح این دو جریان سیاسی ، تنها وابستگی این کاندیداها به طايفه مسيحيان ماروني است. در این میان آنچه که موجب تعلیق در تعیین سرنوشت کرسی ریاست جمهوری لبنان شده است، تنها صف‌بندی سیاسی احزاب پویای بیروت نیست، بلکه ساختار خاصِ قانون این کشور در چگونگی تقسیم قدرت در میان گروهها و جریانهای قومی و مذهبی و دخالت کشورهای صاحب نفوذ در معادلات داخلی لبنان است. تجزیه و تحلیل چنین ساختاری، میتواند در شکافتن لایه‌های پنهانِِ این تعلیق سیاسی، راهبردی موثر و کارآمد باشد. ساختار نظام سیاسی لبنان، یکی از جالبترین سیستم‌های اعمال حاکمیت در جهان است. شاکله و بن‌پایه اصلی این سیستم براساس توافقهای دو جریان مذهبی قدرتمند مسیحی و مسلمان پی‌ریزی شده است. ۴۲ درصد جمعيت لبنان مسيحی، ۳۳ درصد شيعه و ۲۳ درصد سنی هستند. مسلمانان در مجموع بيش از ۵۵ درصد از جمعيت کشور را تشکيل میدهند. تعداد نمايندگان مسلمان و مسيحی در پارلمان اين کشور برابر است؛ يعنی در مجلس لبنان، مسلمانان و مسيحی‌ها هر کدام ۶۴ نماينده دارند. چنانچه مشخص است، مارونیها در ميان مسيحیهای لبنان از اکثريت بالايی برخوردار هستند طبق سنتی که در لبنان وجود دارد رئيس جمهور و نهادهای مهم امنيتی و انتظامی در دست مسيحیهای مارونی، نخست وزيری و اداره اجتماعی در اختيار مسلمانان سنی و رياست مجلس در اختيار مسلمانان شيعه است. در واقع همین ترکیب توافقی قومی مذهبی در مجلس است که هر شش سال یکبار اقدام به انتخاب ریس جمهور جدید این کشور می‌کند؛ اما این رویکرد توافقی، از یک نارسایی حقوقی بزرگی رنج می برد و هم اکنون نظام سیاسی لبنان را دچار بحران کرده است. براساس قانون اساسى لبنان, رئيس جمهور به طورمستقيم توسط نمايندگان مجلس انتخاب مى‌شود، به اين معنا که نمايندگان مجلس در يک تاريخ معين به شور مى‌نشينند و طى يک راى‌گيرى رئيس‌جمهور مورد نظر کشور را انتخاب مى‌کنند. اما چالشى که در اين ميان وجود دارد، اين است که قانون اساسى هيچ راه حالى در صورت به توافق نرسيدن نمايندگان مجلس براى انتخاب رئيس‌جمهور جديد پيش رو قرار نداده است. براساس قانون اساسى لبنان، تعيين شيوه انتخاب بر اساس توافق نمايندگان است، و در حال حاضر اين موضوع خود به تنهايى به گره‌اى بازنشدنى درانتخابات لبنان تبديل شده است. فراکسيون اکثريت معتقد است براى انتخاب رئيس‌جمهور نيمى از آرا به علاوه يک راى کافى است ،در حالى که نمايندگان گروه اقليت معتقدند رئيس‌جمهور منتخب بايد بتواند دو سوم آراى نمايندگان را جلب کند. علاوه بر اختلافات حقوقی اکثریت و اقلیت در مجلس، تقابل جریانهای سیاسی نیز در گسترش آن نقش به سزایی داشته است. [[photow02]] تقابل ایران وآمریکا تجزیه و تحلیل صف‌بندی گروههای سیاسی لبنان برای انتخاب رییس جمهور به طور مشخص نشان میدهد دو جریان متنفذ موافق و مخالف دولت (مارسی‌ها) با حمایت قدرتهای برون مرزی راهبرد انتخاباتی خود را تعیین می‌کنند، در حالیکه آمریکا از کاندیدهای 14 مارسی حمایت میکند تا در صورت به دست گرفتن قدرت، حزب الله لبنان را خلع سلاح کند، این سوریه و ایران هستند که تلاش فراوان دارند تا کاندیدایی از گروه 8 مارس سکان قدرت را در اختیار بگیرد. با تمام این اوصاف، موضع نهایی واشنگتن حمايت از توافق بر سر نامزد رييس جمهوري جديد لبنان است، زيرا مقامات کاخ سفید ميدانند در صورت برگزار نشدن انتخابات رياست جمهوري، موجی از هرج و مرج کشور لبنان را درخواهد نوردید و این درست همان چیزی است که حزب الله و ایران به دنبال آن هستند. بی‌تردید ايران، سوريه، حزب الله و مخالفان دولت، از ايجاد هرج و مرج در لبنان در مقابل زياني كه آمريكا می‌بیند، سود خواهند برد. ايران به اوضاع لبنان جداي از اوضاع سياسي منطقه نمي‌نگرد و بر اين باور است كه سياست آمريكايي‌ها در همه نقاط جهان شكست خورده و در حال عقب گرد است، به همین خاطر سعی می کند درچیدن معادلات کنونی لبنان طوری عمل کند که در نهایت منجر به شکست جناح آمریکایها در انتخابات ریاست جمهوری این کشور شود. جدایی حزب‌الله تلاش‌های ایران و سوریه علیه آمریکا در لبنان در حالی ابعاد جدیدی به خود گرفته است که به نظر می‌رسد تهران و دمشق نیز دچار اختلافاتی شده‌ا‌ند. بسیاری از تحلیلگران معتقدند؛ علت اين‌كه تاكنون جنبش حزب‌الله لبنان به طور صریح نامزد مورد نظر خود براي رياست جمهوري را معرفي نكرده است وجود اختلاف در کادر رهبری این جنبش است. رهبران حزب‌الله هم اکنون به دو دسته سیاسی مخالف تقسیم شده‌ا‌‌‌ند؛ دسته اول كه از سوريه حمايت ميکند را سيد حسن نصر الله هدايت کرده و دسته دوم را كه ايران حمايت ميكند، شيخ نعيم قاسم رهبري ميكند. نشانه‌های اين اختلاف نظرها را ميتوان در اظهارات ضد و نقيض مسوولان اين جنبش و موضع گيري آنها در خصوص نامزد مورد نظر به خوبی یافت. با آنكه نصرالله در حدود يك سال قبل اعلام كرده بود حزب‌الله نامزد خود را انتخاب كرده است، ولي در دو نشست نمایندگان پارلمان لبنان، حزب‌الله حاضر نشد نام کاندیدای مورد حمایت خود را اعلام کند. چنین پنهان سازی گویای این واقعیت است که جناح نصرالله در راستاي هماهنگي با سوريه از سرهنگ ميشل سليمان حمايت ميکند. جناح حامي ايران هم هنوز نامزدي را مشخص نكرده و منتظر مشخص شدن موضع ايران در اين خصوص است كه اين موضع نيز به تحولات منطقهاي و بين‌المللي مربوط به پرونده هسته‌اي ايران و پرونده عراق و ساير پرونده هاي مورد اختلاف ايران با امريكا و غرب بستگي دارد. ------------------------------------------------ 1- رئيس جمهور لبنان توسط مجلس ملي براي يك دوره شش ساله انتخاب ميشود كه به طور متوالي قابل تمديد نيست، اما در دوره‌هاي غيرمتوالي ميتواند به رياست جمهوري انتخاب شود. دوره شش ساله رئيس جمهور در ۲۳ سپتامبر شروع ميشود. 30 تا 60 روز قبل از اين تاريخ، رئيس مجلس ملي درخواست تشكيل جلسه ويژه براي انتخاب رئيس جمهور جديد را ميدهد. براي تشكيل اين جلسه حد نصاب دو سوم نمايندگان لازم است. اكثريت دو سوم نمايندگان حاضر براي انتخاب در نوبت اول رأي گيري ضروري است و در صورت عدم حصول به اين حد نصاب، در نوبت دوم رأي گيري اكثريت ساده كفايت خواهد كرد. تمام رئيس جمهورهای لبنان از زمان استقلال تا دوره کنونی به همين شکل انتخاب شده اند. نگاه کنید به: جزوه شماره 7499 مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی تحت عنوان «آشنایی با پارلمان مجلس». 2- حزب کتائب که رهبر پيشين خود پیير جمايل را در يک سو قصد در پائيز سال گذشته از دست داده، به همراه حزب المستقبل (آينده) به رهبری سعدالدين حريری، بخش مهمی از گروه موسوم به "چهاردهم مارس" را تشکيل می دهند. اين گروه معتقد است که سوريه در امور داخلی لبنان دخالت و حزب الله علیه دولت فعلی دست به کودتا زده است.

در آخرين روز هفته گذشته، «جبهه مشاركت ايران اسلامي» دهمين كنگره سالانه خود را برگزار كرد. اين حزب شاخص اصلاح طلب كه اكثريت مجلس اصلاح‌طلب ششم و بخش قابل توجهي از دولت هشتم را در دست داشت، در حال حاضر بر اساس اعلام «خانه احزاب ايران» (نهاد مدني حامي حقوق احزاب) به لحاظ سازماني و تشكيلاتي گسترده‌ترين حزب قانوني ايران محسوب مي‌شود. حزب مشاركت كه پس از عدم شركت در انتخابات مجلس هفتم و شكست در انتخابات رياست‌جمهوري نهم به طور كامل از قدرت كنار رفته بود، در اين هفته سومين كنگره خود را پس از خروج از قدرت برگزار كرد و بدين ترتيب نشان داد كه حتي اگر منتقدان اين حزب، آن را يك «حزب دولت ساخته» بنامند، مشاركت بنا دارد كه در سالهاي حذف از حاكميت نيز به حيات خود ادامه دهد. حزب اصلاح‌طلب در سن رشد بسياري از ناظران سياسي معتقدند كه مشاركت در سالهاي اخير نسبت به اولين سالهاي فعاليت خود پخته‌تر شده است و به تدريج در حال تبديل شدن به يك حزب با تعريف جهاني آن است. شوك تكان‌دهنده ناشي از ناكامي خوشبيني‌ها در سالهاي اول اصلاحات، ضربه سنگين ناشي از حذف اين حزب از انتخابات مجلس (كه از سوي اصلاح‌طلبان يك «كودتاي پارلماني» نام گرفت) و سپس ضربه سنگين‌تر ناشي از شكست آشكار نامزد انتخاباتي اين حزب - مصطفي معين – در انتخابات رياست‌جمهوري باعث شد كه مشاركت در بدترين موقعيت در عمر چند ساله‌ي خود قرار گيرد. با اين حال، برخلاف تصور بخشي از حاكميت كه معتقد بود اين حزب دولت ساخته پس از محروم شدن از امكانات و رانت‌هاي دولتي و نااميدي اعضا از بازگشت سريع به قدرت امكان ادامه‌ي حيات نخواهد داشت، حزب مشاركت توانست از انشعاب دروني، فروپاشي، اضمحلال تدريجي، انحلال و هرآنچه كه در تجربه احزاب ايراني در موقعيت‌هاي اينچنيني وجود داشته است، بگريزد و به‌رغم همه‌ي دشواري‌ها به حيات خود ادامه دهد. اين حزب در دو سال اخير تكاپوي جديدي را در تشكيلات خود آغاز كرده كه به گسترش تشكيلات در شهرستان‌ها، ايجاد يك «سازمان راي مطمئن» در تهران و شهرهاي بزرگ، جذب و سازماندهي گسترده در شاخه‌هاي جوانان، دانشجويان و زنان و فعال كردن بخشي از فعاليت‌هاي سابقا كمرنگ حزب خصوصا در حوزه‌ي آموزش منجر شده است. نشست دوره‌اي شاخه جوانان اين حزب در زاهدان در هفته گذشته، نمونه‌اي از فعاليت‌هاي جديد تشكيلاتي مشاركت است كه همزمان با آن دبيركل سابق اين حزب نيز در نمازجمعه اهل سنت حضور يافت و به سخنراني پرداخت. اما اين فعاليت‌ها همه در سخت‌ترين شرايط مشاركت در يك دهه‌ي اخير انجام مي‌شود. اين حزب اصلاح‌طلب اكنون در حالي دهمين كنگره خود را برگزار مي‌كند كه از انتشار يك روزنامه يا حتي هفته‌نامه رسمي محروم است، در يك سال گذشته ناچار شده براي تامين فعاليت‌هاي حزبي سه ساختمان خود را در تهران بفروشد و تنها به دو ساختمان باقي‌مانده بسنده كند و تنها يك سالن در سراسر تهران بزرگ حاضر شده براي يك روز محل خود را براي برگزاري كنگره در اختيار اين حزب قرار دهد. اينها در حالي است كه حزب مشاركت دو ماه پيش شاهد آن بود كه «حجت‌الاسلام هادي قابل» دبير شوراي مركزي اين حزب، به علتي كه تاكنون اعلام نشده بازداشت شد. پنج سال پيش هم «عباس عبدي» يكي از شاخص‌ترين اعضاي اين حزب براي مدت 3 سال زندان رفت و در طول يك دهه عمر اين حزب نيز به كرات اعضاي جوان‌تر حزب بازداشت شده و يا به زندان يا ديگر انواع مجازات محكوم شده‌اند. ترور «سعيد حجاريان» تئوريسين اصلي اين حزب در دومين سال فعاليت جبهه مشاركت كه به معلوليت شديد وي منجر شد، اولين و مهمترين ضربه امنيتي به اين حزب سياسي بود، كه البته اين حزب را از پا در نياورد. استراتژي ناگفته «مقاومت سياسي» مشاركت در دو سال اخير كه به طور كامل از قدرت كنار رفته است، با وجود فشارهاي سياسي و امنيتي، به هيچ شكل حاضر به ترك عرصه سياسي نشده است. اگر متحدان استراتژيك اين حزب يعني «مجاهدين انقلاب» در اين دو ساله به طور نسبي سكوت اختيار كرده و در حال تقويت تشكيلاتي خود هستند يا متحدان تاكتيكي اين حزب يعني «كارگزاران سازندگي» تا حدي فتيله فعاليت سياسي را پايين كشيده‌اند و با آرامش مترصد فرصتي براي بازگشت مجدد به قدرت هستند، جبهه مشاركت با وجود همه‌ي ضعف‌هاي رسانه‌اي، مالي و تشكيلاتي حاضر به اتخاذ تصميمي مشابه ديگر متحدان خود نشده است. از اين روست كه وقتي اعضاي دفتر تحكيم وحدت بازداشت مي‌شوند و دفتر سازمان ادوار تحكيم پلمب مي‌شود، مشاركت براي آنها برنامه برگزار مي‌كند؛ يا وقتي تجمع فعالان حقوق زنان با خشونت سركوب مي‌شود و يا عمادالدين باقي بازداشت مي‌شود، حاميان آنها به سراغ مشاركت مي‌آيند تا ميزبان مراسم اعتراضي آنها باشد؛ و يا اين نام اعضاي اصلي مركزيت حزب مشاركت همچون احمد شيرزاد، مصطفي تاج زاده، عبدالله رمضان زاده، محمدرضا خاتمي و ... است كه در صف اول منتقدان دولت نهم در رسانه‌ها قرار دارد. به نظر مي‌رسد مشاركت در برابر حاكميت يكپارچه جناح اصولگرا، استراتژي «مقاومت سياسي» را برگزيده است. بسياري از ناظران، بازداشت هادي قابل را نشانه‌ي برخورد حاكميت با جبهه مشاركت مي‌دانند، و نه شخص قابل. چرا كه هادي قابل هيچ فعاليت حساسيت‌برانگيز، موضع‌گيري راديكال و يا فعاليت سياسي خارج از چارچوب حزب مشاركت نداشت كه بهانه‌ي برخورد با او باشد. از اين رو بود كه پس از بازداشت اين عضو مشاركت، سعيد حجاريان در مصاحبه‌اي محاكمه‌ي او را محاكمه‌ي حزب مشاركت دانست و اعلام كرد كه مشاركت تمام اتهامات قابل را پاسخگو خواهد بود. داستان رايزني بي‌حاصل با مراجع نقل ماجراي رايزني اين حزب اصلاح طلب با مراجع تقليد در خصوص وضعيت عضو روحاني بازداشت‌شده‌ي خود شايد خالي از لطف نباشد؛ چرا كه وضعيت حاد فعالان سياسي داخل كشور را آشكارا نشان مي‌دهد. وقتي يك ماه پيش قائم‌مقام دبيركل جبهه مشاركت به همراه يك عضو شوراي مركزي اين حزب به قم رفتند تا با مراجع تقليد ديدار كنند و خواستار حمايت آنها از هادي قابل شوند، تنها موفق شدند با سه تن از مراجع نزديك به اصلاح طلبان ديدار كنند: آيت الله منتظري، آيت الله صانعي و آيت الله موسوي اردبيلي. پس از آنكه فرستاده‌ي ويژه‌ي حزب مشاركت با توجه به روحاني بودن قابل از اين سه مرجع خواست از او حمايت و براي آزادي‌اش تلاش كنند، پاسخ‌هاي جالبي از آنها دريافت كرد. آيت الله منتظري ديدار چند سال پيش خود با اعضاي اصلي جبهه مشاركت را يادآور شد؛ زماني كه وي هنوز در خانه‌ي خود در «حصر» بود و اجازه‌ي خروج نداشت، و اعضاي مشاركت به پشت بام منزل فرد آيت الله رفتند تا با ايشان كه در حياط منزل مجاور بود، ديدار و گفت‌وگو كنند! آيت الله منتظري اين بار يادآور شد كه در آن ديدار هم تاكيد كرده بود «كار سياسي به اين شكل در اين نظام فايده ندارد» و الان هم بر همان نظر است و بازداشت آقاي قابل و ديگر محدوديت‌ها هم دليل بر صحت همان نظر است. آيت الله صانعي هم كه به تازگي از سفر مشهد به قم بازگشته بود، از جزئيات ماجرا اظهار بي‌اطلاعي كرده و پرسيده بود كدام نهاد آقاي قابل را بازداشت كرده است؟ و وقتي كه نام دادگاه ويژه روحانيت را شنيده بود، گفته بود: هيچ تلاشي نكنيد، فايده‌اي ندارد؛ «دادگاه ويژه» خدا را هم بنده نيست! ديگراني هم كه قبلا به اين دادگاه رفته‌اند، حسابشان با كرام الكاتبين بوده ... از اين دو مورد جالب‌تر، اظهارات آيت الله موسوي اردبيلي بود كه گفته بود: بنده البته اطلاعي نداشتم كه ايشان را بازداشت كرده‌اند، اما اگر اطلاع داشتم هم كاري نمي‌توانستم بكنم! فرستادگان جبهه مشاركت در حالي بدون گرفتن هيچ نتيجه‌اي به تهران بازگشتند كه دادگاه ويژه روحانيت قم در همان روزها در تدارك برگزاري غيرعلني و سريع دادگاه هادي قابل بود. اولين و دومين جلسات دادگاه وي در حالي برگزار شد كه نه وكيل تسخيري در آن حضور داشت و نه حتي خانواده از برگزاري دادگاه مطلع بودند. جلسه چهارم دادگاه نيز كه در آن آخرين دفاع متهم اخذ شد، هفته گذشته برگزار شد و با اين حساب در اين هفته يا هفته بعد بايد منتظر صدور حكم وي بود. بازيابي رابطه با فعالان مدني پراكنده حزب مشاركت در اين دو سال خارج از قدرت، دست به جبران يكي از مهمترين اشتباهات خود در سالهاي پاياني اصلاحات نيز زده است. هرچند هنوز هستند كساني در مشاركت كه معتقدند فاصله گرفتن اين حزب از فعالان دانشجويي كه در سالهاي واپسين اصلاحات به شدت راديكال شده بودند، و نيز از فعالان زنان كه حمايت از آنها حزب را مورد اتهام شديد محافل مذهبي قرار مي‌داد و يا احزاب اپوزيسيون و روشنفكران دگرانديش كه مورد سوءظن هميشگي و بي‌پايان حاكميت بودند، اقدامي صحيح بوده است و از آن دفاع مي‌كنند، اما اكثريت اعضاي اين حزب هم‌اكنون معتقدند چنين روندي اشتباه بوده و بايد تا حد ممكن از آن بازگشت. تلاش براي ترميم رابطه با فعالان دانشجويي كه در سالهاي ابتدايي دهه‌ي هشتاد بيشتر اپوزيسون مشاركت شده بودند تا اپوزيسيون حاكميت، يكي از مهمترين اقدامات حزب مشاركت در يك ساله‌ي اخير بوده است. خصوصا در مقاطعي كه دفتر تحكيم، انجمن‌هاي اسلامي دانشجويان و ديگر طيف‌هاي فعال دانشجويي تحت فشارهاي امنيتي قرار گرفتند، مشاركت تا حد امكان براي دفاع از آنها كوشيد و همين امر باعث شد كه رابطه مخدوش چند سال گذشته به سرعت ترميم شود. در خصوص احزاب بيرون نظام، اين اتفاق از اين هم زودتر افتاده بود؛ چرا كه مشاركت پيش از انتخابات رياست‌جمهوري به اين نتيجه رسيد كه مرزبندي‌هاي سياسي پيشين خود با نهضت آزادي، ائتلاف ملي- مذهبي و حتي بخشي از روشنفكران سكولار حاضر به شركت در انتخابات را نديده بگيرد و در رقابت‌هاي انتخاباتي با آنها همراه شود. شعار تشكيل «جبهه دموكراسي و حقوق بشر» هرچند در عمل به دلايلي كه هيچ‌گاه اعلام نشد به تحقق نپيوست، نشانه‌ي آشكاري از عزم مشاركت براي نزديكي به ديگر احزاب خارج از نظام اما پايبند به قانون اساسي و روش‌هاي مدني بود؛ عزمي كه در خصوص تشكل‌هاي مدني و غير سياسي مشابه نيز وجود داشت. نقد اقتصادي دولت نهم اما علاوه بر همه‌ي فعاليت‌هاي مذكور، حزب مشاركت در دو سال اخير و خصوصا امسال در يك حوزه‌ي ويژه نيز جاي پاي خود را محكم كرده است؛ كاري كه احتمالا بي‌ربط با اهداف سياسي آينده نيست. اين حزب اصلاح‌طلب تلاش كرده تا خود را در موضع «دولت سايه» قرار دهد و در حوزه‌هاي مختلف به نقد دولت بپردازد؛ اقدامي كه هيچ حزب ديگري نخواسته و يا نتوانسته است. بيانيه اخير اين حزب كه «در ارزيابي عملکرد دولت احمدي نژاد در صنعت نفت وگاز» صادر شده بود، يكي از تخصصي‌ترين بيانيه‌هاي احزاب در سالهاي اخير و بلكه پيش از آن بود كه نشان مي‌دهد مشاركت هدف‌گيري مشخصي در نقد همه‌جانبه دولت نهم دارد. بيانيه مفصل اين حزب در ارزيابي و نقد عملكرد اقتصادي دولت نيز كه چند ماه پيش منتشر شد، در همين راستا قابل ارزيابي است؛ و نيز بيانيه اين حزب در خصوص «وضعيت صنعت شكر» كه پس از اعتصاب كارگران نيشكر هفت تپه منتشر شد و در آن به جزييات عملكرد دولت نهم كه موجب يك بحران در صنعت شكر شده است، اشاره شده بود. اينها نشان مي‌دهد كه در دهمين سال عمر خود، جبهه مشاركت تصميم دارد جايگاه اصلي‌ترين حزب منتقد دولت را از آن خود كند؛ چنان كه بخش عمده‌ي مباحث كنگره‌ي اخير نيز به اين حوزه مربوط بود. حال از آنجا که عيان‌ترين نقطه ضعف عملكرد دولت احمدي نژاد در حوزه اقتصادي است، مشاركت نيز برخلاف رويه‌ي سالهاي گذشته كه كمتر به مسائل اقتصادي اولويت مي‌داد، اكنون كاملا در يك موضع اقتصادي قرار گرفته و مي‌خواهد خود را در جايگاه مدعي خواسته‌هاي مردم در برابر عملكرد دولت قرار دهد.

شايد محمود احمدی‌نژاد به خاطر انتقادهای تندش از آمريکا حمايت‌هايی را در سراسر جهان اسلام به دست آورده باشد، اما قدرت‌اش در داخل ایران رو به تحلیل است. رقيبان سياسی او مناصب قدرت تازه‌ای را به دست می‌آورند و مردم ایران روز به روز از وضعيت پيوسته ناگوار اقتصادی ناراضی هستند. جمهوری اسلامی از همان آغاز شکل‌گيری، رياست جمهوری ضعيفی داشت؛ قدرت نهايی در اختيار رهبر کشور بود که ابتدا آيت‌الله روح‌الله خمينی بود و اکنون آيت‌الله علی خامنه‌ای است. نخستين رييس جمهور ایران، ابوالحسن بنی‌صدر، يک سال پس از انتخاب‌اش از قدرت عزل شد. از آن زمان، رژيم در برابر رييس جمهوری قوی نابردبار بوده است و به دفعات نشان داده است که اين مقام فروتر از مقام رهبری کشور است. دو سال پيش، انتخاب احمدی‌نژاد با انتظارات فراوانی همراه بود به ويژه که رييس جمهور وعده داد که بود «پول نفت را سر سفره‌ی هر خانواده‌ی ايرانی» خواهد آورد و با فساد مبارزه خواهد کرد. با اين حال، بسياری از انتصابات نخستِ او پاداش‌هایی به حاميان و رفيقان‌اش در سپاه پاسداران و نيروی شبه‌نظامی بسيج بود. اين گروه‌های نظامی رأی‌دهندگان را در دوران انتخابات به نفع او بسيج کرده بودند. به عنوان مثال، وزارت نفت یک قرار داد ۱.۳ ميليارد دلاری بدون مناقصه با يک شرکت نفتی وابسته به سپاه پاسداران بست و احمدی‌نژاد برادر همسرش را به عنوان دبیر کابینه انتصاب کرد. اقداماتی از اين جنس شايد در روزگار بهتری نادیده گرفته می‌شدند. اما بودجه ايران اکنون ۱۵ در صد کسری در سرانه‌ی ناخالص ملی دارد و ذخيره‌های ارزی کشور علی‌رغم افزايش قيمت نفت رو به کاهش هستند. به جای توزيع درآمدهای نفتی از طريق برنامه‌ی اعطای وام‌های کم‌هزينه، دولت ناچار به جیره‌بندی بنزین شده است چون وعده‌های اقتصادی داده شده به بحران انجاميده‌اند. از زمانی که احمدی‌نژاد وعده پياده کردن اصول اسلامی در زندگی اجتماعی مردم را عملی کرده است، تنش‌ها نيز رو به افزايش بوده‌اند. دو سال است که پليس مبارزه‌ی شديدی را عليه زنان و جوانان آغاز کرده است. تابستان گذشته، بيش از ۱۵۰۰۰۰ زن در تهران به خاطر «پوشش نامناسب» دستگير شدند و آرايشگاه‌ها دستورات مشخصی دريافت کردند که تنها مدل‌های موی خاصی برای جوانان قابل قبول است. تظاهرات راننده‌های اتوبوس، معلمان مدرسه، فعالان حقوق زنان و دانشجويان به طور وحشيانه‌ای سرکوب شده و ده‌ها نفر دستگير شدند. عکس‌ها و تکه فيلم‌های کتک زدن مردم توسط پليس در تهران و ساير شهرها در اينترنت پخش شده است. اما حريفان احمدی‌نژاد اکنون در پی اعمال محدوديت‌های وسيع‌تری بر رياست جمهوری هستند. رقيب اصلی او، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، يکی از رييس جمهورهای قبلی که احمدی‌نژاد در انتخاب شکست‌اش داده بود، ناگهان ستاره‌ی اقبال‌اش درخشيدن گرفت و به عنوان رييس مجلس خبرگان ظاهر شد. اين مجلس سازمانی قوی است که رهبر ايران را انتخاب می‌کند و حتی می‌تواند او را از مقام‌اش عزل کند. علاوه بر این، محافظه‌کارانی که خود را با احمدی‌نژاد همسو کرده بودند اکنون آشکارا از او انتقاد می‌کنند. حتی خامنه‌ای نيز که در مقام فرمانده کل قوای مسلح کشور است، اقداماتی برای نشان دادن اختيارات خود انجام داده و اخيراً رهبران سپاه و بسيج را عزل کرده است. در ميان تحليل‌گران ايران، گمان می‌رود که اين حرکت‌ها به منظور احيای نيروی نظامی به ويژه در برابر احتمال درگيری با آمريکا صورت گرفته است. اما صاحب‌نظران همچنين متذکر می‌شوند که فرماندهان سابق به احمدی‌نژاد نزديک بودند و طی دو سال گذشته تلاش زيادی برای کمک به پياده شدن شعارهای او کرده بودند. احمدی‌نژاد در عين اين‌که به حملات لفظی خود به آمريکا ادامه می‌دهد، اختيار دستگاه سياست‌گذاری ايران را که درباره‌ی برنامه‌ی هسته‌ای کشور و رابطه‌اش با جامعه‌ی بین‌المللی تصميم می‌گيرد، ندارد. تهديد تحريم‌ها هنوز قوی است و جامعه‌ی بازرگانی ايران – اگر نگوييم عموم مردم – زهر انزوا را حس کرده است. با توجه به روابط در هم تنيده‌ی رهبران ايران با امور اقتصادی، تأثير تحریم‌ها را نبايد دست کم گرفت. اقتصاد قلمروی است که احمدی نژاد هنوز در آن اقتدار گسترده‌ای دارد. اما کارنامه اقتصادی او تاريک است و ادعاهای‌اش تنها با افزايش انزوای ايران در اقتصاد جهانی باعث بدتر شدن وضعيت می‌شود. در نتيجه، با بالا گرفتن درگيری‌ها با غرب، توجه به تغيير کانون‌های قدرتی که در نظام سياسی مبهم ايران جريان دارد، مهم است. احمدی‌نژاد شايد سخنان چالش‌آفرين ديگری نيز بگويد، اما اختيارات عمل به آن‌ها را ندارد. در واقع، تنها يک رویارويی نظامی با آمريکا می‌تواند او را به مرکز تصميم‌گيری باز گرداند. سياست‌گذاران آمريکايی بايد اين را به ياد داشته باشند. مهدی خلجی، نويسنده‌ی «آخرين مرجع: سيستانی و پايان ولايت سنتی دینی در تشيع» است. او يک دين‌شناس شيعه است که در حوزه‌ی علميه‌ی قم و دانشگاه سوربن در پاريس تحصيل کرده است و در حال حاضر، محقق ميهمان مؤسسه‌ی سياست‌گزاری خاورنزديک واشينگتن است. ديلی استار اين تفسير را با همکاری سنديکای پروژه منتشر می‌کند www.projectsyndicate.org.

تنش نظامی در مرزهای شمالی عراق میان چریک‌‌های کرد و دولت ترکیه، به نظر می‌رسد علی‌رغم وعده‌ی اخیر جلال طالبانی مبنی بر اخراج اعضای حزب کارگران کردستان ترکیه (پ.ک.ک) چشم‌انداز پیچیده و مبهمی دارد. در گزارشی از مجله‌ی آلمانی «اشپیگل» دشواری‌های روند تلاش دیپلماتیک دو دولت ترکیه و عراق برای بازگرداندن آرامش به مرزهای کشورشان بررسی شده است. در حالی که خشم مردم ترکیه روز به روز اوج می‌گیرد، تلاش‌های دیپلماتیک دولت رجب طیب اردوغان با دشواری‌های بسیار مواجه است. شورشیان کرد با اعلام جنگ به ترکیه چه اهدافی را دنبال می‌کنند؟ مطمئناً رهبران پ.ک.ک به هر اقدامی دست خواهند زد تا مانع گشایش و پیشرفت راه حل سیاسی باشند. زیرا بازگشت آرامش به مناطق مرزی شمال عراق و عادی شدن وضعیت در اقلیم کردستان عراق، به‌هیچ وجه به سود آن‌ها نیست. در روزهای اخیر تیتر درشت رسانه‌‌های ترک‌زبان، بازتاب صداهای مشابه مردم ترکیه بود: آن‌ها می‌خواهند ترکیه را تجزیه کنند. آن‌ها به‌دنبال جنگ‌اند. آن‌ها می‌خواهند ترکیه را به باتلاق عراق فرو برند. ترک‌ها تردیدی ندارند که هدف شورشیان کرد، درگیر کردن دولت ترکیه در جنگی ناخواسته است. اما این، تمام صورت مسأله نیست. به دنبال عملیات نظامی چریک‌های کرد که فاز جدید آن، از آغاز سال جدید میلادی کلید خورد، هنوز تحلیل‌های کارشناسان در حد حدس و گمانه‌زنی است. «سارهان اولوج» روزنامه‌نگار ترک و از مؤسسین سازمانی که برای دوستی و تفاهم ترک‌ ­ کرد فعالیت می‌کند، می‌گوید: «کاش می‌دانستم آن‌ها چه هدفی دارند.» و می‌افزاید: «در این شرایط تنش نظامی تنها به زیان تفاهم منجر می‌شود.» هر سربازی که با گلوله‌ی شورشیان کرد بر خاک می‌افتد، خشم مردم ترکیه را نسبت به پ.ک.ک بیشتر برمی‌انگیزد. در مراسم تدفین یک سرباز در شهر «بورسا» بیش از صد هزار نفر به خیابان‌ها آمدند تا خشم و اعتراض خود را به عملیات نظامی شورشیان کرد نشان دهند. همین روزنامه‌نگار می‌گوید: «این خشم می‌تواند بسیار سریع به اقدامات خشونت‌آمیز علیه کردها بینجامد. این وضعیت بسیار خطرناک است.» اما به نظر نمی‌رسد برانگیختن خشم ترک‌ها و کشاندن آن به مرز انفجار هدف مطلوب رهبران پ.ک.ک باشد. بسیاری از ناظران در پس این حملات نظامی، استراتژی روشنی می‌بینند: «پ.ک.ک در شرایط صلح بازنده است، اما در شرایط جنگ برنده.» در واقع بسیاری از تحلیل‌گران بر این نظرند که پ.ک.ک از عادی شدن شرایط زندگی کردها در جنوب شرقی ترکیه می‌هراسد و در این صورت، خود را بازنده‌ی بزرگ مسأله‌ی کردها در ترکیه می‌داند. بعد از دستگیری عبداله اوجالان رهبر حزب کارگران کردستان ترکیه در سال ۱۹۹۹، شورشیان این حزب با اعلام کنار گذاشتن سلاح، به شمال عراق در همسایگی خود عقب‌نشینی کردند. پس از آن دولت ترکیه بخشی از حقوق فرهنگی و مدنی کردها را که سال‌های متمادی از آن‌ها سلب شده بود، پذیرفت. زبان کردی به تدریج رسمیت یافت. نشریات و فعالیت‌های فرهنگی کردها آزاد شد. سیاستمداران کرد در پُست‌های کلیدی مناطق کردنشین قرار گرفتند. وضعیت اضطراری که سال‌ها برقرار بود و استمرار داشت، لغو شد. در انتخابات مجلس نمایندگان ترکیه در ماه جولای همین سال، 21 نماینده‌ی کُرد، فراکسیون نیرومند و تأثیرگذاری در پارلمان به وجود آوردند. بعد از سال‌ها جنگ، بالاخره زمان آن رسید که سیاستمداران ترک، نه درباره‌ی کردها، بلکه با خود کردها حرف بزنند. با توجه به این واقعیات، تهاجم نظامی شورشیان کرد در این شرایط، به هیچ روی توجیه‌پذیر به نظر نمی‌رسد. با تشدید حملات نظامی پ.ک.ک، احتمال از بین رفتن حضور نیرومند کُردها در پارلمان ترکیه و نقش آن‌ها در تداوم مبارزات سیاسی برای کسب تمامی حقوق ملی و فرهنگی‌شان می‌تواند دچار وقفه‌ی طولانی بشود. نمایندگان حزب جامعه‌ی دموکراتیک کردستان (DTP) در پارلمان ترکیه، امروز شرایط دشواری دارند. نخست‌وزیر ترکیه چند روز پیش از آنان خواست که به طور روشن و آشکار، مرز و فاصله‌ی سیاست‌های حزب متبوع‌شان را از اعمال تروریستی پ.ک.ک اعلام کنند. اما تا امروز رهبران فراکسیون DTP، «احمد ترک» و «آیسه توگلو» به خواست رجب طیب اردوغان پاسخ نداده‌اند. استمرار این سکوت و خاموشی از سوی رهبران این حزب، می‌تواند به جابه‌جایی نمایندگان حزب از پارلمان به زندان منتهی شود. اگر این روند ادامه یابد، رهبران پ.ک.ک به اهداف خود می‌رسند و ادعای رهبری و نمایندگی بی‌بدیل کردها از جانب پ.ک.ک تحقق می‌یابد. از سال ۱۹۴۸ که جنگ چریکی حزب کارگران کردستان ترکیه علیه ارتش، پلیس و سایر ارگان‌های دولتی ترکیه آغاز شد، اعضای این حزب همواره به خشن‌ترین اقدامات نظامی و تروریستی دست زده‌اند؛ تا تنها صدای کردها در ترکیه باشند و این موقعیت را پاس دارند. از این نگاه، DTP یک سازمان رقیب برای پ.ک.ک به‌شمار می‌آید. حزب رقیب از طریق مبارزات پارلمانی، به مشروعیت قانونی و مردمی در ترکیه دست یافته است و این امر می‌تواند پ.ک.ک را در مدت زمان نه چندان طولانی منزوی سازد و در نهایت از صحنه‌ی مبارزات سیاسی کردهای ترکیه حذف کند. تهاجم نظامی پ.ک.ک به نیروهای نظامی ترکیه در داخل خاک آن کشور، مانع پیشرفت روند مبارزات مسالمت‌آمیز مدنی و سیاسی کردها می‌شود. نمایندگان DTP اکنون به عنوان ناظرین منفعل این روند، در شرایط سختی قرار گرفته‌اند. به نظر می‌رسد پ.ک.ک باردیگر به مرکز بازی بازگشته است. هرچند که دولت ترکیه از هر گونه مذاکره با شورشیان کرد امتناع می‌کند. حزب کارگران کردستان ترکیه، شرایط جهانی و منطقه‌ای را به سود خود و زمان را برای گشودن جبهه‌ی جنگ فرسایشی در مرزهای ترکیه و عراق مناسب ارزیابی می‌کند. شورشیان کرد که طی سال‌های گذشته، توانسته‌اند سازمان چریکی خود را بازسازی کنند، به خوبی می‌دانند که حضورشان در کردستان عراق نمی‌تواند سال‌های طولانی تداوم یابد. زیرا اینک در اقلیم کردستان، دولت جدید و خودمختاری تأسیس شده است که مطابق قانون اساسی دولت عراق و قوانین بین‌الملل، نمی‌تواند خاک خود را در اختیار یک نیروی مسلح خارجی برای ضربه زدن به کشور همسایه بگذارد. رهبران کرد شمال عراق، جلال طالبانی و مسعود بارزانی تا کنون اعضای پ.ک.ک را در کردستان عراق تحمل کرده‌اند؛ اما این امر نمی‌تواند زیاد ادامه یابد. طالبانی به عنوان رییس‌جمهور عراق به شدت از جانب کاخ سفید برای اقدام علیه پ.ک.ک تحت فشار قرار دارد. مسعود بارزانی رییس دولت خودمختار کردستان عراق نیز در پی تحکیم پایه‌های دولت خودمختار و قانونی کرد در شمال عراق است و می‌داند که این امر با حضور یک گروه چریکی خارجی در خاک کردستان عراق میسر نمی‌شود. شورشیان کرد ترکیه بر آنند که در مناطق کردنشین ترکیه، به همان موقعیتی دست یابند که اکنون کردهای عراقی قرار دارند. آن‌ها می‌خواهند دولت مستقل کرد در ترکیه و زیر چتر حمایت بارزانی تأسیس کنند. به نظر شورشیان کرد، در این میان ایالات متحده آمریکا مجبور خواهد شد به خاطر برقراری آرامش در شمال عراق و برای جلوگیری از گسترش درگیری‌های نظامی، رهبران پ.ک.ک را به مذاکره فراخواند. در این صورت، دولت ترکیه به عنوان طرف مذاکره، لزوماً به مذاکره با پ.ک.ک تن خواهد داد. اکنون دولت و ستاد ارتش ترکیه در وضعیت مشابهی قرار دارند. وضعیتی که هرگز خوشایند آن‌ها نیست. پذیرش دولت خودمختار کردستان عراق بر سر میز مذاکره برای نظامیان ترک دشوار است. اما آن‌ها بر این امر آگاهند که خلع سلاح پ.ک.ک بدون تمایل و خواست بارزانی که صد هزار پیشمرگ در اختیار دارد، کاری است بسیار دشوار و آن‌ها اگر بخواهند، می‌توانند پ.ک.ک را از نظر نظامی آسیب‌ناپذیر سازند. دولت ترکیه در روزهای اخیر برای متوقف کردن عملیات نظامی شورشیان کرد، صرف نظر از پاسخ‌های نظامی، در زمینه‌های دیگر نیز از امکانات خود بهره گرفته است. در عراق، نه تنها نیروهای نظامی آمریکا به پایگاه‌های نظامی ترکیه برای تدارکات خود نیازمندند، بلکه اقتصاد کردستان نیز به شدت به ترکیه وابسته است. بدون بنزین و صدور برق از نیروگاه‌های ترکیه و با توقف صادرات کالا به دهوک، اربیل و سلیمانیه، نه فقط توسعه‌ی اقتصادی کردستان عراق متوقف می‌شود؛ بلکه به حالت فلج درمی‌آید. هر چند که اعمال چنین سیاستی از سوی ترک‌ها، برای تجار ترکیه بسیار زیان‌آور خواهد بود؛ اما برای شمال عراق وقوع این امر منجر به فاجعه می‌شود. رهبران پ.ک.ک می‌دانند که جنگ آن‌ها به مرحله‌ی نهایی رسیده است. از این روی آن‌ها به هر اقدامی دست خواهند زد تا مانع گشایش راه‌حل دیپلماتیک باشند. منبع: اشپیگل آنلاین ۲۴. ۱۰. ۲۰۰۷

این گفتگو را از اینجا بشنوید. گفت‌وگوهای روز سه‌شنبه ایران و اتحادیه اروپا و نتایج آن همچنان مورد بحث و تحلیل‌های مختلف قرار دارد. محمدرضا جلیلی استاد مؤسسه‌ عالی مطالعات بین‌المللی دانشگاه ژنو در سوییس، در مورد نتایج این مذاکرات با زمانه گفت‌وگوی کوتاهی انجام داده است. مذاکرات هیأت ایرانی با خاویار سولانا رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا در رم برگزار شد و در پایان هم طرفین اعلام کردند مذاکرات تا قبل از پایان ماه نوامبر بار دیگر انجام می‌شود. اصولاً دستاورد این مذاکرات چه بوده است؟ راستش به جز آشنایی با نماینده جدید ایران و یک مقدار مذاکرات مقدماتی، به نظر نمی‌رسد که تحول جدیدی در مسأله رخ داده باشد؛ چون در این زمینه چیزی اعلام نشده است. ولی خب باز همین که مقامات ایرانی تصمیم گرفته‌اند بار دیگر با مقامات اروپایی ملاقات بکنند، خود نمایان‌گر این است که هم ایران خواستار ادامه‌ی مذاکره است؛ هم اروپایی‌ها کوشش خودشان را می‌کنند که پیش از تصمیم‌های دیگری که ممکن است در ماه نوامبر یا اوایل ماه دسامبر انجام شود، رابطه را با تهران حفظ کنند و کوشش کنند راه‌حلی بیابند که جنبه‌ی سیاسی مسأله کم‌تر شود. ولی این‌ها دیگر بستگی دارد به مذاکرات و این که دولت ایران آیا کمی انعطاف نشان خواهد داد یا خیر. حضور هم‌زمان مذاکره‌کننده‌ی جدید ایران یعنی سعید جلیلی، و مذاکره‌کننده‌ی قبلی، علی لاریجانی، در مذاکرات از سوی محافل و دیپلمات‌های غربی چگونه تفسیر شده است؟ تفسیری که شده این است که تهران می‌خواهد به این وسیله نشان دهد که همان روند گذشته ادامه دارد و تحول اساسی در سیاست‌هایش پیش نیامده است و این که آقای جلیلی جای آقای لاریجانی را گرفته‌اند، به این معنا نیست که ایران کمی شدیدتر در مذاکرات عمل خواهد کرد. چون تصویر موجود از آقای جلیلی نماینده جدید ایران در مطبوعات غرب، این است که ایشان فردی‌ است تندرو؛ با این عمل حکومت تهران می‌خواهد نشان بدهد که تغییری اساسی رخ نداده و همان حرفی که در گذشته در مورد مذاکره بوده، ادامه خواهد داشت. نگاه ایالات متحده آمریکا به مذاکرات اخیر ایران و اتحادیه اروپا چه طور بوده است؟ می‌دانید که آمریکایی‌ها، به طور دائمی این مسأله را از طریق مقامات بروکسل و برخی دیگر از دولت‌های اروپایی مثل دولت فرانسه دنبال می‌کنند و منتظرند ببینند اولاً آیا واقعا این مذاکرات پیش می‌رود؛ یا این که درجا می‌زند. البته مسأله‌ی دیگری که توجه عمده‌ آمریکا را جلب کرده است، در حال حاضر مذاکرات ایران و اروپا نیست. مسأله‌ای که به نظر می‌رسد اهمیت بیشتری برای آمریکایی‌ها دارد، مسأله‌ی گزارش آقای البرداعی است که این گزارش باید اواخر ماه نوامبر منتشر بشود و براساس آن تصمیم می‌گیرند که مسأله را مجدداً در شورای امنیت مطرح کنند و اگر در شورای امنیت مخالفت‌هایی از جانب روسیه و چین بشود، آمریکا می‌خواهد با چند کشور اروپایی تحریم‌های جدیدی را علیه ایران اعلام بکند.

این برنامه را از «اینجا» بشنوید. جابه‌جایی‌های اخیر در شورای امنیت ملی ایران هنوز محور بسیاری از تحلیل‌های خبری رسانه‌های آمریکای شمالی است. برای بسیاری از ناظران سیاسی، حضور علی لاریجانی در گفتگوی امروز با خاویر سولانا در حضور جانشینش، سعید جلیلی، چندان قابل درک نیست. بازگشت غیرمنتظره احمدی‌نژاد به تهران قبل از پایان مراحل رسمی سفر ارمنستان، حساس بودن وضعیت سیاسی در تهران ارزیابی شده است. «فوربس» به نقل از خبرگزاری فرانسه گزارش داد که بازگشت سریع رییس‌جمهوری ایران به تهران، به دلیل حساسیت مذاکرات «رم» است. ایران منتظر دریافت انتقادهای تندی از سوی طرف اروپایی است. فوربس می‌نویسد که حضور لاریجانی در این مذاکرات باعث تعجب بسیاری شده است. بازگشت سریع رییس جمهوری از ایروان در حالی صورت می‌گیرد که قرار بود از بنای یادبود قتل عام ارامنه به وسیله عثمانی‌ها و همچنین مسجد «آبی» ایروان دیدن کند. روزنامه «کنزاس سیتی استار» هم به نقل از آسوشیتدپرس درباره کنار رفتن لاریجانی از دبیری شورای امنیت ملی می‌نویسد «تقدیر ۱۸۳ نماینده مجلس از علی لاریجانی نمی‌تواند حمایت از پذیرفته شدن استعفای او قلمداد شود.» حشمت‌الله فلاحت‌پیشه نماینده مجلس گفته است که این جابه‌جایی‌ها تبدیل به یک اصل در دولت فعلی شده و نه تنها نتوانسته مشکلی را حل کند، بلکه شرایط را در داخل و خارج برای ایران سخت‌تر کرده است. مسعود سفیری، روزنامه‌نگار و کارشناس سیاسی ساکن کالیفرنیا می‌گوید: «خانواده لاریجانی در هژه‌مونی سیاسی ایران، خانواده بسیار مهمی است و خود علی لاریجانی عملاً دست‌نشانده رهبر جمهوری اسلامی است. وقتی لاریجانی استعفا می‌دهد نشان می‌دهد که لابی‌ای که الان به رهبری کشور ارائه طریق می‌دهد، با نظر آقای لاریجانی که می‌گوید باید با اروپا مذاکره کرد تا هم آژانس و اروپا را از دست ندهیم؛ تا بتوانیم از قطع‌نامه‌های شورای امنیت فرار کنیم و گزینه نظامی را عقب نگه داریم، مخالف است و پیام این تغییر به غرب، پایان گفتگو است.» مسأله دیگری که برای کارشناسان ایجاد سؤال کرده، همراهی علی لاریجانی با جانشینش در مذاکره با نماینده اتحادیه اروپا، خاویر سولانا است. دکتر علی‌رضا نامور حقیقی، کارشناس سیاسی و مدرس دانشگاه ساکن تورنتو می‌گوید: «به نظر می‌رسید که علی لاریجانی از روند همکاری با دولت فعلی ناراضی باشد و لزومی نداشته باشد که در این سفر همراه با آقای جلیلی برود. ولی با توجه به اصرار مقامات عالی‌رتبه سیستم و این که نمی‌خواهند این استعفا تاثیری در روند مذاکرات هسته‌ای داشته باشد، در نتیجه از آقای لاریجانی خواهش کردند که به این سفر همراه با آقای جلیلی برود که در عین حال معرفی آقای جلیلی به آقای سولانا باشد و این استعفا تأثیر چندانی در مذاکرات بعدی با اروپا نداشته باشد. هر چند آقای جلیلی در حد و اندازه مذاکره با سولانا نیست؛ ولی آقای احمدی‌نژاد می‌خواهد کاری کند که روند آینده مذاکرات و روند آینده مذاکرات در صورت موفقیت، به نام دولت نهم و ایشان ثبت شود. در عین حال برداشت اروپایی‌ها در قبال این تغییر، اختلاف نظر شدید در درون ایران درباره مسائل هسته‌ای و پیش‌برد برنامه‌های هسته‌ای وجود دارد و آن‌ها البته به خوبی می‌دانند که دولت آقای احمدی‌نژاد بر خلاف دولت‌های قبلی، در مورد مسائل ملی، بیشتر جناحی فکر می‌کند تا ملی.» نیویورک تایمز نیز تجمع دانشجویان در دانشگاه امیرکبیر را گزارش کرده است. نازیلا فتحی خبرنگار این روزنامه می‌نویسد که صدها دانشجوی دانشگاه‌های مختلف در دانشگاه امیرکبیر در اعتراض به حکم سه دانشجوی این دانشگاه جمع شدند و شعار «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند. احسان منصوری، مجید توکلی و احمد قصابان سه دانشجوی این دانشگاه بودند که به اتهام دست داشتن در انتشار مطالبی اهانت‌آمیز در نشریات دانشجویی بازداشت و بنا به اظهار مادر احسان منصوری شکنجه هم شده بودند. این دانشجویان هر گونه دخالتی در انتشار این مطالب را انکار کرده‌اند. پس از اعتراض دانشجویان دانشگاه تهران به حضور رییس‌جمهوری ایران در این دانشگاه، این دومین تجمع اعتراضی دانشجویان در چند هفته اخیر است.

گفتگو با محمد عطریانفر را از اینجا بشنوید. اختلافات علی لاریجانی با رییس‌جمهور ایران و تأثیر کنار رفتن او از سرپرستی پرونده‌ی هسته‌ای ایران و علت حضور وی در مذاکرات با خاویر سولانا، موضوع گفتگوی مریم محمدی با محمد عطریانفر، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی است. [[photow01]] آقای عطریانفر! مسأله‌ی استعفای آقای لاریجانی، دلیل این استعفا، حدس و گمان‌های زیادی را برانگیخته. به نظر شما دلیل این استعفا چیست؟ تا آن جایی که من می‌توانم در رابطه با استعفای آقای لاریجانی اظهار نظر کنم، ذهن شنوندگان و خوانندگان محترم را به این نکته متوجه می‌کنم که از ابتدایی که آقای لاریجانی، این مسئولیت را برعهده گرفت؛ با سیاست‌های رادیکالیستی آقای احمدی‌نژاد‌، به هر حال فاصله داشت. هر چند که در ابتدا یک مقدار مشابهت‌هایی در دیدارها و اظهار نظرها بین آقای احمدی‌نژاد و آقای لاریجانی احساس می‌شد، اما در حال حاضر تا آن جایی که بنده مطلع هستم، دیدگاه‌های در واقع مرزبندی شده‌ای دارند. از ابتدا هم شخصیت آقای لاریجانی به دلیل این که به لحاظ ذاتی، تفوق بر آقای احمدی‌نژاد داشته است، به این اختلافات، دامن زده می‌شده است. آقای عطریانفر، تأثیر این استعفا و جایگزینی از نظر شما در شرایط فعلی چگونه است؟ من تصور می‌کنم که این جایگزینی، جایگزینی مستحصنی نباشد. چرا که آقای لاریجانی، عملاً در جایی قرار گرفته بودند که در سه موقعیت سخن می‌گفتند. یک، دبیر شورای عالی امنیت ملی بودند. دوم نماینده رهبری بودند و سوم به دلیل این که خود ایشان در دوران مسئولیت آقای روحانی، عضویت شورای عالی امنیت ملی را داشتند، در تصمیمات گذشته هم مشارکت داشتند و اطلاعات ایشان کافی و وافی بود. در حالی که در وضعیت فعلی، جناب آقای جلیلی فاقد دو مورد دیگر هستند، مواردی که به هر حال بسیار مهم است و ایشان بیشتر یک نفش اداری شورای عالی را عهده‌دار هستند؛ در حالی که آقای لاریجانی اختیارات کافی برای مذاکره داشتند. هم در مذاکرات قبلی بودند و هم نماینده رهبری بودند و از اختیارات بسیار بالایی برخوردار بودند. آقای عطریانفر، از نظر شما با توجه به استعفای آقای لاریجانی، حضور ایشان در گفتگوهای با آقای سولانا به چه معناست؟ آیا به این خاطر است که آقای جلیلی عضو شورای عالی امنیت ملی نبودند؟ انتخاب آقای جلیلی به جای آقای لاریجانی سطح و قدرت و اهمیت مذاکرات را و موفقیت مذاکرات را، به اعتقاد من، به شدت پایین می‌آورد؛ و علت این که در این مرحله از گفتگوها که به هر حال نقطه بسیار تعیین‌کننده‌ای هم هست، خواهش کرده‌اند که آقای لاریجانی هم در این سفر حتماً حضور داشته باشد و مذاکرات را که خیلی هم مهم است، مدیریت کند. شاید به دلیل همین ضعفی هست که در شرایط جدید، گریبان دبیر شورای امنیت را به عنوان مذاکره‌کننده، خواهد گرفت. آقای عطریانفر، با توجه به اینکه آقای لاریجانی نماینده رهبر در شورای امنیت ملی هستند، آیا می‌توان نتیجه گرفت که استعفای ایشان در شرایط فعلی با موافقت رهبری بوده است؟ فکر نمی‌کنم که رهبری به این استعفا راضی بوده باشند! اما به هر حال فاصله دیدگاه‌ها و نوع برخوردهای تند و خشنی که به خصوص از ناحیه آقای رییس‌جمهور صورت می‌گرفته و تعریضات و برخی از برخوردهایی هم که از ناحیه ایشان در گذشته، با آقای لاریجانی اتفاق افتاده است، آقای لاریجانی را به نقطه‌ی بن‌بستی رسانده است که ادامه همکاری خودشان را به عنوان دبیر شورا، با آقای احمدی‌نژاد غیر ممکن می‌کرده است. البته این داستان، موکول به این اتفاق نیست. در گذشته چنان که ما مطلع هستیم، آقای لاریجانی بعضاً‌ سخن از استعفا داشته‌اند؛ ولی به هر حال چون در این مقطع زمانی، این اتفاق صورت گرفته، همان طور که اشاره کردید، خیلی آثار و تبعات منفی بر مسیر و روند مذاکرات خواهد داشت.

عملیاتِ خونین کردهای جدایی‌طلبِ جنوبِ ترکیه علیه نظامیان آنکارا، به اندازه کافی مهم بود تا لایحه پیشنهادی دولت مبنی بر اجازه یک‌ساله برای انجام یک یا چند یورش به داخل مرزهای شمالی عراق با 526 رأی موافق از 550 کرسی مجلس به تصویب رسد. با این مصوبه، بی‌سابقه‌ترین آرایش نظامی ترکیه در شمال عراق با استقرار حدود 200 هزار نیروی نظامی شکل گرفت تا سه کشور ایران، ترکیه و عراق بار دیگر وارد معادله کردهای تجزیه‌طلب شوند. تاریخ تنش
در آغازین ماه‌های سال 1984 میلادی، بخشی از کردهای جنوب و جنوب شرقی ترکیه تصمیم گرفتند از زیر سلطه حکومت مرکزی خارج شوند. برای تجزیه‌طلبان کرد، قابل پیش‌بینی بود که چنین رویکردی با اقدام قهرآمیز ترکیه روبه‌رو شود. آنکارا در قبال چنین ادعایی واکنش سختی نشان داد و از آن سال به بعد، ترکیه پ. ک. ک را تروریست شناخت و کردها نیز ترکیه را. کردها سخت بر این باور بودند که ترکیه، نه تنها ده‌ها میلیون کرد را از داشتن رادیو، تلویزیون، مطبوعات و مدرسه به زبان کردی، بلکه از حقوق ملی و حق تعیین سرنوشت محروم کرده است. حتی آن‌ها تا یکی دو سال گذشته حق صحبت کردن به زبان مادری خود را هم نداشتند. بنابراین کردها برای احقاق حقوق ملی خود و بیرون کردن اشغال‌گران ترکیه از کردستان، راهی جز جنگ و مبارزه نیافتند. به این ترتیب ترکیه از آن سال به بعد، هر روز شاهد بروز درگیری‌های بزرگ و کوچک بین نظامیان و عناصر پ.ک.ک در مناطق کردنشین شرق و جنوب شرق این کشور شد؛ در تنش‌های کوچک حوصله به خرج داد و در درگیری‌های بزرگ، چنگ و دندان نشان داد. مهندسی بحران
دولت رجب طیب اردوغان سه سال در تلاش بود تا دستور اجرای عملیات برون‌مرزی علیه نیروهای پ.ک.ک در شمال عراق را از مجلس ملی این کشور بگیرد؛ تا این که حمله خونین کردهای تجزیه‌طلب به مرزبانان جنوب ترکیه، مقدمات صدور این مجوز را از سوی 526 نماینده مجلس فراهم آورد. صدور چنین مجوزی موجب شد شرایط داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی این بحران وارد فاز جدیدی شده و به تبع آن پای بازیگران دیگری همچون آمریکا و روسیه به این مناقشه باز شود. با پیوستن واشنگتن و مسکو به این بحران، پرونده حمله قریب‌الوقوع ترکیه به شمال عراق روی میز دیپلماسی پنج کشور ایران، عراق، ترکیه، روسیه و آمریکا قرار گرفت. تببین و تشریح سیاست‌های سه کشور درگیر، می‌تواند مهندسی جامعی از منافع و اهداف طرف‌های این مناقشه خطرناک به دست دهد. ترکیه
دولت اردوغان در سه سال گذشته مترصد محملی قانونی بود تا سرکوب کردهای تجزیه‌طلب در شمال عراق را آغاز کند؛ مجلس ملی هم چند روز پیش این اجازه را صادر کرد. اما دولت ترکیه هم اکنون در کشمکش تصمیم‌گیری و سنجش عواقب غیر قابل پیش‌بینی این اقدام نظامی دست و پا می‌زند. برای آغاز این حمله گسترده ترک‌ها باید بسیاری از موانع حقوقی، نظامی و اقتصادی را از پیش پای خود برداشته و عواقب نامنتظره آن را بپذیرند. ترکیه برای آغاز حمله، سخت به این راهبردهای حقوقی، سیاسی، نظامی و اقتصادی می‌اندیشد: موانع حقوقی
1- مشروع نبودن این ورود از نظر حقوق بین‌الملل؛ چرا که دست زدن به چنین اقدامی علیه نیروهای تجزیه‌طلب در خاک کشور بیگانه به منزله اعلام جنگ به حکومت مرکزی کشور مزبور است. 2- بر اساس ماده 41 قطعنامه 3314 مجمع عمومی سازمان ملل هر کشوری که مورد تعرض می‌گیرد، حق دارد از خود دفاع کند. ترکیه با استناد به این قطعنامه مجوز حمله به شمال عراق را صادر کرده است. اما این اقدام کاملاً مغایر با توافق‌نامه‌های امضا شده در زمینه مبارزه با تروریسم است. 3- بند هفت ماده دو اساسنامه سازمان ملل اجازه دخالت در امور داخلی هیچ کشوری را نمی‌دهد و این اقدام احتمالی ترکیه، نقض آشکار این ماده است؛ چرا که کردهایِ مخالفِ آنکارا در بخشی از جغرافیایی قانونی عراق مستقر شده و جزو مسایل داخلی این کشور محسوب می‌شوند. مسایل داخلی
4- بسیاری از گروه‌های ملی‌گرا و محافل دست چپی در ترکیه با عنوان این که آمریکا در راستای سیاست حمایت از گروه‌های قومی برای ایجاد اغتشاش، هرگز تمایلی به سرکوب پ.ک.ک ندارد، بر این باورند که ترکیه برای خنثی کردن سیاست‌های آمریکا باید رأساً وارد عمل شده و انتظار همکاری واشنگتن را نداشته باشد. در برابر چنین جریان‌های سیاسی اما، آنکارا مواضعی محتاطانه اختیار کرده و قصد ندارد در شمال عراق با آمریکایی وارد مجادله شود و وضعیتی مبهم برای خود ترسیم کند. تقابلِ گرایش‌های افراطی نیروهای دستِ چپی و ملی‌گرا با دولت محتاط و محافظه‌کار اردوغان در این زمینه، جامعه سیاسی ترکیه را وارد بحرانی سیاسی کرده است. 5- فضای سیاسی و نظامی ترکیه هم اکنون به دو گروه حامیان عملیات نظامی و مخالفان آن تقسیم شده و دولت رجب طیب اردوغان نیز که تحت فشار افکار عمومی و محافل خارجی قرار دارد، تا کنون به برآیند مشخصی برای اقدام نهایی نرسیده است. گروهی عقیده دارند که پایان دادن به بحران پ.ک.ک از طریق نظامی ممکن خواهد بود و در این امر باید ترکیه با ایران و سوریه همکاری کند. گروهی دیگر با عنوان این که محافلی قصد دارند با ورود ترکیه به شمال عراق، پای ترکیه را به باتلاق عراق بکشانند، خواهان دقت عمل بیشتر برای پرهیز از درگیری با آمریکا و کردهای عراقی و در نتیجه حل مسأله با اعمال فشارهای سیاسی و اقتصادی به آمریکا و عراق هستند. در این میان ارتش ترکیه از احتمال تجزیه عراق، الحاق منابع نفت‌خیز کرکوک به اقلیم کردستان عراق و اعلام موجودیت دولت مستقل کرد در همسایگی ترکیه نگران است، به همین خاطر ژنرال‌های ارتش، طرفدار عملیات نظامی در شمال عراق هستند. در چنین شرایطی دولت اردوغان سعی دارد با اتخاذ مواضعی منطقی، جامعه ترکیه را از این بن‌بست نجات دهد. منافع ملی
6- ترکیه برای مقابله با افزایش قدرت کردها در عراق از یک سو و محدود کردن دامنه فعالیت پ.ک.ک از سوی دیگر تحرک تازه‌ای به سیاست خارجی خود داده است. آنکارا می‌خواهد با فشارهای سیاسی و دیپلماتیک و جنگ تیلیغاتی به حملات گسترده‌ای علیه پایگاه‌های پ.ک.ک مستقر در خاک کردستان عراق دست بزند. چنین به نظر می‌رسد که حمله احتمالی ترکیه به عراق تنها به خاطر 27 سرباز و پ.ک.ک نباشد؛ بلکه ترکیه از کنترل کرکوک به دست کردهای خودمختار عراق نگران است و احتمال می‌دهد اگر کردها کرکوک و منابع نفتی کرکوک را به دست آورند، در آینده دولت و کشوری مستقل تشکیل خواهند داد. هدف اصلی ترکیه از این همه جنجال سیاسی و نظامی، نه پ.ک.ک، بلکه مقابله با تشکیل دولت مستقل کردستان در شمال عراق است. 7- بند140 قانون اساسی عراق تصریح می‌کند سرنوشت کرکوک باید تا آخر سال 2007 طی رفراندومی مشخص شود. ترکیه در تلاش است از اجرای رفراندوم کرکوک جلوگیری کند و این خواسته را با امریکا و دولت عراق در میان گذشته است. پارلمان ترکیه هم ضمن صدور مجوز حمله به کردستان عراق، در واقع از این اهرم قانونی برای تحت فشار قرار دادن طرف‌های عراقی و آمریکایی استفاده کرده است. هزینه اقتصادی
9- حمله نظامی ترکیه به شمال عراق بدون شک آثار مخربی برای اقتصاد آنکارا به همراه خواهد داشت؛ چرا که روابط اقتصادی دو کشور به ویژه در یک سال اخیر رشد چشم‌گیر و قابل توجهی داشته است. شرکت‌ها، کارگران و کالاهای ترکیه‌ای در بازاری حاضر هستند که با 17 درصد از ذخایر نفت عراق تقویت شده است. به طور کلی، حضور اقتصادی ترکیه در شمال عراق حضور بسیار پررنگ و در مواردی منحصر به فرد است. برای مثال در شهر اربیل عراق از 500 شرکت خارجی فعال در این شهر 380 شرکت ترکیه‌ای هستند و در شهر دهوک 65 درصد از قراردادهای سال جاری با ارزش بیش از 350 میلیون دلار متعلق به شرکت‌های ترکیه‌ای بوده است. فرودگاه‌های جدید در دو شهر اربیل و سلیمانیه به ترتیب با ارزش 350 و 300 میلیون دلار حاصل فعالیت شرکت‌های ترکیه‌ای است. با این حال کمپانی‌های ترکیه‌ای فعال در شمال عراق اعلام کرده‌اند اختلافات و کشمکش‌های سیاسی اخیر میان ترکیه و عراق به ظرفیت و فرصت‌های فرا روی آن‌ها برای انجام امور اقتصادی در منطقه آسیب جدی و شدیدی وارد کرده است. همین ملاحظات و مسایل اقتصادی، سیاسی و نظامی، یکی از مهم‌ترین موانع فراروی اقدام نظامی آنکارا بر ضد کردستان عراق به شمار می‌رود. با این حال استیلای ملاحظات امنیتی بر دوایر سیاست‌گذاری ترکیه به ویژه طی ماه‌های اخیر، شرایط را برای تدارک حمله نظامی به شمال عراق و نادیده گرفتن مخاطرات و خسارات اقتصادی ناشی از ان مهیا کرده است. ایران
ایران با ملاحظات بسیاری به این بحران نگاه می‌کند؛ زیرا چه حمله ترکیه به کردستان عراق و چه منصرف شدن از این اقدام برای ایران بسیار خطرناک است. ترکیه و ایران در ضرورت کنترل کردها منافع مشترکی دارند. این دو کشور در چند ماه گذشته به طور هم‌زمان از چند سو پایگاه‌های کردهای تجزیه‌طلب پ.ک.ک را در کوه‌های قندیل مورد حمله قرار داده‌اند. در مقابل پ.ک.ک در ترکیه و پژاک در مناطق مرزی عملیات‌هایی را علیه ترکیه و ایران تدارک دیده‌اند. به نظر می‌رسد ایران در تشویق ارتش ترکیه و ترغیب آن به حمله نظامی به کردستان عراق نقش مهمی بر عهده دارد. تهران برای پیچیده شدن اوضاع در منطقه (در چارچوب رویاروی با امریکا) تمامی تلاش خود را برای راندن همسایه لائیک خود به سوی حمله نظامی به کار بسته است. به اعتقاد تهران، حمله نظامی ترکیه به مناطق کردنشین، آن هم در چارچوب شرایط فعلی عراق و منطقه، می‌تواند نتایج ملموسی برای جمهوری اسلامی داشته باشد. ضربه قابل توجه به روابط استراتژیک آنکارا و واشنگتن، بحرانی‌تر شدن شرایط حاکم بر روابط کردهای عراق و ترکیه، تعمیق تنش‌های نظامی و سیاسی امریکا در عراق و افزایش گرهی دیگر به کلاف سردرگم تحولات سیاسی-امنیتی در بغداد از دستاوردهای این اقدام برای ایران محسوب می‌شود. تهران عزم خود را برای تنگ کردن عرصه بر آمریکا و انزوای سیاسی حضور این کشور در عراق جزم کرده است. این حلقه زمانی کامل می‌شود که اختلافات میان واشنگتن و آنکارا به اوج خود برسد و این کار تنها از طریق حمله نظامی به برخی از مناطق شمال عراق تحقق‌پذیر خواهد بود. ایران علاقه بسیار زیادی به ایده گرفتار کردن امریکا و هم‌پیمانانش در درگیری‌های خاورمیانه دارد. حمله نظامی ترکیه به شمال عراق نه تنها دامنه درگیری و ناامنی را در منطقه توسعه می‌دهد؛ بلکه سهم عمده‌ای در مشغول کردن آمریکا به مسایل جانبی و دور کردن این کشور از پرونده هسته‌ای ایران ایفا خواهد کرد. در واقع هیچ دلیل ظاهری برای وجود اختلافات عمیق بین ترکیه و ایران وجود ندارد. بلکه بر عکس در مورد تلاش دو طرف در نزدیک کردن دیدگاه‌هایشان درباره موضوعات مختلف شواهد زیادی در دست است. در همین چارچوب، آنکارا شش ماه پیش در اعلام آمادگی خود جهت وساطت میان آمریکا و ایران به خصوص در رابطه با پرونده همواره رو به بحران هسته ای تهران، تردیدی به خود راه نداد. همچنین آنکارا مخالفت خود را با هر نوع تصمیم آمریکا در حمله نظامی به ایران یا اعمال تحریم‌های اقتصادی علیه این کشور اعلام کرد. در یک جمع‌بندی، ترک‌ها بیشتر به دنبال ثبات اوضاع در ایران و دور نگه داشتن تهران از بحران هستند؛ چرا که رویارویی نظامی یا اعمال تحریم‌های بین‌المللی علیه تهران و ضعف تهران، تنها به نفع کردها خواهد بود و آن‌ها می‌توانند بر میزان فشار خود علیه انکارا از طریق برگ برنده حزب کارگران بیفزایند و گام دیگری به سوی تشکیل دولت قومی مستقل خود بردارند که این به خودی خود تأثیرات گسترده‌ای بر پیچیدگی‌های وضعیت کردها در داخل ترکیه خواهد داشت. ترک‌ها معتقدند تنش میان ایران و امریکا باعث می‌شود تا تهران بار دیگر روابط خود را با حزب کارگران کردستان ترکیه از سر بگیرد و حمایت تسلیحاتی و لجستیکی خود از این گروه را علیه آنکارا آغاز کند؛ زیرا ترکیه به هر حال یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین هم‌پیمانان واشنگتن در منطقه بعد از اسراییل محسوب می‌شود. آمریکا
آمریکایی‌ها نگاهشان به ترکیه راهبردی است. ولی در تحولات عراق، ملاحظات ترکیه را همانند گذشته رعایت نمی‌کنند. پیش از سقوط صدام، واشنگتن درباره کردستان، جانب ترکیه را می‌گرفت. اما با توجه به تحولات چند سال گذشته عراق، کردها همکاری‌های نزدیکی با آمریکا دارند و موضع‌گیری آمریکایی‌ها هم در عمل به سمت کردها سوق پیدا کرده است. در این میان واشنگتن نه تنها از اهرم پ.ک.ک تا هنگامی که دولت رجب طیب اردوغان در مسائل منطقه‌ای با آن‌ها کاملاً همسو نشده، بهره می‌گیرد؛ بلکه برای استقرار امنیت در عراق و برای حمله و یا تهدید علیه ایران و سوریه نیز حساب ویژه‌ای بر توان بازدارندگی و تنش‌آفرینی این گروه باز کرده است. حمله به مواضع پ.ک.ک در کوه‌های قندیل از سوی ترکیه بدون دخالت در منطقه کردستان امکان پذیر نیست و این دخالت به مثابه ناآرام کردن این منطقه است. در مقابل آرامش این منطقه در هنگام حمله به ایران بسیار برای آمریکا مهم است؛ زیرا در این صورت امریکا می‌تواند نیروهای اپوزیسیون کنونی مستقر در کردستان عراق و همچنین مجاهدین خلق منافقین را برای حمله به ایران آماده کند. از سوی دیگر علی‌رغم مخالفت امریکا با حمله ترکیه به عراق، آنکارا در ظاهر به عملیات نظامی تأکید می‌کند. در این صورت اگر ارتش ترک‌ها حمله را آغاز کند، احتمال داده می‌شود که آمریکا از کردها حمایت کند و در برابر ترکیه حتی به مقابله نظامی‌ دست بزند. چون با حمله ترکیه به عراق، وضعیت در عراق بحرانی‌تر شده و امنیت مورد نظر امریکا در عراق با مخاطراتی مواجه خواهد شد. جمع‌بندی
با در نظر گرفتن منافع سه بازیگر مهم در روند تحولات ترکیه – عراق، به نظر می‌رسد دیپلماسی تهران - آنکارا در ائتلافی پنهان در برابر دیپلماسی تک‌محور واشنگتن به صف‌آرایی منسجم‌تری دست پیدا کند. اما مهم، تأمین و تحقق منافع کشور مهاجم است. بنابراین در چشم‌انداز تحولات سیاسی در این منطقه استراتژیک، نتایج همه مرزبندی‌ها و ائتلاف‌ها در گرو تصمیم نهایی آنکارا خواهد بود.

يك روز پس از سفر «ولاديمير پوتين» به تهران، «ايهود اولمرت» وزير امور خارجه اسرائيل به طور غيرمنتظره‌اي به روسيه رفت و با مقامات روسي ديدار كرد. برخي از تحليل‌گران هدف از اين سفر را ابراز نگراني اسرائيل از نزديكي روسيه به ايران ارزيابي كردند و برخي ديگر با اشاره به «پيام ويژه پوتين براي تهران» كه از سوي منابع رسمي در ايران تاييد شده بود، هدف از سفر اولمرت را شنيدن پاسخ ايران به پيام پوتين دانستند. از ديد اين گروه، پوتين با ايران «اتمام حجت» كرده بود و اسرائيل مي‌خواست بداند واكنش ايران در اين‌باره چيست. دولت اسرائيل تاكنون بارها ايران را به طور صريح يا ضمني تهديد به حمله كرده است. نظاميان ايران نيز به تازگي پاسخ‌هاي لفظي تندي به اسرائيل داده‌اند. يكي از مهمترين موارد از اين دست، مصاحبه معاون نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي در ماه گذشته بود كه رسما اسرائيل را به يك واكنش نظامي همه‌جانبه، در صورت حمله احتمالي به ايران، تهديد كرد. اين مقام نظامي ارتش ايران ادعا كرد كه ايران مي‌تواند با موشك‌ها و هواپيماهاي شكاري خود تمام خاك اسرائيل را مورد حمله قرار دهد و نيز تاكيد كرد كه اسرائيل از ابعاد واكنش ايران به حمله احتمالي اين كشور خبر دارد. مقامات دولتي و نظامي اسرائيل پيش از اين بارها ايران به تلاش براي ساختن بمب هسته‌اي متهم كرده‌اند و به صراحت گفته‌اند كه چنين چيزي را نخواهند پذيرفت. برخي مقامات دست پايين‌تر نيز مكررا از تصميم اسرائيل براي حمله به ايران، به طور مستقل و يا با همكاري نيروهاي آمريكايي، سخن گفته‌اند. آنها حتي تاكيد كرده‌اند كه در صورت انصراف آمريكا از حمله به ايران، اسرائيل به تنهايي به چنين اقدامي دست خواهد زد. در بعضي از طرح‌هاي نظامي منتشر شده در رسانه‌ها نيز نقش اسرائيل در حمله احتمالي به ايران بسيار پررنگ ديده مي‌شود. حمايت‌هاي مكرر ايران از حماس و حزب الله لبنان و اظهارنظرهاي بي‌وقفه محمود احمدي نژاد در خصوص «محو اسرائيل از روي نقشه» و يا انتقال اين دولت به جاي ديگري در جهان (احمدي نژاد آلاسكا را پيشنهاد كرده است!) به تعميق تنش ميان اين دو كشور دامن زده است. در رسانه‌ها شايعات متعددي در خصوص توان‌مندي‌ها و آمادگي‌هاي نظامي ايران و اسرائيل مطرح مي‌شود. چندي پيش يك روزنامه اسرائيلي از قول مقامات امنيتي اين دولت، از هدف‌گيري 600 نقطه در خاك اسرائيل توسط موشك‌هاي ايراني داده بود. در روزهاي اخير يك مقام نظامي ايران اين رقم را به مراتب بالاتر برده و از آمادگي ايران براي شليك 11 هزار موشك و راكت در اولين دقايق حمله احتمالي به ايران خبر داده است. اما ملموس‌ترين تهديدي كه تاكنون از سوي مقامات اسرائيلي عليه ايران تكرار شده، حمله ضربتي به تاسيسات هسته‌اي ايران است. نصب پدافند پيشرفته در اطراف نيروگاه اتمي بوشهر، انتقال بخشي از فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران در سايت لويزان و تاسيسات نطنز به اعماق زمين و تمركز ويژه بر موضوع «پدافند غير عامل» با هدف پراكنده كردن تاسيسات براي كاهش خسارات يك حمله ناگهاني، همگي نشانه‌هاي جدي گرفتن احتمال وقوع چنين حمله‌اي از سوي آمريكا يا اسرائيل هستند. در تمام ادعاهاي مربوط به چنين حمله‌اي - خواه تهديد واقعي باشد و يا جنگ رواني - يك تجربه تاريخي مطرح مي‌شود كه اسرائيل ادعاي تكرار آن را مطرح مي‌كند: حمله هوايي اسرائيل به تاسيسات اتمي عراق در 1981. روياي اتمي صدام تعبير نشد در هفتم ژوئن 1981 يك گروه از جنگنده بمب‌افكن‌هاي اسرائيلي F15 و F16 از پايگاه هوايي «بئر شبع» به پرواز درآمدند و پس از طي يك مسافت پيچيده 650 مايلي و فريب همه رادارهاي در مسير، رآكتور هسته‌اي عراق موسوم به «تموز 1»(يا «اوسيراك» Osirak) را بمباران كردند. در اين عمليات كه با نام‌هاي «شبيخون مرگ»، «ابوالهول» و «بابل» شناخته مي‌شود، هشت فروند فالكن F16 با اسكورت شش فروند فانتوم F15 در حالي كه 2000 پوند بمب هدايت‌شونده ليزري را به همراه بمب‌هاي آهني و موشك‌هاي سايدويندر حمل مي‌كردند، پس از يك بار سوخت‌گيري بر فراز خاك عراق، به قلب نيروگاه اتمي اين كشور واقع در منطقه توويته (حدودا 10 مايلي شرق بغداد) هجوم بردند و موفق شدند تمام قسمت‌هاي مهم اين نيروگاه را تقريبا با خاك يكسان كنند. سرعت و دقت عمل در اين حمله به حدي بود كه عراقي‌ها فرصت هيچ واكنشي پيدا نكردند؛ هيچ جنگنده عراقي براي رهگيري به هوا بلند نشد و تنها توپ‌هاي ضدهوايي توانستند رگبار بي‌هدفي را به هوا روانه كنند. در نهايت هر 14 خلبان اسرائيلي پس از تنها 3 ساعت در پايگاه‌هاي خود فرود آمدند و پايان موفقيت‌آميز اين عمليات به اطلاع «مناخيم بگين» نخست‌وزير اسرائيل كه در منزل شخصي ميزبان اعضاي كابينه‌اش بود، رسيد. بدين ترتيب يكشنبه سياه صدام حسين در حالي رقم خورد كه اين كشور در حال جنگ با ايران بود، نيروگاه هسته‌اي عراق در آستانه افتتاح بود و صدام قرار بود در اولين سالگرد آغاز جنگ با ايران (يعني در سپتامبر 1981) اين نيروگاه را افتتاح كند تا به شعارهاي ناسيوناليستي خود جنبه عملي بدهد و روحيه‌اي جديد به سربازان كشورش تزريق كند. اما اسرائيل كه از سالها قبل نگران ساختن بمب اتمي در عراق بود، نگذاشت روياي اتمي صدام تعبير شود. اسرائيل كمتر از دو سال قبل از اين حمله، با يك بمب‌گذاري عجيب در قلب رآكتور تموز كه 515 مايل با اسرائيل فاصله داشت، توانسته بود برنامه هسته‌اي عراق را براي مدتي عقب بيندازد. اما نه اين بمب‌گذاري و نه بمب‌گذاري‌هاي پراكنده عليه شركت‌هاي ايتاليايي و فرانسوي طرف قرارداد با عراق، چاره‌ي كار نبود. در نتيجه اسرائيل خود دست به كار شد و با آنكه پس از اين حمله موجي از انتقادات جهاني را به جان خريد، توانست خطر «عراق اتمي» را براي سالها به تعويق بيندازد. بلندپروازي‌هاي بي‌حاصل اقدام براي ساخت يك نيروگاه اتمي در عراق، يك سال پس از بحران نفتي 1973 و به دنبال توافق فرانسه با عراق براي ساخت يك مركز تحقيقات هسته‌اي در اين كشور آغاز شد. در آن زمان، همانند اين روزهاي ايران، بحث درباره انرژي‌هاي جايگزين نفت در عراق بسيار مطرح بود؛ در نتيجه فرانسه تعهد كرد كه يك رآكتور اتمي تجاري 700 مگاواتي به عراق بفروشد. عراق نيز همواره بر «مقاصد صلح‌آميز» خود در فعاليت‌هاي هسته‌اي اصرار داشت. اما اسرائيل به شدت نگران و معتقد بود كه عراق براي ساخت بمب اتمي تلاش مي‌كند. بالا گرفتن كشمكش درباره برنامه‌ي اتمي عراق و فشارهاي دولت جيمي كارتر، رئيس‌جمهور وقت آمريكا باعث شد فرانسه به عراق پيشنهاد كند كه به جاي اورانيوم غني شده، نوعي سوخت هسته‌اي موسوم به «كارامل» دريافت كند كه به درد نيروگاه مي‌خورد اما با آن نمي‌شود بمب ساخت. وقتي عراق حتي اين پيشنهاد را هم رد كرد و بر تحويل سوخت هسته‌اي طبق قرارداد اوليه اصرار كرد، حتي فرانسه هم در خصوص نيت واقعي اين كشور ترديد كرد. در واقع اين صدام بود كه اسرائيل را عليه خود تحريك مي‌كرد و بهانه را به دست اين كشور داد. يك سال پيش از آنكه F16 هاي ساخت آمريكا كه به تازگي به اسرائيل تحويل داده شده بودند به طور ناگهاني به خاك عراق حمله كنند، يعني دقيقا در جولاي 1980، صدام در يك كنفرانس خبري جملاتي را گفت كه اين روزها اين ادبيات براي ايرانيان ناآشنا نيست. ديكتاتور سابق عراق كه چندي پيش در عراق اعدام شد، در آن زمان گفت: «محافل صهيونيستي در اروپا اعرابي را كه مي‌گفتند به قول آنها غير متمدن و واپسگرا هستند و فقط به درد شترسواري در بيابان‌ها مي‌خورند، مسخره مي‌كردند. حالا همين افراد و محافل بدون به ياد آوردن حرفهاي ديروز خود ادعا مي‌كنند عراق در آستانه ساختن بمب اتمي است.» صدام، آن‌گونه كه پس از سرنگوني‌اش به طور مستند مشخص شد، قصد داشت كه بمب اتمي بسازد، اما تهديدهاي اسرائيل را جدي نگرفته بود. او به دنبال «بمب عربي» بود و رسيدن به آن را به معناي اقتدار رژيم خود و گفتن حرف اول در منطقه مي‌دانست؛ هرچند در ظاهر، بمب اتمي را به شدت انكار مي‌كرد و درعين حال انرژي هسته‌اي را يك افتخار ملي مي‌دانست و با تبليغات هيجان‌انگيز ناسيوناليستي قصد داشت نيروگاه «تموز 1» را نماد پيشرفت اعراب و مايه هراس دشمناني همچون اسرائيل و آمريكا قلمداد كند. اما او اينقدر حساب‌نشده براي تحويل گرفتن سوخت هسته‌اي از فرانسه و آغاز فعاليت نيروگاه برق اتمي خود عجله كرد كه حتي علائم خطرناكي چون بمب‌گذاري‌هاي پيشين و نيز ترور «دكتر يحيي المشاد» دانشمند مصري الاصلي كه در اين پروژه با صدام همكاري مي‌كرد در 13 ژوئن 1980، نتوانست براي رژيم عراق هشداردهنده تلقي شود. از همين رو وقتي صدام در اوج جنگ با ايران، با حمله ناگهاني اسرائيل و نابودي يكباره ثمره تلاش‌هاي خود براي دستيابي به برق اتمي (در واقع بمب اتمي) مواجه شد، هيچ واكنشي نتوانست نشان دهد. كشورهاي عربي متحد او نيز همانند رئيس‌جمهور آمريكا، كشورهاي اروپايي و دبيركل سازمان ملل، به محكوميت لفظي اين حمله بسنده كردند و برخلاف تصور بگين، هيچ جنگ جديدي بين اعراب و اسرائيل به راه نيفتاد. حمله جدي است؟ در سپتامبر گذشته «ميدل ايست آنلاين» در گزارشي از تصميم اسرائيل براي انجام حمله‌اي مشابه حمله 1981 به عراق، به تاسيسات هسته‌اي ايران خبر داد؛ حمله‌اي كه به نوشته اين نشريه «ديك چني» سردسته‌ي جنگ‌طلبان امروز آمريكا، با انجام يكجانبه آن توسط اسرائيل بدون حضور آمريكا مخالف است. پيش از اين و در ديگر رسانه‌ها نيز تلاش‌هايي در جهت مشابهت‌سازي بين حمله ربع قرن پيش اسرائيل به عراق، با سرانجام تهديدات اخير اين كشور عليه ايران، ديده شده است. آيا چنين مشابهتي در واقع وجود دارد، و آيا اسرائيل مي‌تواند به يك حمله پيش‌دستانه عليه ايران دست بزند؟ دو ماه پيش وقتي در 6 سپتامبر (15 شهريور) جنگنده‌هاي اسرائيلي به هدفي در داخل خاك سوريه حمله كردند، كسي نمي‌دانست هدف واقعي اين حمله چيست؛ برخي منابع حتي هدف اسرائيل را يك محموله سلاح ايراني كه به مقصد لبنان در حركت بود، ذكر كردند. اما چندي بعد اين موضوع به شكل نسبتا موثقي مطرح شد كه هدف جنگنده‌هاي اسرائيلي از حمله به سوريه، منهدم كردن يك پايگاه هسته‌اي بود كه با الگوبرداري از رآكتور كره شمالي به طور پنهاني در حال ساخت بود. يك ماه قبل از اين حمله نيز يك انفجار شديد در شهرك مسلميه، واقع در ده كيلومتري شمال شهر «حلب» در شمال سوريه به وقوع پيوست كه دهها كشته و زخمي از آن به جا ماند و اندكي بعد فاش شد كه تعدادي مهندس ايراني هم در اين انفجار كشته شده‌اند؛ هرچند مشخص نشد اين چند ايراني در سوريه چه مي‌كرده‌اند. اما دولت سوريه محل انفجار را «یک انبار اسلحه و مهمات متعلق به ارتش سوریه» عنوان كرد و آن را ناشي از خرابكاري ندانست. آيا اين دو اتفاق را بايد به معناي جنگ پنهان اسرائيل با سوريه درباره فعاليت‌هاي مخفي نظامي اين كشور دانست؟ پاسخ به اين سوال به همان اندازه دشوار و غير مستند به نظر مي‌رسد كه پاسخ به پرسش از ميزان جدي بودن احتمال حمله اسرائيل به ايران؛ با وجود همه‌ي تبليغاتي كه مي‌شود. مشابهت‌سازي بين موقعيت ايران و عراق از لحاظ تهديدات اسرائيل، با وجود همه تفاوت‌هايي كه در ميان است، به پيش‌بيني هيچ واقعيت قطعي نمي‌تواند منجر شود. اما يك هشدار در آن نهفته است؛ هشداري كه صدام به اشتباه آن را جدي نگرفت، بهاي اين اشتباه از دست دادن نيروگاه هسته‌اي تموز (اوسيراك) بود. حال آنكه اين حمله تقريبا هيچ تبعاتي براي اسرائيل نداشت. نه تنها اسرائيل پس از حمله هوايي به عراق، غير از تحمل محكوميت‌هاي سنگين لفظي با هيچ مجازاتي روبرو نشد، بلكه حتي از آن محكوميت‌ا نيز اكنون اثري نيست. درست است كه در آن زمان دولت «رونالد ريگان» اين حمله را، كه اسرائيلي‌ها در تمام اين سالها از آن به عنوان يكي از نقاط عطف نظامي ياد مي‌كنند، محكوم كرد. ولي دولت بوش چند ماه قبل از حمله به عراق، البته بدون آنكه محكوميت حمله 1981 اسرائيل به عراق را پس بگيرد، اعلام كرد كه حمله آن زمان اسرائيل، توان هسته‌‌اي عراق را براي سالهاي متمادي از بين برد.

این روزها در غرب بحث‌های متفاوتی در زمینه‌ شیوه برخورد با چالش هسته‌ای ایران در جریان است. یک سر این بحث‌ها رضایت‌دادن به اتمی‌شدن ایران است و یک سر دیگر آن دستیازی به جنگ برای جلوگیری از غنی‌سازی اورانیوم توسط این کشور است. در مطلبی که در زیر می‌خوانید، نویسنده، تورستن کراول(Torsten Krauel)، با مروری بر بحران اتمی‌شدن چین و بحث‌هایی که آن زمان در کاخ سفید جاری بوده، پیشنهادی را مطرح می‌کند که شاید در نگاه اول غیرواقعی به نظر برسد، ولی از نظر شماری از کارشناسان و محافل سیاسی در غرب گزینه‌ای نامحتمل نیست. ترجمه این مقاله نه به معنای تأیید کامل ارزیابی‌ها و نتیجه‌گیری‌های نویسنده،‌ بلکه بیشتر برای طرح یکی از نقطه نظرات رایج در غرب در زمینه برخورد با چالش هسته‌ای ایران است. اصل این مقاله در شماره‌ی ۱۹ اکتبر روزنامه‌ی دی ولت آلمان انتشار یافته است. تورستن کراول در سال‌های ۱۹۸۶ تا ۱۹۸۹ از مشاوران رهبری حزب دمکرات مسیحی و صدراعظم وقت آلمان، هلموت کهل، بوده است. او بعدتر در روزنامه دی ولت مأموریت‌های متفاوتی به عهده داشته و در حال حاضر رئیس دفتر این روزنامه در واشنگتن است. آمریکا نظر به جنگ جدیدی دارد و همه هم می‌دانند که هدف این جنگ کدام کشور خواهد بود. رئیس جمهور آمریکا، معاون او دیک چینی، و خانم هیلاری کلینتون که در حال حاضر از بهترین شانس برای جانشینی بوش برخوردار است این روزها هر گاه که نام ایران مطرح می‌شود فوراً عبارت معروف « همه گزینه‌ها روی میز است» را بر زبان می‌آورند. بوش حتی اخیراً با استناد به تهدیدات جمهوری اسلامی علیه اسرائیل، از خطر بروز جنگ جهانی سوم سخن گفت و ممانعت از دستیابی ایران به سلاح اتمی را راه جلوگیری از چنین جنگی اعلام کرد. البته ژنرال ویلیام فالکون، فرمانده بخش ایران ٍ نیروهای آمریکایی مستقر در خاورمیانه، در اواخر ماه میلادی سپتامبر امکان جنگ علیه ایران را منتفی دانست. سناتور باراک اوباما، رقیب هیلاری کلینتون در حزب دمکرات برای ریاست جمهوری نیز، یک هفته پیش نوشت که آمریکا ۵ سال پس از حمله به عراق هشیار است که دوباره به دست به جنگ خطای دیگری نزند. اندکی بعد اما وزیر دفاع آمریکا دوباره از مطرح بودن همه گزینه‌ها در قبال ایران سخن گفت... دلیلی که در سایه مانده است چیزی به نام شروع اتوماتیک‌وار جنگ وجود ندارد. ولی این روزها واژگان سنگینی بر زبان سیاستمداران آمریکا جاری می‌شوند که پس‌گرفتن آنها کار آسانی نیست. دلیل مشخصی که برای تهدیدات تند مقامات واشنگتن علیه ایران ذکر می‌شود همانا تردیدهایی است که در باره‌ی پایبندی این کشور به پیمان منع گسترش سلاح‌های اتمی وجود دارد؛‌ پیمانی که ایران در سال ۱۹۷۰ امضای خود را در زیر آن نهاده است. واقعیت اما این است که دلیل اصلی تهدیدات یادشده علیه ایران به مواضع سیاسی تهران در قبال شماری از مسائل بین‌المللی و منطقه‌ای برمی‌گردد. به عبارت دیگر، آمریکا کشوری را تهدید به جنگ می‌کند که رئیس‌ جمهورش منکر وقوع هولوکاست است و همزمان به نابودی اسرائیل از صفحه‌ی روزگار فرامی‌خواند. واشنگتن مطرح‌بودن همه گزینه‌ها را علیه کشوری مطرح می‌کند که به خاطر تسلط تفکر آخرالزمانی بر ذهن رهبران آن رفتارش غیرقابل پیش‌بینی ارزیابی می‌شود، سوءظن پناه‌دادن به بخشی از رهبری القاعده در باره‌ی آن مطرح است و این یقین در باره‌اش وجود دارد که بمب اتمی را در اختیار تروریست‌ها نیز قرار خواهد داد. گرچه ایران بازی مرموزانه‌ای را به پیش می‌برد، اما بسیار خطرناک است که دلایل اصلی تنش میان تهران و واشنگتن در سایه قرار گیرند و در عوض،‌ عدم رعایت پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای به دستاویزی برای حمله به ایران بدل شود. واقعیت این است که ایران اصولاً‌ به لحاظ حقوقی نمی‌تواند پیمان یادشده را نقض کند، زیرا در این پیمان نه کلمه‌ای هست که «نقض کردن» آن را توضیح داده باشد و نه اشاره‌ای به این امر شده که کشوری که مفاد پیمان را رعایت نکند چگونه باید مجازات شود. به این ترتیب غرب می‌خواهد به خاطر پیمانی وارد جنگ شود که مفاد آن به هیچ وجه چنین اقدامی را توجیه نمی‌کنند. تفاوت میان عراق صدام حسین و ایران جمهوری اسلامی ایران بر خلاف صدام حسین در حالت جنگ با سازمان ملل نیست. دیکتاتور عراق سال ۱۹۹۱بازنده‌ی جنگ تجاوزکارانه‌اش علیه کویت شد و بعدتر هم از اجرای تعهداتش در قبال سازمان ملل مبنی بر ارائه‌ی بی‌قید و شرط فهرست همه سلاح‌های موجود در زرادخانه عراق سر باز زد. او سرانجام در دسامبر ۲۰۰۲ زیر فشار دولت بوش داده‌هایی را در اختیار سازمان ملل قرار داد که در تناقض با یافته‌های بازرسان این سازمان از سال ۱۹۹۱ به بعد بودند. صدام به این ترتیب یک بار دیگر دست به نقض آتش‌بس زد و با این کار راه سقوط رژیمش را هموار کرد. شروع مجدد عملیات نظامی در صورت نقض آتش‌بس یکی از مبانی قدیمی حقوق بین‌الملل است و آتس‌بس سازمان ملل با رژیم صدام حسین نیز در این زمینه با صراحت و شفافیت لازم تنظیم شده بود. صحبت بوش این بود که صدام حسین فقط یک شانس برای ادامه موجودیت رژیمش دارد و آن هم این است که به قطعنامه شورای امنیت تمکین کند. مشکلی که مسئولش ایران نیست ایران اما در یک جنگ رسمی با سازمان ملل نیست. اتهام جمهوری اسلامی نقض پیمانی است که شفافیت لازم را ندارد و پر از ابهام و گریزگاه است. ۴۰ سال پیش که پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌آی تدوین و امضاء شد شرایط سیاسی ایجاب می‌کرد که فرمولبندی‌های شفاف و روشنی نداشته باشد و راه تعبیر و تفسیر مفاد آن باز بماند. در غیر این صورت کسی آن پیمان را امضاء‌ نمی‌کرد. در همین راستا، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی فاقد اختیار و امکان لازم برای بررسی و پیگیری‌ سوءظن‌ها و تردیدها در رویکرد این یا آن کشور امضاکننده پیمان است. این پیمان به کشورهای امضاکننده اجازه می‌دهد که تحت شرایط ویژه‌ای از آن بیرون بیایند، بدون آن که این شرایط ویژه تعریف شده باشد. چنین ماده ای این تلقی را به دست می‌دهد که شرایط ویژه زمانی است که کشوری از سر ضرورت به سلاح هسته‌ای دست یافته باشد. جز این، معنای دیگری برای ماده یادشده نمی‌توان متصور شد. به هنگام تدوین پیمان، قدرت‌های اتمی آن زمان درصدد برنیامدند نحوه‌ی برخورد با یک کشور غیرپایبند به مفاد پیمان را تعیین کنند، چرا که در این صورت پیمان جنبه‌ سختگیرانه‌ای پیدا می‌کرد و کمتر کشوری حاضر می‌شد به آن بپیوندد. بدعتی خطرناک با پیامدهای خطیر ایران مسئول ضعف و نارسایی‌های پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای نیست، بلکه تنها به گونه‌ای مرموزانه این ضعف‌ها را مورد سوء استفاده قرار می‌دهد. حالا اما آمریکا و متحدانش به صرافت افتاده‌اند پیمان یادشده را به دندان مجهز کنند. حسی که راهنمای آنها در این کار است، حس درستی است: ایران دارای رژیم خطرناکی است. ولی عواقب قدرت‌بخشیدن به پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای از طریق تهدید به حمله نظامی و اقدامات مشابه خطرناک‌تر و فاجعه‌بارتر است. با چنین حمله‌ای پای بدعتی خطرناک به میان می‌آید و نقض هر پیمان سازمان ملل می‌تواند به بهانه‌ای برای حمله به این یا آن کشور بدل شود. به این ترتیب عبارت معروف « هیچ گونه مجازاتی نباید فاقد مبنای قانونی باشد» اعتبار عام خود را از دست می‌دهد. ساری و جاری ساختن یک قرارداد نارسا و ناقص سازمان ملل با اتکا به آتش سلاح باعث می‌شود که تمامی حقوق و قوانین بین‌الملل در هاله‌ای از ابهام و بحران صدق و مشروعیت قرار گیرند. حمله‌ی نظامی برای اجرای پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای به این معناست که آنچه را که هنگام امضای پیمان قابل تحقق نبوده است، حالا به ضرب و زور متحقق می‌کنیم. طبیعی است که محدوده‌ی چنین رویکردی بعداً به پیمان‌هایی مانند پیمان کیوتو یا پیمان حقوق دریایی هم کشیده شود و ضعف و نارسایی‌های آنها نیز، نه از طریق گفتگو و به شیوه‌های مسالمت‌آمیز که از راه به غرش‌درآوردن توپ‌ها و موشک‌ها عملی شود. مائو و نیکسون و بحرانی مشابه بحران هسته‌ای ایران سال ۱۹۶۴ آمریکا در برابر موقعیتی مشابه موقعیت امروز ایران قرار گرفته بود. در آن زمان، تلاش چین برای دستیبابی به بمب اتمی سبب شده بود که بحرانی مشابه امروز ایران به وجود آید. چین گرچه عضو سازمان ملل نبود، ولی نه هولوکاست را نفی می‌کرد‌ و نه پناهگاه تروریست‌هایی بود که کشتار جمعی ۱۱ سپتامبر را دامن زده‌اند. با این همه، رویکردهایش ‌شباهت‌های معینی با سیاست‌ها و رفتارهای رژیم کنونی ایران داشت. مائو تسه تونگ آشکارا به جنگ اتمی جهانی علیه آمریکا فراخوانده بود و عقیده داشت که برای پیروزی سوسیالیسم اگر لازم باشد باید جان ۳۰۰ میلیون نفر را هم فدا کرد. آیا گوینده چنین کلماتی به لحاظ ذهنی تفاوت زیادی با یک بمب‌انداز انتحاری دارد؟ مائو به مصر پیشنهاد کرده بود که آن کشور را به سلاح هسته‌ای مجهز کند. واشنگتن از سال ۱۹۶۴ از چنین پیشنهادی باخبر بود. آیا این پیشنهاد تهدید مهلکی برای اسرائیل نبود؟ مائو هزاران سرباز چینی را روانه ویتنام کرد تا در شمال و قسماً در جنوب این کشور با نیروهای آمریکایی درگیر شوند. آمریکا سال ۱۹۶۴ از این ماجرا خبر نداشت. ولی چنین اقدامی با کمک ایران به شورشیان عراق تفاوت اساسی دارد؟ چین احزاب کمونیست در برمه و اندونزی را کمک می‌کرد تا با اتکا به اقلیت‌های چینی ساکن این کشورها حملاتی را به تأسیسات آمریکایی انجام دهند. آیا این رویکرد شباهتی به کمک ایران به حزب‌الله لبنان ندارد؟ فکر و ذکرهای خونسردانه کاخ سفید برای حل بحران واشنگتن در این فکر بود که تأسیسات اتمی در دست ایجاد چین را مورد حمله نظامی قرار دهد. کاخ سفید همه گزینه‌هایی را که امروز در مورد ایران در دست بررسی است در مورد چین نیز مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد. این پرسش مطرح بود که حمله نظامی باید متوجه تأسیسات اتمی چین باشد و یا ستادهای فرماندهی سیاسی این کشور را نشانه رود؟ تغییر رژیم در پکن، آری یا نه؟ کاربرد سلاح‌های اتمی تاکتیکی یا استفاده صرف از سلاح‌های متعارف؟ به کارگیری نیروی ویژه مستقر در تایوان آری یا نه؟ اگر ما اقدامی انجام ندهیم ، واکنش همسایگان چین چه خواهد بود؟ آیا آنها هم به فکر دستیابی به سلاح اتمی خواهند افتاد؟ آن زمان هم خطرات و ریسک‌های غیرقابل محاسبه‌ای مطرح بود: آیا ما از همه‌ی جزئیات برنامه اتمی چین اطلاع داریم؟ اگر به رغم بمباران چین، باز هم این کشور دست به آزمایش بمب اتمی بزند و این نشان بدهد که ما همه تأسیسات اتمی این کشور را نمی‌شناخنه‌ایم، چه عواقبی برای وجهه و اعتبار آمریکا خواهد داشت؟ آیا حمله ما باعث نخواهد شد که چینی‌ها بیش از پیش پشتیبان مائو و رژیم او بشوند؟ آیا جهان باور خواهد کرد که جنگ اقدام لازمی بوده است؟ همه‌ی این فکر و دغدغه‌ها در اسناد و مدارک کاخ سفید ثبت هستند و می‌توان آنها را رویت کرد. تصمیم دوراندیشانه واشنگتن در نهایت واشنگتن به این نتیجه رسید که از یک جنگ پیشگیرانه علیه چین صرف‌نظر کند. در عوض قرار شد همسایگان چین به لحاظ نظامی تحت حمایت قرار گیرند و به آنها توصیه شود که خونسردی خود را حفظ کنند. کاخ سفید از تهدید چین نیز دست کشید. در یکی از اسناد وزارت خارجه که به سال ۱۹۶۷ برمی‌گردد در باره‌ی هزینه سیاسی حمله نظامی به چین چنین آمده است: «سیاست ما در قبال تحرکات تهاجمی چین معمولاً این گونه تعبیر می‌شود که ما از توان و اراده لازم برای درک واقعیت‌های مربوط به یک چین مالاً قدرتمند بی‌بهره‌ایم.» این جمله زمانی بر قلم تحلیل‌گران کاخ سفید جاری شده که چین در گرماگرم انقلاب فرهنگی خود از عقل و تعقل دست شسته بود، به کام هرج و مرج افتاده بود و همزمان از آزمایش اولین بمب اتمی خود سر از پا نمی‌شناخت. کاخ سفید دستور بررسی این مسئله را داد که گارد سرخ چین هم اجازه‌ی استفاده از سلاح اتمی را دارد یا نه، ولی همزمان سعی می‌کرد که سیما و سیاستی آرام و خونسردانه را در جهان خارج به نمایش بگذارد. ریچارد نیکسون با ارزیابی موقعیت، چند بار در کارزار انتخاباتی ریاست جمهوری هشدارهایی کم‌رنگ را خطاب به مائو مطرح کرد و در عین حال به جای موشک، هنری کیسینجر را روانه پکن کرد تا با مقامات چین به گفتگو بنشیند. ترجمان سیاست واشنگتن در قبال مائو برای ایران در واقع می‌توان گفت که در آن سال‌ها ماکیاولیسم چراغ راهنمای سیاست کاخ سفید در برابر چین در حال اتمی‌شدن بود: از دست‌ندادن چین, هر چند که هنوز دشمن آمریکا بود، اهمیتی به مراتب بیشتر از حفظ دوستی با ویتنام جنوبی داشت. آن تفکر ماکیاولیستی امروز ترجمانش احتمالاً این خواهد بود: یک ایران اتمی که دوست آمریکا باشد بسی بهتر از هرج و مرج بی‌ثباتی در عراق، ارزشمندتر از یک پیمان پر عیب و نقص و کم‌ هزینه‌تر از جنگ جهانی سوم است. به عبارت دیگر، علاوه بر اسرائیل، داشتن یک متحد غیر عرب، غیر سنی و مجهز به سلاح اتمی در خاورمیانه بسیار بهتر از آن است که ایران دشمن ایالات متحده بماند، و واشنگتن مجبور باشد همچنان به دوستانی مانند پاکستان کند که به بن‌لادن در کنار بمب اتمی خود مأمن داده است. در یک کلام، این بار نیز جذب یک قدرت اتمی بهتر از نابودکردن آن است. بعدتر می‌توان بحث بر سر یک پیمان محکم‌ و بی‌عیب‌و نقص در زمینه جلوگیری از گسترش سلاح‌های هسته‌ای را دوباره به جریان انداخت و در باره‌ی‌ آن به توافق رسید. جان ادوارد،‌ نیکسون و تلاش‌های روسیه پیشنهاد فوق گرچه ممکن است در نگاه اول سخت و غیر قابل تحقق به نظر برسد، ولی زمانی که گزینه‌ای به نام «جنگ جهانی سوم» مطرح می‌شود راهی واقعی و بسیار کم‌هزینه‌تر است.در میان نامزدان ریاست جمهوری آمریکا،‌ برای جان ادوارد اجرای چنین پیشنهادی چندان دشوار نخواهد بود. او بعضی مواقع همان گونه حرف می‌زند که نیکسون در کارزار انتخاباتی سال ۱۹۶۸. به نظر می‌رسد که ولادیمیر پوتین با نگرانی از کامل شدن حلقه محاصره به دور روسیه از جانب آمریکا مشغول اقدامات و تدابیری جهت شکستن این حلقه است. او می‌خواهد پیش از آن که پای رئیس جمهور جدید آمریکا احیاناً‌ به تهران برسد هر چه سریعتر در آسیای نزدیک (ایران) همچون حل بحران اتمی کره شمالی به یک بازیگراصلی بدل شود و میدان مانور واشنگتن را کماکان محدود نگه دارد. ایران روحی است که از یک شیشه‌ی فاقد چفت و بست‌های لازم بیرون آمده است. تهران مشغول فعالیت علیه مضمون و اهداف پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای است، ولی همانا ضعف این پیمان است که چنین امکانی را برای ایران فراهم ‌آورده است. اگر تهران زیر فشار به انصراف از برنامه اتمی‌اش رضایت دهد که چه بهتر. ولی به راه‌انداختن جنگ برای نجات یک پیمان پر ضعف و نقص ، آن هم در حالی که خود این پیمان برای چنین اقداماتی هیچ توجیه و مشروعیتی ارائه نمی‌کند، با هزینه‌ها و پیامدهای سنگینی توام خواهد بود. در این مورد باید زمانی طولانی تأمل کرد. شاید یک نیکسون دیگر گزینه بهتری باشد.

پرونده هسته‌ای ایران با کناره‌گیری یکی از مهم‌ترین رقبای (سابق انتخاباتی) محمود احمدی‌نژاد و عضو ارشد هیأت مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی، آرامش روسی خود را از دست داد. علی لاریجانی دانش‌آموخته فلسفه و نماینده آیت‌الله علی خامنه‌ای در شورای عالی امنیت ملی، عاقبت پس از چهار درخواستِ معافیت از همراهی با دیپلماسی دولت نهم (در طول دو سال گذشته) عاقبت از این سمت کنار رفت تا سعید جلیلی مرد شماره دو وزارت امور خارجه و مورد وثوق احمدی‌نژاد، رهبری تیم هسته‌ای و دبیری شورای عالی امنیت ملی را بر عهده گیرد. با کناره‌گیری نظریه‌پرداز «ایستادگی منطقی» در پرونده هسته‌ای ایران، پیش‌بینی می‌شود روند تحولات دیپلماتیک این پرونده دست‌خوش تغییراتی بنیادین از سوی مقام‌های دولتی ایران شود. به نظر می‌رسد صف‌بندی‌های دیپلماتیک تهران با غرب وارد بستری از مجادلات تند و صریح سیاسی شده و معادلات تنش‌زای این پرونده، در فضایی نه چندان معتدل پی‌گیری شود. دیپلمات نرم‌خو
علی لاریجانی اندکی پس از روی کار آمدن محمود احمدی‌نژاد، با نظر مثبت آیت‌الله علی‌خامنه‌ای، دبیر شورای عالی امنیت ملی شد و هم‌زمان مدیریت پرونده هسته‌ای ایران را بر عهده گرفت. او طی دو سال فعالیت خود، نوعی جدید از دیپلماسی را تحت عنوان «ایستادگی منطقی» به اجرا گذاشت؛ در مورد اوضاع عراق پیشنهادهای مهمی مطرح کرد و در بحران دیپلماتیک 15 تفنگ‌دار نیروی دریایی انگلیس که ماه مارس گذشته در آب‌های ایران بازداشت شدند، گرداننده اصلی بود. او مردی برای تمام بحران‌های ایران بود؛ اما تفاوت زبانِ پیچیده و بی‌روح لاریجانی با لفاظی مهیج احمدی‌نژاد چیزی نبود که از نگاه تیزبینانه تحلیل‌گران سیاسی پنهان بماند. نرم‌خویی لاریجانی در دو سال گذشته، چندان با مشی انقلابی دیپلماسی دولت نهم سازگاری نداشت. در بسیاری از موضع‌گیری‌های هسته‌ای، آن‌چه لاریجانی دنبال می‌کرد، با اخلاق سیاسی احمدی‌نژاد سازگار نبود و به همین خاطر لاریجانی چندین بار تقاضای استعفا کرد؛ اما با مخالف آیت‌الله خامنه‌ای مواجه شد. از آن‌جا که امر «رهبر» برای لاریجانی مهم‌تر از اختلافات سیاسی بود، او به‌ ناچار، در فضایی نه چندان دوستانه به کار خویش ادامه داد تا این‌که بنا به دلایلی که هنوز اعلام نشده است، آیت‌الله خامنه‌ای با کناره‌گیری او از دیپلماسی هسته‌ای ایران موافقت کرد و راه را برای یک‌دست کردن کامل دستگاه سیاست خارجی ایران در دولت نهم هموار نمود. رمزگشایی یک رفتار
کناره‌گیری علی لاریجانی از رأس یکی از مهم‌ترین پرونده‌های تاریخ انقلاب اسلامی ایران، همان هزینه‌ای بود که رهبر ایران تلاش فراوان کرد تا از پرداختن آن جلوگیری کند. آیت‌الله خامنه‌ای هرچند تمایل داشت با حفظ وحدت مسئولان سیاسی کشور، قدرت چانه‌زنی هسته‌ای تهران در برابر طرف‌های اروپایی را بالا ببرد؛ اما گسترش روزافزون دامنه اختلافات مقامات، نتیجه‌ای به مراتب گران‌بارتر از حفظ اتحاد (به هر شکل ممکن) برای کلیت نظام داشت. بنابراین وی تصمیم گرفت با پایان دادن به چنین وضعیت بی‌ثبات و متزلزلی، در واقع گامی در جهت خروج از وضعیت دوگانه به نفع یک‌دست کردن سیستم تصمیم‌ساز دیپلماسی کشور بردارد. رمز مهم دیگری که گشودن آن مهم است و می‌تواند راز‌های سر به مهری را فاش کند، انتخابِ زمانِ اعلام موافقت با کناره‌گیری لاریجانی از این سمت سرنوشت‌ساز است. براساس اخبار و گزارش های موجود، علی لاریجانی یک سال پیش از این، درخواست کناره‌گیری از این مقام را کرده بود؛ اما چرا هم اکنون با این درخواست موافقت شده است؟ تحلیل وضعیت موجود نشان می‌دهد که سفر ولادیمیر پوتین به تهران، برای مقام‌های ایرانی نتایجی بی‌بدیل و امتیازاتی فراوان داشته است. بدون شک میزان این موفقیت به اندازه‌ای بوده که ایران حاضر شده با اعلام کناره‌گیری اصلی‌ترین مقام مذاکره‌کننده هسته‌ای، ضمن خروج از بحران مدیریت، به سوی یکسان‌سازی مدیریت دستگاه دیپلماسی پیش رود. انتخاب این زمان برای اعلام تغییر و تحولات نشان می‌دهد که ایران پس از سفر رییس‌جمهور روسیه به وضعیتی رسیده است که چنین تغییری نتایج چندان ناگواری بر دیپلماسی‌اش نخواهد داشت. با همه این اوصاف، خوش‌بینانه خواهد بود اگر چنین تغییر بزرگی را بدون هزینه وتکانه‌های سیاسی و استراتژیک قلمداد کنیم. با نگاهی به لایه‌های پنهان این مسأله می‌توان به چند نتیجه روشن رسید: 1- اولین بازتاب کناره‌گیری علی لاریجانی، تأیید مجدد این نکته است که در ایران، اراده واحدی در سیاست‌گذاری برای حل و فصل نهایی پرونده هسته‌ای وجود ندارد. بر خلاف آن چه که در رسانه‌‌های جهانی و نشست‌های سیاسی، از آیت‌الله خامنه‌ای به عنوان تصمیم‌گیرنده نهایی در پرونده‌ هسته‌ای ایران نام برده می‌شود؛ اما دیپلمات‌های برجسته و کارکشته غربی، نظری غیر از این دارند. دیپلماسی غرب به خوبی بر موقعیت و مواضع رهبر ایران در برخورد با سیاست‌های رؤسای جمهور مختلف ایران ـ در حوزه‌های مختلف ـ آگاهی دارند. در مسأله پرونده هسته‌ای، دولت‌های خاتمی و احمدی‌نژاد دو رویکرد کاملاً متضاد را در دستور کار خویش داشتند و هر دو سیاست نیز در دوره زمانی خود مورد تأیید و وثوق رهبری بوده است. تأیید دو مشی متضاد، هرچند که در داخل از منطق خاصی پیروی می‌کند، اما در خارج از مرز‌های ایران نشان می‌دهد که رهبر ایران بر اساس آن چه که دولت‌های منتخب تصمیم می‌گیرند، عمل می‌کند. بنابراین کناره‌گیری لاریجانی پس از دو سال از ریاست هیأت مذاکره‌کننده هسته‌ای، گویای این واقعیت است که بدنه سیاسی و دولتی در اتخاذ یک سیاست واحد درباره سرنوشت این پرونده، همچنان دچار دوگانگی عمیق و مزمن است. 2- روی سطح آمدن چنین اختلافات عمیقی در مورد پرونده هسته‌ای، از گذشته تا کنون در نهایت موجب شد تا قدرت چانه‌زنی ایران در برابر طرف‌های غربی به شدت کاهش یابد. در چنین وضعیتی، هیأت مذاکره‌کننده، هم‌زمان با دو جبهه داخل و خارجی مواجه شد؛ جبهه متحدان خارجی و جبهه مخالفین داخلی. چنین وضعیتی موجب شد تا هیأت‌های دیپلماتیک در شرایطی نامتعادل به اتخاذ سیاست‌های مبادرت ورزند که نتیجه‌ای جز تضعیف قدرت چانه‌زنی ایران نداشت. 3- به اعتراف بسیاری از آگاهان سیاسی، دستگاه دیپلماسی کشور از دوگانه لاریجانی – احمدی‌نژاد در چگونگی برخورد با پرونده‌ هسته‌ای دچار ضعف در تصمیم‌گیری و تضاد در سیاست‌گذاری رنج می برد. لاریجانی با مش و منشی معتدل و احمدی‌نژاد با رویکردی انقلابی، دو اندیشه سیاسی بودند که برای حل و فصل این پرونده، راهکار‌های خاص خود را داشتند. تداخل و تضاد این رویکرد‌های دوگانه در ماه‌های آخر، موجب شد بود تا تصمیم‌سازی با موانع و مشکلات فراونی مواجه شود. بنابراین لاریجانی تصمیم گرفت با کناره‌گیری خود از این سیستم دوگانه، راه را برای یکدست‌سازی دیپلماسی انقلابی احمدی‌نژاد باز کند. ***هر چند ایران تمام سعی و تلاش خود را به کار بست تا هزینه این تغییرات بسیار کم باشد؛ اما نباید فراموش کرد که رویکرد دیپلماسی ایران به سوی رادیکالیسم منجر به کاهش قدرت چانه‌زنی پکن ـ مسکو در برابر واشنگتن ـ اروپا خواهد شد.

[[photow01]] آفتاب یزد: ● بودجه‌نویسی جدید دولت، نظارت مجلس را محدودتر می‌کند
● خوش‌چهره: برای مقابله با تحریم‌ها، تصویر روشنی از برنامه دولت نداریم
● شگردهای جدید برای مقاومت در برابر واگذاری شرکت‌های دولتی
● پورمحمدی: بحث تورم تا حدودی آزاردهنده است ابتکار: ● واگذاری یک میلیون سیم‌کارت اعتباری
● تهران و آنکارا علیه تروریسم
● اورهان پاموک: مولانا ایرانی است
● لاریجانی: کاندیدای مجلس نمی‌شوم ابرار: ● آیت‌الله موسوى اردبیلى: گرانى، داد مردم را در آورده است
● احمد توکلى: کشتى اقتصاد دولت قطب‌نما ندارد
● اعتیاد، سالانه ۱۰ هزار میلیارد تومان هزینه به کشور تحمیل مى‌کند
● حسنى مبارک تنها نامزد ریاست حزب حاکم مصر! اعتماد: ● ایران بر بام اخبار سیاسی جهان
● ترکیه به دنبال جلب نظر ایران
● طنطاوی: ریاست جمهوری موروثی، منع شرعی ندارد
● پیکان پایان حجازی اعتماد ملی: ● خاتمی سرلیست اعتماد ملی
● سفیر چین: تحریم ایران هدف ما نیست
● اعتراض مردم آمریکا به جنگ‌طلبی علیه ایران
● چه کسی یهودیان ایران را مجبور به مهاجرت می‌کند؟ ایران: ● رییس‌جمهور: تکیه‌گاه مولوی فرهنگ ایرانی است
● البرادعی: پایان هیاهوی هسته‌ای ایران فرا رسیده است
● رایزنی‌های تهران، آنکارا و بغداد
● وزیر کشور: پروژه‌ها در دولت نهم، دو سال زودتر اجرا می‌شوند تهران امروز: ● توکلی: کشتی اقتصاد ما قطب‌نما ندارد
● مدارس اجاره داده می‌شوند
● گل‌های شیطانی باغبان برای چهار کودک معصوم
● برگزاری کنسرت شجریان در اصفهان جام جم: ● مولوی به تنهایی یک رسانه معنوی است
● خریداران با بازار مسکن قهر کرده‌اند
● شکارچی کودکان، شکار شد
● زندگی زیر برق فشار قوی؛ فقر یا بی‌توجهی جمهوری اسلامی: ● تظاهرات ضدجنگ در ده‌ها شهر آمریکا و کانادا
● دولت موظف به تأمین مسکن اقشار کم‌درآمد شد
● درخواست پنتاگون از هالیوود: واقعیت‌های عراق را منعکس نکنید
● وزیر کشور: احساس فقر جدی است. استانداران برای رفاه و نشاط جامعه تلاش کنند حیات نو: ● ۲۵.۶ ‌میلیارد‌ دلا‌ر ‌درآمد نفتى
● تهران و آنکارا تأکید کردند: مبارزه جدى با تروریسم
● ایران در پیشگیرى از اعتیاد، یکى از ضعیف‌ترین کشورهاست‌
● بزرگداشت مولا‌نا در ایران امرى طبیعى است‌ دنیای اقتصاد: ● واکنش مجلس به بودجه متفاوت ۸۷
● خروج آخرین اقتصاددان برجسته از بانک مرکزی
● هشدار معاون وزیر اقتصاد به بانک‌ها: دست در جیب بانک مرکزی نکنید
● بورس ایران ۴۸ میلیارد دلاری شد رسالت: ● احمدی‌نژاد: مولوى متعلق به همه بشریت است
● تظاهرات ضد جنگ، آمریکا را فرا گرفت
● دولت موظف به تأمین مسکن هر خانوار شد
● علامه عسکری معتقد بود دفاع از هر کشور اسلامى که در خطر باشد، واجب است سرمایه: ● انتقاد کمیسیون برنامه مجلس از بودجه ۵۰ صفحه‌ای
● احمد توکلی: کشتی اقتصاد دولت، قطب‌نما ندارد
● سهمیه‌بندی گاز در صورت افزایش بی‌رویه مصرف
● افزایش نرخ تورم و متضرر شدن خریداران اوراق مشارکت کیهان: ● خبرهای بد برای اقتصاد آمریکا
● احتمال سهمیه‌بندی گاز طبیعی در زمستان
● فرمانده انگلیسی: از کشتن مردم عراق خسته شده‌ایم
● آغاز دور دوم سفرهای استانی دولت از خراسان جنوبی همبستگی: ● نظر نمایندگان درباره تشویق منتقدان توسط رییس‌جمهور: فاصله زیاد حرف تا عمل دولت
● تکرار سرنوشت شکر برای گوشت
● مکلف شدن دولت به تأمین مسکن اقشار کم‌درآمد
● دلا‌یل اضافه‌وزن ۳۰ درصد ایرانی‌ها اعلا‌م شد

محمد البرادعی، دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، بار دیگر از احتمال جنگ با ایران ابراز نگرانی کرد و گفت که وی هیچ مدرکی ندارد که نشان دهد ایران به صورت فعال به دنبال ساخت جنگ افزار هسته‌ای است. البرادعی در مصاحبه با شبکه سی ان ان در پاسخ به پرسش "ولف بلیتزر" که " آیا ایران درحال ساخت بمب اتم است" گفت: "اجازه بدهید برای این که پرونده هسته‌ای ایران را در چشم‌اندازی مناسب قرار گیرد، سه واقعیت را مطرح کنم. (نخست آن که)ما امروز همچنانکه که کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه ایالات متحده به تازگی گفت، درباره در اختیار داشتن جنگ‌افزار هسته‌ای از سوی ایران سخن نمی‌گوییم. دوم این که اگر ایران بر روی جنگ‌افزار هسته‌ای کار بکند برپایه اظهارات جان نگروپونته( معاون وزارت خارجه) و جان مک کونل( مدیر اطلاعات ملی آمریکا) دست کم آنها (ایرانی‌ها) چند سال با دستیابی به چنین جنگ‌افزاری فاصله دارند. سوم این که آنچه ما هم‌اکنون از طریق آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و اتحادیه اروپا –خاویر سولانا- انجام می‌دهیم، تلاش برای کنترل توانایی غنی‌‌سازی ایران و ایجاد شرایطی برای اتحادیه اروپا و به ویژه ایالات متحده برای وارد شدن به مذاکره است. بنابراین سخن ما این نیست که هم‌اکنون ایران جنگ‌افزار هسته‌ای دارد. ما تلاش می‌کنیم تا اطمینان حاصل کنیم نیت ایران در آینده صلح‌آمیز است و این چیزی است که ما در حال حاضر در واقع درباره آن گفتگو می‌کنیم، (که همان بحث بر سر) ارزیابی ریسک قصد احتمالی ایران درصورت دستیابی به فناوری ساخت جنگ‌افزار هسته‌ای درآینده است." محمد البرادعی افزود: "ما در این مرحله باید از طریق دیپلماسی خلاق، کار را ادامه دهیم. ما (هنوز) زمان داریم. چراکه من هیچ راه حلی به غیر از دیپلماسی و بازرسی سراغ ندارم." ولف بلیتزر پرسید "آیا شما معتقدید هستید که هم اکنون یک برنامه مخفی و سری جنگ‌افزار هسته‌ای در ایران جریات دارد؟" و البرادعی در پاسخ گفت: "ما هیچ قرینه‌ مشخص به این معنی تاکنون ندیده‌ایم. ما هیچ اطلاعی درباره اینکه یک برنامه هسته‌ای موازی جنگ‌افزار هسته‌ای در جریان است، دریافت نکرده‌ایم. آنچه ما در گذشته دیدیم، نوعی تدارک و آزمایش بود که به ما گزارش نشده بود و این همان چیزی است که ما هم‌اکنون برای روشن شدن گذشته و حال با ایران همکاری می‌کنیم. من هیچ اطلاعاتی مشخصی درباره این که هم‌اکنون یک برنامه فعال برنامه جنگ‌افزار هسته‌ای در جریان است دریافت نکرده‌ام. " دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی افزود: "اگر دقت کنید درباره حرف‌هایی که درباره ایران زده می‌شود، (گفته می‌شود) ما به نیت ایران مشکوک هستیم اما من نشنیده‌ام کسی بگوید ایران هم‌اکنون فعالانه در حال ساخت جنگ‌افزار هسته‌ای است. اگر چنین اطلاعاتی وجود دارد من بسیار خرسند خواهم شد که در اختیارم گذاشته شود تا آن را پیگیری کنم." گزارشگر سی ان ان گفت به عبارت دیگر شما می‌گویید که ایالات متحده اطلاعات اساسی درباره این که ایران بر روی یک برنامه سری جنگ‌افزار هسته‌ای کار می‌کند، در اختیار شما نگذاشته است؟ محمد البرادعی گفت: "ما اطلاعاتی درباره احتمال وجود برخی از تحقیقات به منظور نظامی کردن احتمالی (برنامه هسته‌ای ایران) داریم. ما هم‌اکنون در حال بررسی این تحقیقات ادعا شده هستیم و از همین رو است که ما گفته‌ایم هم‌اکنون نمی‌توانیم به ایران مجوز بدهیم چراکه هنوز علامت سئوال‌های بسیاری وجود دارد. اما آیا ما مواد هسته‌ای که برای سلاح از آن استفاده شده، دیده‌ایم؟ خیر. آیا ما شاهد نظامی شدن فعالانه برنامه هسته‌ای ایران بوده‌ایم؟ خیر." البرادعی با اشاره به موضع‌گیری تند واشنگتن در قبال تهران گفت که جنگ لفظی راهگشا نیست و به ادامه دیپلماسی تاکید کرد. دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مدل کره شمالی را الگوی مناسبی برای حل پرونده هسته‌ای ایران خواند و گفت هم‌اکنون همکارانش در ایران به بررسی برنامه هسته‌ای ایران مشغولند. وی در پاسخ به این سئوال که آیا حرف محمود احمدی‌نژاد، مبنی بر بسته شدن پرونده هسته‌ای ایران را تایید می‌کنید گفت که این پرنده هنوز بسته نشده است و آژانس مشغول بازسازی تاریخ برنامه هسته‌ای ایران است. البرادعی با اشاره به بمباران اخیر سوریه از سوی اسراییل که با ادعای وجود یک برنامه سری اتمی صورت گرفت، اظهار داشت که نمی‌توان اول بمباران کرد و پس از آن کشوری را متهم نمود. بخشی از این گفتگو را در اینجا ببینید

خبرگزاری ایسنا گزارش داده است که حسین انتظامی، مدیرمسئول روزنامه‌ همشهری از سوی هیات منصفه‌ مطبوعات با اكثریت آرا مجرم شناخته شده و آنها، وی را با اكثریت آرا مستحق تخفیف در مجازات دانستند. در دادگاه مدیرمسئول روزنامه‌ همشهری که روز یکشنبه برگزار شد، پس از ختم رسیدگی به این پرونده، هیات منصفه‌ مطبوعات وارد شور شد و انتظامی را با اكثریت آرا مجرم و درعین حال با اكثریت آرا مستحق تخفیف در مجازات دانست. این در حالی است که حسین انتظامی در کنار مدیر مسئولی روزنامه همشهری، یک عضو هیات نظارت بر مطبوعات و همچنین سخنگوی شورای عالی امنیت ملی ایران است. انتظامی در هیات نظارت بر مطبوعات به تعطیلی روزنامه شرق رای موافق داد. حسین انتظامی پیش از همشهری سردبیری روزنامه جام جم را به عهده داشت و در دوره میر سلیم، مدیرکل مطبوعات وزارت ارشاد بود. حسین انتظامی، مدیرمسئول روزنامه‌همشهری به اتهام انتشار مطالب خلاف واقع و افترا در شعبه‌ ‌٧٦ دادگاه كیفری استان تهران با حضور اعضای هیات منصفه مطبوعات محاكمه شد. برپایه کیفرخواست مدعی العموم "حسین انتظامی، مدیرمسوول روزنامه همشهری به انتشار مطالب خلاف واقع و افترا از طریق چاپ و انتشار مطلبی تحت عنوان "كشف شبكه‌ قاچاق در بهزیست بنیاد" مورخ ‌١٢/٣/٨٦ متهم و این پرونده براساس شكایت سازمان بهزیستی تشكیل شده است."

به مناسبت زادروز كوروش ، مراسم بزرگداشت سرسلسله هخامنشیان هفتم آبان‌ماه در تخت جمشید برگزار می‌شود. به گزارش آفتاب، محمدرضا بذرگر، رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان فارس با اعلام این خبر افزود: "این مراسم با هدف نمایش عظمت تاریخی بنای تخت جمشید (پارسه) و تحلیل و تفسیر روایات موجود درباره‌ كوروش و رابطه‌ آن با آیات قرآنی و مفاهیمی مانند ذوالقرنین برنامه‌ریزی شده‌است." وی افزود: "به مناسبت بزرگداشت روز كوروش بازدید از پاسارگاد و تخت جمشید برای عموم بازدیدكنندگان فردا رایگان خواهد‌بود." رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان فارس از برگزاری تور گردشگری به مقصد آرامگاه كوروش خبر داد و گفت: "تلاش می‌كنیم، مراسم بزرگداشت روز كوروش را سال آینده در همایشی بزرگ‌تر و علمی‌تر برگزار كنیم."

همزمان با اوج‌گیری تنش میان عراق و ترکیه بر سر جدایی‌طلبان کرد پ کا کا، منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران در دیدار با علی باباجان همتای ترکیه‌ای خود از مواضع آنکارا دفاع کرد. به گزارش خبرگزاری فارس، منوچهر متکی پس از برگزاری نخستین دور گفتگوها با علی باباجان همتای خود در کنفرانس خبری مشترک در جمع خبرنگاران به تشریح گفتگوهای انجام شده پرداخت. وی سفر باباجان به تهران را در ادامه رایزنی‌ها و گفتگوهایی که بین دو کشور در سطوح مختلف به ویژه طی دو سال گذشته وجود داشته، برشمرد و گفت: "در این دور از گفتگوها روابط دو کشور، همکاری‌های خوب آنها در زمینه‌های مختلف از جمله اقتصادی و رایزنی‌های سیاسی را مرور و تحولات منطقه‌ای را مورد بررسی قرار دادیم." متکی با بیان اینکه از روند رو به رشد همکاری‌های دوجانبه بین تهران - آنکارا رضایت داریم، تحولات منطقه‌ای به ویژه عراق و "اقدامات تروریستی" که در منطقه صورت می‌پذیرد را بخشی از محورهای گفتگوی انجام شده با باباجان عنوان کرد. وزیر امور خارجه ایران در این کنفرانس، تحرکات اخیر پ کا کا را محکوم کرد.

نیروهای آمریکایی روز دوشنبه حفظ امنیت استان کربلا را به مقامات عراقی خواهند سپرد. بدین ترتیب کربلا هشتمین استان از 18 استان عراق است که کنترل آن به عراقی‌ها سپرده می‌شود. با این حال شمار این استان‌ها که در کنترل عراقی‌ها قرار می‌گیرد کمتر آن چیزی است جورج بوش در ماه ژانویه پیش‌بینی کرده بود؛ رییس‌جمهوری ایالات متحده گفته بود احتمال دارد که تا ماه نوامبر، دولت عراق کنترل همه استان‌های این کشور را به دست گیرد. به گزارش آسوشیتدپرس، سرلشگر ریک لینچ، که فرماندهی لشگر سوم پیاده نظام نیروهای آمریکایی را به عهده دارد، در این باره گفت عراقی‌ها آمادگی دارند کنترل کامل استان کربلا را به دست گیرند. حفظ امنیت کربلا در حالی به دست عراقی‌ها سپرده می‌شود که دو ماه پیش در زد و خورد میان نیروهای رقیب شیعه در این استان، دست کم 52 نفر کشته شدند. سرلشگر لینچ که از شهر 120 هزار نفری نهروان دیدن می‌کرد، درگیرهای اخیر کربلا را در حدی ندانست که در این تصمیم خللی وارد کند.

محمد یزدی در یک مصاحبه مطبوعاتی از جانب جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، بزرگترین تشکل روحانی نزدیک به محافظه کاران، اعلام کرد که این تشکل لیست انتخاباتی ارائه نخواهد داد. وی گفت: "روش جامعه مدرسین این بود که همواره پشت سر مراجع عظام و رهبری و براساس رهنمودهای آنها حرکت کند و سیاست خود را در پیش بگیرد؛ البته در برخی مواقع نیز نظراتی داشت که این نظرات را با رایزنی انتقال داده است." محمد یزدی افزود: "در دیداری که با رهبر معظم انقلاب داشتیم ایشان فرمودند که من نمی دانم آیا مصلحت است که جامعه مدرسین از اعتبار خود در مورد انتخابات و گفت وگو کردند که آیا آقا ما را از حضور در انتخابات نهی کرده یا نه؟ با توجه به سئوالاتی که پیش آمده بود، من بار دیگر از مقام معظم رهبری پرسیدم که آیا شما ما را از حضور در انتخابات نهی کرده‌اید یا نه؟ دقیقاً جمله‌ای که ایشان به ما فرمودند برایشان گفتم که ایشان با تکرار اظهارنظر قبلی شان در این زمینه فرمودند که این اظهارنظر به معنای نهی جامعه مدرسین از حضور در انتخابات نیست." یزدی گفت: "رهبر معظم انقلاب به ما توصیه داشتند که در مسئله انتخابات به وظایف شرعی خود عمل کنیم و با توجه به صحبت های انجام شده، تصمیم نهایی این شد که جامعه مدرسین در انتخابات مجلس کاندیدایی را معرفی نکند و به آقایان اصولگرا نیز این تصمیم اعلام شد."

[[photow01]] آفتاب یزد: ● نشست ۱+۵ روز جمعه در لندن
● خاتمی: گروه فشار با امنیت کامل، هر چه می‌خواستند علیه ما می‌گفتند
● تلاش مجلس هفتم برای تحریم کالاهای آمریکایی در همه کشورهای اسلامی
● آیت‌الله صانعی: همه مشکلات را به دشمن حواله ندهیم ابتکار: ● پاسخ خاتمی به احمدی‌نژاد
● یزدی: معرفی مرجع تقلید جدید ضرورت ندارد
● مدیران شهری در تنگنای بنزین
● پوتین: بحران کوبا زنده شد ابرار: ● رئیس جامعه مدرسین: براى انتخابات مجلس، کاندیدا معرفى نمى‌کنیم
● افزایش قیمت داروهاى وارداتى
● عضو فراکسیون اکثریت: دامن زدن به مطالبات مردم به نفع کشور نیست
● عضو فراکسیون اصول‌گرایان: ضعف عمده مجلس، عدول از مواضع قانونى‌اش است اعتماد: ● نظارت ارشادی روحانیت قم بر دولت و صدا و سیما
● حمایت موتلفه از دولت
● روز رؤیایی زنان فوتبالیست ایرانی
● دولت از منوریل برای ارتباط بین وزارتخانه‌های خود استفاده کند اعتماد ملی: ● نظارت بر انتخابات باید مانند دوران امام باشد
● پاسخ خاتمی به ادعای احمدی‌نژاد
● سرقت ۷۲ میلیونی از خودروی بانک
●تقدیر از حافظ در رم ایران: ● اسکله‌های غیرمجاز تعطیل شد
● سرانه تولید میوه ایران، پنج برابر جهان
● اعلام زمان واگذاری سهام پنج بانک دولتی در بورس
● سهمیه جدید بنزین اول دی تهران امروز: ● لایجه بودجه لاغر شد
● نشاط کویر ایران در نمایشگاه هنر محیطی کرمان
● موافقت با حضور نهضت آزادی در ائتلاف اصلاح‌طلبان
● بانوان فوتبالیست در مرحله نهایی جام ملت‌های آسیا جام جم: ● پیش‌بینی اصول‌گرایان از اتفاقات چهار ماه آینده
● تجلی مولانا در نقش هنرمندان
● قانون در بخش سلامت اجرا نمی‌شود
● ۸۳۰ هزار دلار پول وکیل دادیم؛ ۱.۲ میلیون دلار سر سرباز هخامنشی را نخریدیم جمهوری اسلامی: ● مخالفت محافل غربی با سیاست‌های ضدایرانی بوش
● پروازهای خارجی به فرودگاه امام انتقال یافت
● عراق با عملیات نظامی مشروط ترکیه در شمال کشورش موافقت کرد
● چاوز: بوش باید راهی تیمارستان شود حیات نو: ● آغاز ‌‌جنگ ‌سرد
● منوریل را در وزارتخانه‌هاى خودشان بکشند
● آیت‌الله صانعی: توهین به بزرگان سیاسى و دینى هیچ توجیه شرعى و عرفى ندارد
● مخالفت جهانى با تحریم‌‌هاى یک‌طرفه علیه ایران‌ دنیای اقتصاد: ● جزئیات نخستین بودجه متفاوت
● خداحافظی پروازهای خارجی از فرودگاه مهرآباد
● سه بانک دولتی ماه آینده به بورس می‌آیند
● اتحاد بخش خصوصی برای اجرای اصل ۴۴ رسالت: ● آیت‌الله یزدی: نقش جامعه مدرسین در انتخابات، ارشادى وهدایتى است
● بودجه ۱۰۰۰ صفحه‌اى در ۵۰ صفحه
● دبیر کل مؤتلفه: مردم و شوراى نگهبان نسبت به افراطیون هوشیارند
● مخالفت جهانى با محدودیت‌هاى جدید آمریکا علیه ایران سرمایه: ● خط لوله «تاپ» رقیب «صلح»
● تدوین انقباضی بودجه ممکن نیست
● درآمد نفتی امسال ایران؛ مشابه سال گذشته
● قیمت سکه طرح قدیم به ۱۹۰ هزار تومان رسید کیهان: ● آمریکا تنها ماند؛ مخالفت گسترده با تحریم ایران
● تمایل حزب مشارکت به حضور گروهک‌ها در ائتلاف اصلاح‌طلبان
● واشنگتن به حمایت از تروریست‌ها پایان دهد
● اختصاص شش میلیارد دلار برای ایجاد آشوب در عراق همبستگی: ● خاتمی: نفی حزب، نفی جایگاه مردم
● بزرگ‌ترین معامله بورس با پیش‌پرداخت ۲۰۰ میلیارد تومان
● واکنش‌ها به تحریم یک‌جانبه ایران
● دور دوم سهمیه بنزین خودروها از اول دی

روز چهارشنبه دوم آبانماه هفتادو سه دلفین در ساحل بندر جاسک جان دادند. مقامات محیط زیست درباره عامل مرگ و میر این دلفین‌ها گمانه‌زنی‌های مختلفی کرده‌اند. برخورد با تور صیادی، مسمومیت، و امواج رادار از جمله حدس‌گمان‌هایی است که درباره مرگ گروهی این دلفین‌ها مطرح شده است. بر روی بدن این دلفین ها زخم و در شماری از آنها نیز خونریزی از بینی و دهان گزارش شده است. به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، دکتر دلاور نجفی، معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست در این باره گفت: "روز دوم آبان ماه سال جاری در دهانه خورگنگان واقع در 60 کیلومتری شرق شهر جاسک گزارشی از مرگ و میر تعداد زیادی دلفین دریافت شد." نجفی با اشاره به اینکه تلاش شد تا تعدادی از دلفین‌های زنده مجددا به دریا بازگردانده شوند، گفت: "متاسفانه تمامی تلاش‌ها در این زمینه بی‌نتیجه بود و این دلفین‌ها نیز دوباره به خشکی بازگشتند." معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به مرگ 79 دلفین در حدود یکماه گذشته، تفاوت آنها را با دلفین‌های کنونی، یافت شدن لاشه دلفین‌های قبلی در یک نوار 15 کیلومتری دانست و افزود: "این در حالیست که لاشه دلفین‌های کنونی در یک محل یافت شده است." وی افزود: "مشکلات جسمی، رفتاری و تاثیر رادارها بر گیرنده‌های حسی دلفین‌ها از علل احتمالی مرگ و میر آنها است." به گفته نجفی قرار است از دلفین‌ها نمونه‌هایی برای بررسی بیشتر به تهران ارسال شود. وی افزود: "این پدیده، عادی نبوده و ممکن است با توجه به اینکه از بینی و دهان خونریزی داشته‌اند، نوعی مسمومیت باشد." در همین حال دکتر نبوی معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست در در این باره گفت: "بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد دلفین‌های تلف شده در اطراف بندر جاسک جزو 5 گونه دلفین خلیج‌فارس و دریای عمان نبوده‌اند." وی افزود: "مشاهدات انجام شده نشان می‌دهد بر روی بدن این دلفین‌ها خال‌های زخم مانند وجود دارد. از سوی دیگر از دهان و بینی تعدادی از این دلفین‌ها نیز خونریزی صورت گرفته که این امر می‌تواند ناشی از گیر کردن در تور صیادی باشد." وی با اشاره به این که دلفین‌ها از گونه‌های همراه ماهی‌های تن هستند، بزرگترین خطری که دلفین‌ها را تهدیدمی‌کند تورهای صیادی عنوان کرد و گفت: "بر اساس اطلاعات محلی و منطقه‌ای عامل مرگ 79 دلفین که لاشه آنها حدود یک ماه قبل در اطراف جاسک کشف شد به احتمال زیاد تور صیادی بوده است." معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اینکه در سال‌‌های 82 و 83 هم مورد مشابهی در این زمینه رخ داده است افزود: "بررسی‌های انجام شده در آن زمان نشان داد عامل مرگ 62 دلفین یک کشتی صیادی بوده است که به نظر می‌رسد در حادثه قبلی مجددا این موضوع تکرار شده است."

چندین نشریه دانشجویی دانشگاه‌های مختلف ایران در اعتراض به ادامه بازداشت سه دانشجوی دانشگاه امیرکبیر در اقدامی هماهنگ تصمیم به انتشار نشریه‌های خود به صورت سفید گرفتند‌. این نشریات دانشجویی با صدور بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند: "ما، تمام کادر نشریاتی که نامشان خواهد آمد مدیران مسئول بازداشتی نشریات دانشگاه امیرکبیر را طبق اظهارات و تکذیب صریح آنان، از اتهامات وارده مبرا می‌دانیم و خواستار تبرئه و آزادی ایشان هستیم. از این رو، به منظور اعتراض به حکم زندان دانشجویان دربند امیرکبیر، قلم را محکوم به سکوت و این شماره نشریه خود را سفید منتشر می‌کنیم. " در پی انتشار نشریه‌هایی با لوگوی مجلات انجمن اسلامی دانشگاه امیر کبیر، هشت دانشجوی این دانشگاه بازداشت شدند. از میان این دانشجویان بازداشتی، مجيد توكلی،احمد قصابان و احسان منصوری به اتهام انتشار این نشریات به زندان محکوم شدند. این سه دانشجو در نامه‌ای اعلام کردند که زیر شکنجه به کار نکرده اعتراف کرده بودند. نشریه‌هایی که سفید چاپ می‌شوند بدین قرارند: خبرنامه، آیینه شریف، نمای شریف، پستو(دانشگاه صنعتی شریف)؛ آوای مصلوب، پنجره، دگرباش، روزگار ما، پتک، امید فردا، آفتاب (دانشگاه صنعتی شاهرود)؛ کاویان(دانشگاه پیام نور گرگان)؛ قاصدک (دانشگاه تهران)؛ جنبش فرهیختگان (دانشگاه باهنر کرمان)؛ نشریه گرگان، صوراسرافیل (دانشگاه زنجان)؛ قلم انجمن(دانشگاه سیستان و بلوچستان)؛ ارگانون (دانشگاه سوره تهران)؛ آوای رهایی(دانشگاه تهران)؛ پویش ، ققنوس، ارتباط (دانشگاه خواجه نصیرطوسی)؛ گام نو (دانشگاه اراک)؛ آوای نو، سایه ی سفید، (دانشگاه بیرجند)؛ فریاد انجمن، آرام، نگاه انجمن(دانشگاه شهید چمران اهواز)؛هاشور، داروگ، سه نقطه، راه درخشان،یار دبستانی، ارشاک (دانشگاه فردوسی مشهد)؛رهگذر( شیراز)؛ ایران آرمانی، صدا،رهپویه (دانشگاه علوم پزشکی شیراز)؛ مکث، پنج دیواری، کویر، تشدید(دانشگاه کاشان)؛ فریاد نور (دانشگاه پیام نور دماوند)

دولت به سیستم بانکی کشور دستور داده است تا منابع معینی را که خود تعیین کرده در هر شرایطی به بنگاه‌های زودبازده اختصاص دهد. این مسأله عاملی است برای اینکه تعداد زیادی طرح بدون توجیه اقتصادی از منابع بانکی به غلط استفاده کنند.

آیت‌الله العظمی موسوی اردبیلی گفت: مساله گرانی، داد مردم را در آورده است و باید به افراد مستضعف رسیدگی شود. وی با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی برای مهار تورم افزود: تدبیر برای حل مشکلات مردم باید در رأس برنامه‌های دولت باشد.

حاج‌بابایی گفت: «اگر قرار بود به سمت تحریم‌های شدیدتر برویم آمریکا اعلام تحریم‌های یکجانبه نمی‌کرد. این تحریم‌های انفرادی نشانه آن است که آمریکا در شکل دادن اجماع برای تحریم‌های بیشتر درباره جمهوری اسلامی شکست خورده است.

پادشاه عربستان سعودی در ملاقات با وزیر دفاع فرانسه نسبت به افزایش دامنه تنش‌های مربوط به پرونده هسته‌ای ایران ابراز نگرانی کرده است. این در حالی است که دولت فرانسه یکی از حامیان اصلی تشدید تحریم‌ها علیه کشورمان به شمار می‌رود.

وزیر امور خارجه آلمان مخالفت کشورش را با هرگونه تهاجم نظامی احتمالی به تاسیسات‌هسته‌ای ایران به بهانه ادامه فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم اعلام کرده‌است.

غرویان در پاسخ به این سؤال که آیا کناره‌گیری شما به تفاوت دیدگاه‌ با مؤسسه مرتبط است یا نه اظهارات داشت: «فعلا علتش همین است که گفتم. تحلیل آن را به عهده تفسیرگران و تحلیل‌گران می‌گذارم».

بی‌نظیر بوتو، نخست‌وزیر پیشین پاکستان، روز دوشنبه به محل اجتماع طرفدارانش در جنوب پاکستان سفر کرد تا با خانواده‌های بازماندگان حمله مرگبار تروریستی دو هفته پیش در کراچی ملاقات کند.

سیر صعودی قیمت طلا در بازار‌های جهانی با گذر بهای نفت خام از مرز 92 دلار در هربشکه ادامه دارد. کارشناسان معتقدند كاهش روزافزون ارزش دلار در برابر ارز‌های دیگر و درگیری‌های عراق و تركیه و كشمكش‌های سیاسی نیجریه باعث افزایش 25 دلاری قیمت هر اونس طلا طی هفته گذشته و رسیدن آن به 785 دلار شده است.

آیت‌الله نورمفیدی امام جمعه گرگان امروز با بیان اینکه بهترين رويكرد در رفتار سياسي، اعتدالگرايي است،افزود:اكنون این رويكرد به عنوان يك حقيقت و رويكرد عقلاني در جناح‌هاي سياسي پذيرفته شده و آنها راه خود را از تندروها جدا كرده اند.

نيروهای ائتلاف تحت رهبری ناتو اعلام کرده‌اند که در جریان آخرین زدوخوردها با جنگجویان طالبان در جنوب افغانستان موفق شده‌اند بیش از هشتاد تن از آنان را به هلاکت برسانند.

تحلیل‌گران اقتصادی معتقدند كه افزایش بی‌سابقه بهای نفت منجر به افزایش نرخ تورم در منطقه خاورمیانه خواهد شد.

بیادی: «اگرچه نمی‌توان در این خصوص با قاطعیت اظهار نظر کرد اما تحلیل من این است که تنها یک پنجم نمایندگان کنونی در دوره آینده حاضر خواهند بود».

وکیل مدافع «غلامحسین کرباسچی» با بیان اینکه «متاسفانه هنوز پاسخ نامه کرباسچی به آیت الله شاهرودی رئیس قوه قضائیه، داده نشده‌است»، اظهار داشت: «آقای کرباسچی اصرار دارند تا در صورت ادامه روند فعلی توسط بازپرس دادسرای کارکنان دولت، از وی به دادسرای انتظامی قضات شکایت کنند».

رحمانی خلیلی: «آنچه که مشخص است این است که از آنجا که دولت نهم نتوانست به وعده‌های خود به مردم عمل کند و خواسته‌های به حق مردم را جامه عمل بپوشاند، رویکرد مردم به سمت اصلاح‌طلبانی که دولت و مجلس اصلاحات را در اختیار داشتند، خواهد بود».

حمید پورمحمدی، معاون امور بانكی، بیمه‌ای و شركت‌های دولتی وزیر امور اقتصادی و دارایی در مراسم صدور اولین بیمه‌نامه اینترنتی گزارش برنامه اصلاحات صنعت بیمه را ارائه كرد.

پرزیدنت بوش به پایان دور دوم ریاست جمهوری خود نزدیک می شود. این درحالی است که ایران همچنان ذهن وی را به خود مشغول داشته است .دو گزینه پیش روی وی قرار دارد ،ایا باید دل را به دریا زده و کشوری که به تازگی در عرصه هسته ای به موفقیتهایی دست یافته را ویران کند و یا اینکه به طریق دیپلماتیک با اعمال فشارهای بیشتر به راه حلی بنیادین در این موضوع دست یابد؟

اشتاین مایر، وزیر خارجه آلمان، اظهارات اخیر رییس جمهور آمریکا را در مورد "جنگ جهانی سوم" مورد انتقاد قرار داد. اشتاین مایر که در کنگره حزب سوسیال ـ دموکران در هامبورگ سخنرانی می کرد، تصریح کرد: ماجراجویی نظامی نه تنها کمکی به حل موضوع نمی کند، بلکه بر خلاف آن پرحرفی های روزانه حل مشکل را سخت تر خواهد کرد.

هلموت اشمیت، صدر اعظم پیشین و بانفوذ آلمان، در گفت وگو با هفته نامه اشپیگل، دوشنبه 29 اکتبر، از سیاست غرب در قبال ایران انتقاد کرد و اظهارات بوش در مورد "جنگ جهانی سوم" را سطحی، غیر واقعی و خطرناک توصیف کرد.بر پایه این گزارش،وی در ادامه می گوید که این سخنان موجی از نگرانی را در من برمی انگیزد و اضافه می کند: البته من بین ملت آمریکا و سیاست فعلی دولت این کشورتفاوت می گذارم.

محمد البرادعی، رییس سازمان انرژی اتمی، اعلام کرد که وی اطلاعات و مدارکی که بیانگر آن باشند که گویا ایران در حال اجرای برنامه فعال و مشخص اتمی باشد دریافت نکرده است.بر پایه این گزارش،البرادعی در گفت وگو با تلویزیون سی.ان.ان نسبت به تهدیدات اخیر آمریکا هشدار داد و این تهدیدات را نوعی"بنزین در آتش" ریختن توصیف کرد.

هفته نامه آلمانی اشپیگل در شماره امروز دوشنبه، 29 اکتبر، به ارزیابی رویدادهای اخیر ایران که به استعفای لاریجانی منجر شد پرداخته و می نویسد: احمدی نژاد، رییس جمهور ایران، بخاطر اتخاذ رویکرد سیاسی ضدغربی تحت فشار قرار گرفته است. بر اساس این گزارش،تحلیلگران هفته نامه اشپیگل، براین باورند که همه ی شواهد موجود حکایت از بروز اختلافات و تنش سیاسی در دولت ایران دارد. کنه تحلیل اشپیگل بر سه دلیل استوار است...

لیبرال دموكراتهای انگلیس با استناد به رسوایی توافقنامه نظامی یمامه میان ریاض و لندن خواستار تحریم سفر پادشاه عربستان به انگلیس شدند.

فرانسه اعلام كرد در حال حاضر برای فروش جنگنده های رافال به عربستان اصرار ندارد.

منابع پزشكی فلسطین از شهادت یك دانشجوی فلسطینی به دست نظامیان رژیم صهیونیستی در شهرك بیت حانون در نوارغزه خبردادند.

درآمدحاصل ازصادرات نفت خام و فرآورده نفتی ایران درسال 86 به حدود 70 میلیارددلا ر می رسد.

دور برگشت مرحله اول مسابقات انتخابی جام جهانی 2010 در آسیا دیشب پیگیری شد و تیم های اردن ، قطر ، امارات و بحرین به دور بعد صعود كردند.

در پی تلاش سرویس اطلاعات انگلیس برای امضای توافقاتی با گروه طالبان در افغانستان ، برخی از روزنامه های چاپ لندن از بروز اختلاف عقیده میان واشنگتن و لندن خبر دادند.

مسابقات بوكس قهرمانی جهان امروز با باخت 3 ملی پوش ایرانی در شیكاگو پیگیری شد.

خبرنگار: اكبری خرم

پانزدهمین همایش بین المللی بررسی ابعاد و پیامدهای گسترش ناتو به آسیای مركزی و قفقاز ، امروز درتهران آغازشد.

خبرنگار: نوجوان

وزیرامورخارجه كشورمان كه به دمشق رفته است هدف از سفر به سوریه را بررسی موضوعات دو جانبه وتحولا ت منطقه اعلا م كرد.

بهای هراونس طلا دربازارهای بین المللی امروز به هفتصد و نود و سه دلار و هفتاد سنت رسیده است.

خبرنگار: حسینمردی

نیكولا ساركوزی رئیس جمهوری فرانسه و برونو فوشه ، سفیر این كشور در چاد با یك پرونده فضاحت بار كودك ربایی از سوی تنی چند از اتباع كشورشان روبرو شده اند كه بیش از پیش پاریس را به زیر سوال برده است.

دومین روز همایش بین المللی مولانا امروز در سالن اجلاس سران كشورهای اسلامی برگزار می شود.

محققان می گویندبه روش جدیدی برای درمان نوعی سرطان خون به نام لنفوم دست پیدا كرده اندكه می تواند در كنترل این بیماری و افزایش طول عمر بیماران نقش قابل توجهی داشته باشد.

عراقی های مقیم انگلیس و مخالفان فتواهای تحریك آمیز مفتیان وهابی با شركت در تجمعی اعتراض آمیز از پادشاه عربستان استقبال می كنند.

بر اثر بارندگی های شدید در ایالت تامیل نادو در جنوب هند 15 نفر كشته شدند.

خبرنگار: حسینمردی

یكی از مفتیان وهابی در عربستان در تازه ترین موج حملات ضد شیعی، خوردن كشتارهایی را كه پیروان اهل بیت (ع) ذبح كرده باشند حرام دانست.