خانمی مسن از آشنایان را برده بودم آرایشگاه مویش را کوتاه کند.

سالن، برعکس همیشه ساکت و سوت و کور بود. خانم وزیری صاحب آرایشگاه که او هم زن مسنی بود و سال?ها بود کارها را به دست شاگردان زبر و زرنگش سپرده بود و خودش فقط مدیریت می??کرد با سنگینی جلو آمد. دستی به موهای خانم همراهم کشید و پرسید چه مدلی می?خواهید؟

معصوم?خانم نیست؟

معصومه بهترین همکار او بود و بیشتر مشتریان در واقع به خاطر او به سالن می?آمدند.

با اخم گفت: نخیر! خانم دیگه اینجا تشریف ندارن!

عجیب بود. همیشه با بهترین لحن و بسیار محبت?آمیز راجع به او حرف می?زد.

خانم همراهم با دودلی گفت: دستت درد نکنه. لطفا برام کوتاه کوتاه بزن. می?خوام دیر بلند شه. اومدن به آرایشگاه برام سخت شده.

خانم وزیری به آهستگی و با تأنی شروع به کار کرد. موهای همراهم رو خیس کرد و با دستانی که متوجه شدم کمی هم می?لرزد شروع به کار کرد.

همراهم که رویش نمی?شد بگوید ای کاش خودت نمی?زدی. باز حرف را به شاگردش کشید.

معصوم?خانم کجا رفته؟ خودش آرایشگاه زده؟

خانم وزیری با بدخلقی گفت: اینا تا میان یه ذره کار یاد بگیرن، بعد از یه مدت یا فکر می?کنن علامه?ی دهرن و می?خوان مستقل شن که بعد از یه مدت بیشترشون هم با سر زمین می?خورن. آخه آرایشگاه باز کردن که الکی نیست، مدیریت می?خواد!

پس آرایشگاه زده!

نه بابا، نذاشتی اون یکی "یا" رو بگم.

گفتم که یا آرایشگاه می?زنن و " یا" شوهر می?کنن و پشت پا می?زنن به اون همه استعداد هنری.

با تأسف ادامه داد: خانم این همه مشتری رو ول کرد و منو دست? تنها گذاشت که بره بشه آرایشگر مخصوص خواهر شوهر، مادر شوهر!

یعنی برای فامیل فقط کار می?کنه؟

نخیر! شوهرش اجازه نمی?ده جز تو خونه جای دیگه کار کنه. دختر مثل دسته?گل منو برداشت برد خونه?ی مادر شوهر برای کارای خونه?شون.

آخه بگو دختر، بد بود دستت تو جیب خودت بود؟ شوهرم می?خواستی بکنی به یکی می?کردی که اینجوری زندونیت نکنه. حیف شد واقعا.

خانم وزیری سر درد دلش باز شده بود. در حال زدن مو همین?طور حرف می?زد:

به خدا خانم، من چهارتا پسر دارم. همه?شون ماشاالله دکتر و مهندس. دوتاشون کانادان و دوتاشون ایران. عروسام هر کدوم برای خودشون یه پا مَردن! مگه پسرام جرأت دارن بهشون بگن بالا چشمتون ابروئه! همه سر کار می? رن. اونایی که کانادان که شش?ماه شش?ماه می?رن مأموریت خارج کشور. مگه پسرای من می?تونن بهشون بگن نرو! نخیر خانم. اینا می?رن هند، کره، فرانسه، انگلیس. قبلش یه هماهنگ می?کنن بعدش دِ برو که رفتیم.

من خودم خانم،? نمی?دونید چقدر مبارزه کردم با چهار تا پسر. هم کارای خونه رو می?کردم که شوهره غر نزنه و هم آرایشگاه می?چرخوندم. گفتم دوست ندارم دستم پیش شوهر دراز کنم. شوهره هزار بامبول درمیاورد که من کارمو ول کنم اما اصلا و ابدا محل نذاشتم.

زن باید جربزه داشته باشه. زن باید مستقل فکر کنه!

زن این دوره که براش راحت?تر از اون?وقتای ماست که با چنگ و دندون کارمونو نگه?داشتیم.

اصلا انتظار نداشتم معصومه این?قدر ضعیف و شوهرذلیل باشه.

باعث شد هم من ضرر کنم و هم خودش. از کجا معلوم دوباره شاگرد نگیرم، تا کار بگیره نره؟

خانم وزیری همینطور می?گفت و می?گفت. و از لازمه?ی استقلال و آزاداندیشی زنان می?گفت و اینکه زن نباید اجازه بده شوهر تو هر کارش دخالت کنه.

موهای همراهم تمام شده بود. قیافه?ا?ش نشان می?داد که چندان راضی نیست. اما چه می?شد کرد؟ معصوم?خانم دیگر نبود که مطابق میلش بزند.

تشکری کرد و رفت سراغ مانتو روسری?اش.

من که تا اون لحظه ساکت مونده بودم و به درددلاش گوش می?کردم به نظرم اومد بهترین فرصته که ازش امضا بگیرم. دفترچه و ورقه?ی یک? میلیون امضا برای تغییر قوانین تبعیض? آمیز علیه زنان رو درآوردم و شروع کردم برایش توضیح دادن. خانم مسن همراهم هم آمد. او خودش امضا کرده بود و در تأئید حرف?های من چیزهایی می?گفت.

خانم وزیری گوش داد گوش داد تا اینکه دست دراز کرد دفترچه رو از من گرفت.

سرسری با شک نگاهی به آن انداخت.

امضا می?کنید؟

باید از آقامون اجازه بگیرم!!!

نشنیده گرفتم.

می?خواهید دفترچه رو مطالعه کنید. به شوهرتون هم بدید بخونه. دفعه?ی بعد که اومدم ورقه امضا رو با خودم میارم.
اگه آقامون اجازه نده محاله امضا کنم.

خوب با ایشون هم مشورت کنید.

مشورت نه. اجازه! اگه شوهرم اجازه نده امضا نمی?کنم.

حتی اگه قبول داشه باشید.

حتی اگه قبول داشته باشم!

من این?طور وقت?ها واقعا نمی?فهمم اجازه گرفتن از آقا واقعی?ست یا فقط یک بهانه?ست.

ارتباط کمپین با احزاب سیاسی یا حکومت ، بسیار متاثر از تاثیر این ارتباط بر پیگیری اهداف کمپین است. به بیانی دیگر در صورتی می توان ارتباط کمپین با احزاب رسمی یا حکومت یا هر آنچه که نسبت به کمپین بیرونی تلقی می شود را توصیه نمود که تاثیری مثبت در پیگیری اهداف کمپین داشته باشد و در غیر اینصورت باید از آنان اجتناب نمود.

من معتقدم کمپین دو هدف عمده را دنبال می کند ، اول تجمیع خواست عمومی تغییر ، برای دستیابی به این هدف است که کمپین شیوه ارتقای آگاهی و آموزش چهره به چهره را بر می گزیند . شیوه ای که به مدد آن اعضای کمپین به میان توده ها می روند ، با مردم به گفت و گو می نشینند و در رابطه ای دو سویه نه تنها به توده ها درباره قوانین و اثرات آن می آموزند بلکه خود نیز به درکی بی واسطه از نیازها و خواست های توده ها دست می یابند ، به زبان مشترکی بین خود و توده ها ، زبانی که می تواند پلی باشد میان دو اقلیم اغلب جدای روشنفکران و مردم ، این " کار آموزی " گرانقدر فعالین بالفعل و بالقوه زنان است که در ادامه یک رابطه همدلانه میان داوطلب و هر عضوی از جامعه به کسب امضاء برای تغییر در قوانین ضد زن منجر می شود.

و اینجاست که جمع آوری" امضاء" نشانه " خواست عمومی تغییر " می شود و این تجمیع خواست عمومی تغییر قطعا تاثیر خود را در تغییر بیش و کم قوانین خواهد گذاشت.

تغییر قوانین ضد زن به خودی خود ، هدف کمپین نیست و نباید باشد . تغییر قوانین " نتیجه " جمع آوری یک میلیون امضاء است ، نتیجه ای که کمپین کم و بیش به آن منجر خواهد شد.

تغییر قوانین اگر در ادامه ی آگاهی و خواست اقشار وسیع مردم بدست نیاید ، اگر از مسیر لابی های سیاسی و مصلحت اندیشی های حکومتی حاصل شود بسیار ناپایدار است و به سادگی ممکن است همین مصلحت اندیشی ها و لابی های سیاسی زمانی دیگر چیزی دیگر را اقتضا کند . چیزی که مغایر حقوق زنان باشد.

به یاد بیاوریم قانون حمایت از خانواده که دستاورد تلاش و خواست مردم برای تغییر قوانین نبود پس از پیروزی اانقلاب حتی پیش از تصویب قانون اساسی لغو شد بی آنکه اعتراضات وسیع مردمی را برانگیزد و یا شاهدیم که چگونه پس از سرنگونی صدام قوانین ضد زن جای قوانین مترقی تر را گرفته اند.

از سویی دیگر فعالین زنان اصولا نمی توانند به تغییر قوانین ضد زن جز گامی بسیار ضروری اما کوچک بنگرند . حتی پس از برابری قانونی مسیری طولانی تا دستیابی به برابری زن و مرد باقیست ،مسیری که تنها در همبستگی با دیگر جنبشهای اجتماعی طی خواهد شد, مسیری که پیمودن صحیح آن به شیوه عمل ما در کمپین به شدت وابسته است و اینجاست که دومین هدف کمپین رخ می نماید و آن بستر سازی برای بالندگی جنبش زنان است.

کمپین به عنوان بزرگترین فرایندی که در درون جنبش زنان ایران شکل گرفته و به جامعه عرضه شده است ، در مدتی کوتاه توانست فعالین زنان در کل کشور را در ارتباطی ارگانیک با یکدیگر قرار دهد و فرصتی باشد برای طرح بحث های ضروری جنبش زنان و نقد و اصلاح جنبش در کلیتی به هم پیوسته ، که حتی اگر در بخش های مختلف آن اختلاف نظر های اساسی نیز وجود داشته باشد ( که دارد ) اما اکنون دیگر از هم بی خبر نیستند و کمپین فرصتی است برای طرح صریح تر آرا و نظرات طیف های مختلف جنبش زنان و آشکار تر شدن صف بندی های فکری جنبش ، و طبعا پویا تر شدن آن.

کمپین وسیله ای شده است برای به هم پیوستن محفل های کوچک فعالان زنان به یکدیگر و قطعا از دل این ارتباط ارگانیک و فضایی که در پرتو کمپین برای طرح بحث های ضروری جنبش فراهم آمده است ، جنبش گامی بلند به پیش بر خواهد داشت.

اینجاست که به نظر من ایجاد و حفظ این ارتباط ارگانیک ، و این فضایی که برای طرح بحث ها و نقد ها فراهم آمده است ، دومین هدف کمپین است که به لحاظ تاثیری که در کل مسیر جنبش زنان خواهد داشت بسیار مهم و با ارزش است.

حال اگر ما برای کمپین این دو هدف را قائل باشیم ( تجمیع خواست عمومی تغییر و بستر سازی برای بالندگی جنبش زنان ) ارتباط با احزاب سیاسی رسمی و یا حکومت چه تاثیری در دستیابی کمپین به این دو هدف خواهد داشت ؟

به نظر می رسد هرگونه نزدیکی با حکومت یا احزاب سیاسی رسمی در راه دستیابی به این دو هدف موانع جدی ایجاد می کند.

در جامعه ای با ساختار سیاسی بسته و جامعه مدنی ضعیفی چون ایران ، که احزاب واقعی ای که واسط میان مردم و حکومت باشند وجود ندارد ، در چنین جوامعی که احزاب بیشتر به باندهای سیاسی شبیه اند تا حزبی سیاسی با سازمان و ساختار روشن و آشکار ، نگاه ابزاری احزاب به جنبش های اجتماعی و هر حرکت مستقلی بسیار شدید است.

یکی از بزرگترین مثال ها در این مورد نگاه ابزاری اصلاح طلبان به جنبش دانشجویی است ، به یاد داریم که در دوره اصلاحات مادام که جنبش دانشجویی همچون پیاده نظام اصلاحات عمل می کرد ، بسیار مورد تقدیر بود اما زمانی که به نقد اصلاح طلبان پرداخت ، بزرگان اصلاحات ناگهان به یاد آوردند که دانشجویان بسیار جوانند و کم مطالعه و باید به مطالعه بپردازند و آنها را چه به سیاست!

این نگاه ابزاری که خطر مداوم سوء استفاده از جنبش های اجتماعی را در پی دارد به همراه نبود رسانه های آزاد و یا ساز و کارهایی که بتوان در سطحی وسیع و علنی به آسیب شناسی جنبش های اجتماعی و احزاب سیاسی پرداخت بیش از پیش نزدیکی به احزاب سیاسی را خطرناک می سازد و به شکلی اولی تر هر گونه خوش بینی در نزدیکی کمپین به احزاب را منتفی می سازد.

ممکن است لابی های سیاسی با احزاب یا حکومت دستیابی به تغییر قوانین را تسهیل کند ، اما این قوانین تغییر یافته اگر بر اثر تجمیع خواست عمومی تغییر نباشد ، چندان قابل اتکا نیستند . در واقع نزدیکی به احزاب سیاسی رسمی یا حکومت و وسوسه تغییر احیانا سریعتر یا سهلتر قوانین ، به سادگی ، نگاه به توده ها در کمپین را تضعیف ساخته و در حاشیه قرار میدهد.

از سوی دیگر این ارتباط در شرایطی که جامعه مدنی در ایران هنوز بسیار آسیب پذیر و ضعیف است ، به قبضه کردن کمپین منجر خواهد شد و طبیعتا وقتی کمپین به بهانه تغییر قوانین ،دستاویزی در چانه زنی های سیاسی احزاب شود ، دیگر از این ارتباط نوپای ارگانیک فعالان زنان و یا طرح بحث های تئوریک و نقد و نظرها در فضایی که کمپین ایجاد می کند خبری نخواهد بود.

با این اوصاف به نظر می رسد هرگونه نزدیکی به حاکمیت یا احزاب رسمی در خوشبینانه ترین حالت به تضعیف کمپین در پیگیری اهداف خود و در واقع بینانه ترین حالت به عقیم شدن حرکتی که می تواند آثار و نتایج پر ارزشی داشته باشد بینجامد.

* متن سخنرانی نگارنده در "سومین نشست عمومی کمپین یک میلیون امضا"

فعالان حقوق مدنی زنان در ایران از تابستان گذشته دو کمپین در دفاع از حقوق زنان به راه انداخته?اند که با استقبال زیادی مواجه شده است. این دو کمپین یکی "یک میلیون امضا برای تغییر قوانین تبعیض?آمیز علیه زنان" و دیگری لغو مجازات سنگسار از قوانین کیفری ایران است.

در اطلاعیه?ی شخصیت?های سیاسی و دانشگاهی آلمانی گفته می?شود:

� این دو کمپین از سوی فعالان حقوق زنان پیش برده می?شود و هدف?های آن حقوق بشر و برابری زنان و مردان است.�

در اطلاعیه شخصیت?های آلمانی آمده است:

�بخاطر موفقیت این دو کمپین و حمایت گسترده مردم از آنها، این حرکت اکنون هدف حمله?ی دستگاه حکومتی ایران قرار گرفته است. دهها نفر از زنان به اتهام "اخلال در امنیت ملی" بازداشت شده?اند. با این اقدام می?خواهند از یک سو فعالان حقوق زنان را بترسانند و از سوی دیگر این دو کمپین را غیرقانونی و کاری مجرمانه جلوه?گر سازند.�

در ماه مارس گذشته، در یک گردهمایی در برابر دادگاه انقلاب، به خاطر همبستگی با گروهی از زنانی که در دادگاه محاکمه می شدند، بیش از ۳۰ تن از زنان بازداشت شدند. شماری از آنها را بدون هیچ دلیلی تا ۱۷ روز در بازداشت انفرادی نگه داشتند و سپس در برابر وثیقه آزاد کردند. برای تعدادی از آنها پرونده قضایی باز کرده?اند.

شخصیت?های آلمانی در اطلاعیه مطبوعاتی خود نوشته?اند:

� دو تن از فعالان مشهور حقوق زنان، پروین اردلان و نوشین احمدی خراسانی هر یک به سه سال حبس محکوم شدند. در روزها و هفته?های آینده، تعقیب قضایی در انتظار دیگر فعالان حقوق زنان نیز هست. این زنان کاری نکرده و گناهی مرتکب نشده?اند ، جز آنکه از حقوق زنان در ایران دفاع کرده?اند.�

در ادامه?ی اطلاعیه امده است:

�سرنوشت محکوم?شدگان به?روشنی نشان می?دهد که در ایران حقوق زنان در کانون مبارزه برای حقوق بشر، دموکراسی و برقراری دولت حقوقی قرار دارد. درست به همین خاطر این کمپین?ها برای حکام اسلامی در ایران بسیار خطرناک شده است. ما نگران زنان محکوم به حبس و تحت پیگرد هستیم. از این رو ما ساکت نمی?نشینیم.�

این اطلاعیه را ۳۷ تن از شخصیت?های سیاسی و دانشگاهی آلمان، از جمله خانم کلودیا روت، رهبر حزب سبزهای آلمان، فولکر بک، رئیس فراکسیون حزب سبزها در پارلمان آلمان، یوتا ابلینگ، شهردار شهر فرانکفورت امضا کرده?اند.

لینک مطلب:

http://www.dw-world.de/dw/article/0,,2482815,00.html?maca=per-rss-per-all-1491-rdf

تغییر برای برابری : صبح امروز19 اردیبهشت محمود پیغمبرزاده، پدر زینب به همراه وکیل او به دادگاه انقلاب، معاونت امنیت مراجعه کردند. نسیم غنوی وکیل او را راه ندادند اما به پدرزینب اجازه ورود دادند. دوستان زینب هم برای گذاشتن وثیقه به دادگاه آمدند.

بعد از حدود 5 ساعت در حالی که وکیل و دوستان زینب منتظر بودند، پدر زینب پریشان و عصبانی از دادگاه خارج شد:� اول که رفتم با رئیس دفتر قاضی صحبت کردم ایشان گفت من با قاضی صحبت می کنم. اما بعد برخورد خوبی نداشتند. گفتند" چرا وقتی زنگ می زنیم نمی آیید؟ می دانید معنی کفالت یعنی چه ؟ یعنی وقتی زنگ زدیم گفتیم او را بیاورید باید بیاورید" من هم گفتم خب ما که چیزی نگفتیم گفتیم احضاریه بفرستید حالا هم اگر اشتباهی بوده ببخشید. اما قبول نکردند و گفتند:" هرچه ما می گوییم می روید رسانه ای اش می کنید." من گفتم لااقل بگذارید داروهایش را ببرم ، برایش پول ببرم و ملاقاتش کنم .بازهم قبول نکردند�.

از پدر زینب درباره وثیقه می پرسیم می گوید :� اصلا از وثیقه حرفی نزدند. فقط گفتند بروید و حتی اجازه ملاقات هم ندادند. کلی هم داد و بیداد کردند. آنها گفتند" پرونده اولش را هم دوباره به جریان انداختیم."من واقعا نگران دخترم هستم اصلا جواب نمی دهند که چه کار می خواهند بکنند. آیا واقعا درخواست احضاریه کتبی جرم است؟ �

نسیم غنوی وکیل زینب هم می گوید :� کارشان کاملا غیرقانونی است. اگر قرار وثیقه صادر شده خب به اجرا بگذارند. اگر قرار بازداشت صادر شده بگویند به چه علت بوده است. اگر زینب هم گفته که در صورت احضار کتبی به دادگاه می رود کار غیر قانونی انجام نداده است.�

تماس زینب با خانواده

صبح امروز پیش از رفتن آنها به دادگاه، زینب پیغمبر زاده در تماسی تلفنی به خانواده اش اطلاع داد که در بند 3عمومی زنان زندان اوین (جوانان، سلول یِک ) است. او درباره دلیل انتقالش به زندان گفت:� سوال های مختلفی ازمن می کردند که ربطی به پرونده ام نداشت. به من گفتند چرا اخبار کذب می نویسی، ومن هم گفتم دروغ نمی نویسم. ازمن پرسیدند وبلاگ دارم که من هم گفتم بله به نام تجربه های زنانه. رئیس دفتر قاضی هم رو به قاضی گفت بفرستیمش زندان تا تجربه های زنانه پیدا کند! بعد به من گفتند قرار کفالتت را به وثیقه تبدیل کردیم و پرسیدند وثیقه داری گفتم نه ولی باید بپرسم اما بعد مرا به زندان منتقل کردند.�

زینب در سلول یک (طبقه بالا ) بسرمی برد و هم سلولی هایش 20 نفر هستند که برخی شان سیگارو کراک استفاده می کنند و برای زینب با توجه به بیماری قلبی اش وضعیت مناسبی نیست. او گفت فروشگاه هم تعطیل است و از خانواده اش خواست که برایش لباس و پول ببرند.

خبر تکمیلی:

زینیب پیغمبرزاده صبح امروز (پنجشنبه 20 اردیبهشت) در تماس تلفنی با خانواده اش اعلام کرده که او را به بهداری بردند اما علی رغم بیماری قلبی که دارد، از دادن داروهایش خودداری کردند.

وثیقه زینب پیغمبرزاده را نپذیرفتند

تغییر برای برابری: با توجه به اینکه زینب پیغمبرزاده دیروز، در تماس با پدرش اعلام کرده بود که قرار وثیقه 20 میلیونی برای او صادر کرده اند و به دلیل نداشتن وثیقه، او را به اوین منتقل می کنند؛ صبح امروز، 18 اردیبهشت، محمود پیغمبرزاده، پدر زینب به همراه وکیل او، نسیم غنوی، و برخی از دوستان وی به دادگاه مراجعه کردند و قصد تودیع وثیقه را داشتند. اما همانطور که خانم غنوی می گوید معاونت امنیت اجازه این کار را نداد و حتی به وکیل زینب و پدر او اجازه ورود به دادگاه را ندادند. به خانم غنوی گفته اند به متهم اطلاع داده اند چه قراری صادر شده و با این توجیه هیچ اطلاعی به وکیل زینب ندادند.

محمود پیغمبرزاده می گوید اگر قرار وثیقه صادر شده، اکنون وثیقه آماده است پس چرا همچنان جوابی به ما نمی دهند. به وی گفته اند که هیچ اطلاعی از زینب نمی دهند و به او متذکر شده اند که چرا زمانی که تلفنی از شما خواستیم که زینب را به دادگاه بیاورید، این کار را نکردید.

پیش از این با تماس تلفنی با پدر زینب، تهدید کرده بودند که اگر زینب را به دادگاه نیاورد، او را دستگیر خواهند کرد. با توجه به اینکه احضاریه تلفنی غیر قانونی است و به لحاظ قانونی باید احضاریه به صورت کتبی فرستاده شود، پدر زینب گفته بود که در صورت فرستادن احضاریه کتبی زینب به دادگاه خواهد آمد و زینب هم در پی دریافت احضاریه کتبی، دیروز صبح به دادگاه مراجعه کرده بود که با دستگیری مواجه شد.

پس از تماس کوتاهی که زینب پیغمبرزاده دیروز با پدر خود داشته و اطلاع داده که در حال انتقال او به اوین هستند، تا کنون هیچ اطلاعی از وی در دست نیست و با توجه به اینکه از دیروز هیچ تماسی نداشته پیش بینی می شود هم اکنون در بند 209 اوین باشد.

خبر تكميلي: زينب پيغمبر زاده در تماس تلفني كه صبح امروز (سه شنبه) از زندان اوين گرفته است، اعلام كرد كه در بند 3 (بند عمومي- اتاق توجوانان) به سر مي برد.

اخبار مرتبط:

زينب ييغمبرزاده زنداني شد / سایت روز آنلاین

زينب پيغمبرزاده، فعال جنبش زنان، بازداشت شد / گویا

زینب پیغمبرزاده بازداشت شد

تغییر برای برابری : زینب پیغمبرزاده فعال جنبش زنان، از اعضای کمپین یک میلیون امضا و از بازداشت شدگان 13 اسفند جلوی دادگاه انقلاب صبح امروز 17 اردیبهشت در پی دریافت احضاریه مربوط به پرونده 13 اسفند به شعبه امنیت دادگاه مراجعه کرد. اما چند ساعت بعد پس از ورود به دادگاه در تماس تلفنی کوتاهی با پدرش اطلاع داد که در حال انتقال به زندان اوین است. پدرش می گوید:� زینب خیلی کوتاه گفت "از من 20 میلیون تومان وثیقه خواستند و گفتم نمی توانم بپردازم. گفتند پس بازداشت می شوی.� پدرزینب اضافه می کند: �من خودم مستاجر هستم و امکان پرداخت وثیقه را ندارم.�

زینب پیغمبرزاده دانشجو و عضو کمیسیون زنان دفتر تحکیم است . او پیش ترهنگام جمع آوری امضا در مترو تهران -کرج بازداشت شد و 5 روز در بازداشتگاه وزرا بود.

در پی بازداشت 33 فعال جنبش زنان در 13 اسفند در برابر دادگاه انقلاب، که زینب هم درمیان آنان بود بیشتر بازداشت شدگان به قید کفالت آزاد شدند. طی یک ماه اخیر کلیه بازداشت شدگان به دادگاه احضار و تفهیم اتهام شده اند. اما نکته تعجب برانگیز اینکه از زینب پیغمبرزاده که جزو آخرین نفرات احضار شده به دادگاه بود به رغم داشتن کفالت، ضمانت 20 میلیونی خواسته شده است.علاو ه بر این احضاریه او که تاریخ صدور آن مربوط به فروردین ماه بود در روز 15 اردیبهشت ماه به وی ابلاغ شده بود.

سال ۱۳۸۵ با همه تنش?ها و ناملايماتي که با خود داشت در عين حال سالي پرشور و انرژي بخش برايمان بود. سالي که نرخ رشد جنبش زنان تصاعدي بالا رفت و انفجار جنبش را نويد داد. سالي که در ۲۲ خردادش نيروهاي بسياري از جنبش دانشجويي و جنبش سنديکايي، جنبش زنان را حمايت کردند، کتک خوردند، زنداني شدند و اکنون بسياريشان از اعضاي فعال جنبش زنان هستند. سالي که کمپين يک ميليون امضا براي تغيير قوانين تبعيض آميز متولد شد و نه تنها بر فعاليت ما، که بر زندگي همه ما تاثير گذاشت.

براي ما فعالان اجتماعي که سياست?هاي خياباني را امري فرهنگي و تاثير گذار بر ذهن?ها وچشم?ها مي? دانيم، سال گذشته نيز خالي از پيامد و بي توشه از تجربه در اين عرصه نبود. در واقع فعاليت?هاي جمعي ما با ديگر اقشار و جنبش?ها - و نه الزاما گروه?هاي زنان - از حيطه يک گروه يا دو گروه فرا روي کرد و در گستره?اي به پهناي کمپين يک ميليون امضا، فضاي سرد و وهم آلود پيرامونمان را سبز و رنگين کرد.

سياست?هاي خياباني غالب بر فعاليت?هاي جنبش زنان

سه اقدام جمعي و گسترش يابنده طي يک سال اخير (بزرگداشت ۸ مارس ۱۳۸۴ در پارک دانشجو، تجمع مسالمت آميز ۲۲ خرداد ۱۳۸۵ در ميدان هفت تير، و آغاز بکار کمپين يک ميليون امضا براي تغيير قوانين تبعيض آميز)، نه تنها شناخت و درک ما را از جامعه مردسالار با ساختارهاي متصلبش ملموس تر و عميق تر کرد، و شيوه?هاي مبارزاتي مان را همگام با نظرياتي که از دل اين مبارزه پردامنه خلق مي? شوند براي کسب حقوق برابر ارتقا داد، بلکه هريک از اين وقايع بر نگاه، روش و عملکرد مان نسبت به سياست?هاي خياباني، سازماندهي و هزينه پردازي و نحوه همکاري با گروه?ها پر تاثير بود.

طي چند سال اخير به ويژه از زمان شکل گيري جمع �همانديشي زنان� که با انتخاب شيرين عبادي به عنوان برنده نوبل صلح محمل و سببي براي گرد آمدن گروه?ها و فعالان جنبش زنان شد، در بين فعالان و گروه?هاي جنبش زنان که به کارجمعي و کاربست سياست?هاي خياباني براي تاثير گذاري بر فرهنگ عمومي جامعه معتقد بودند دو گرايش قوي وجود داشت، يک گرايش که از منظر نگرش، نگاه خوش بينانه?اي به کار با همه گروه?ها نداشت گاه به دنبال يافتن گروه?هاي همفکر و نه به الزام هم روش بود. گرايش ديگر که از منظر روش در پي گسترش دامنه فعاليت با گروه?هاي ديگر به ويژه در فعاليت?هاي اعتراضي مسالمت آميز براي تاثير گذاري بر فرهنگ عمومي جامعه بود. به قطع شرايط سياسي و اجتماعي حاکم نيز در تعديل يا تقويت هريک از اين دو گرايش سهيم بود. به عنوان مثال تجمع اعتراض آميز ۲۲ خرداد ۱۳۸۴ که در فرصتي مناسب يعني فاصله جابه جايي دو دولت از دل هم انديشي فعالان جنبش زنان در آمد و اوج همگرايي و ائتلاف جنبش زنان در مطالبات حداکثري يعني تغيير قانون اساسي را به نمايش گذاشت، به تقويت هر دو گرايش کمک کرد، به ما آموخت که براي فعاليت?هاي مسالمت آميز مدني، کار با ديگر گروه?ها، همگرايي در مطالبه و در روش، جنبش زنان را توانمند و قدرت?مند مي? کند.

آموختيم که با تاکيد بر اشتراکاتمان مي? توانيم سياست?هاي خياباني در فعاليت?هاي جمعي را پيش ببريم. و همين زمينه?هاي فکري و عملي بود که تجربه جمعي بزرگداشت ۸ مارس۱۳۸۴ را مي?سرکرد.

۸ مارس ۱۳۸۴: تداوم همگرايي در جنبش زنان

جدا از جمع هم انديشي زنان، از ۸ مارس ۱۳۸۳ نيز جمع ديگري متشکل از افراد فعال در جنبش زنان شکل گرفت تا همگام با زنان سراسر دنيا در تهيه چهل تکه همبستگي زنان، خواسته?هاي تدوين شده منشور جهاني زنان را مطالبه کنند، همين حرکت جمع ديگري را به نام �هواداران حرکت جهاني زنان� به وجود آورد. ائتلاف بزرگ ۲۲ خرداد ۱۳۸۴ نقطه پرشي شد براي ائتلاف?هاي بزرگ تر يعني حول جمع هم انديشي زنان و جمع هواداران حرکت جهاني در پارک دانشجو.

پس از به قدرت رسيدن دولت محافظه کار، با آنکه شرايط بر زنان سخت تر از گذشته شده?بود، گروه?هاي زنان مصمم بودند که به رغم ترس و واهمه از فضاي نظامي?گر گسترش?يابنده، روز جهاني زن را در عرصه عمومي و در برابر نگاه مردمان گرامي بدارند. تجربه ۲۲ خرداد ۱۳۸۴ هم که تجربه پيروز بخشي براي جنبش زنان بود مي?ل به تکرار اين تجربه و قدرت نمايي جنبش زنان براي کسب مطالبات جنبش را بيشتر کرده?بود، به عبارت ديگر شجاع?تر شده?بوديم. هم جمع حرکت?هاي جهاني زنان در تکاپوي برگزاري تجمع بود و پيش تر تجربياتي در سازماندهي تجمعاتي کوچک در روزهاي جهاني فقر و خشونت عليه زنان داشت و هم فعالان جمع هم انديشي زنان که تجربه ۲۲ خرداد را از سر گذرانده?بودند. برخي به برگزاري برنامه?هاي مشترک و برخي به برگزاري برنامه?هاي مجزا اصرار داشتند نتيجه آنکه تصميم بر برگزاري برنامه?اي مشترک از سوي دو جمع هم انديشي و هواداران حرکت جهاني زنان در پارک دانشجو گرفته شد و با ائتلاف اين دو جمع، دو روز پيش از برگزاري اين گردهمايي، فراخوان آن در سايت?ها منتشرشد.

اتخاذ تصميم در شرايط پرفشار و اعلام فراخوان گردهمايي ۸ مارس ازسوي دو جمع هم انديشي و هواداران حرکت جهاني زنان، هم ايجاد امنيت کرد و هم بي پيامد نبود. از يک سو همه گروه?هاي ثبت شده و ثبت نشده در دل جمع?هاي بزرگ جاي مي? گرفتند، و بدين ترتيب هزينه پردازي ديگر بر دوش گروه?هاي ثبت شده قرار نمي? گرفت (بعد از ۲۲ خرداد ۱۳۸۴ برخي از فعالان گروه?هايي که نامشان در فراخوان تجمع ۲۲ خرداد در برابر دانشگاه تهران ذکر شده بود، از جمله برخي از اعضاي مرکز فرهنگي زنان به دادگاه احضار شده بودند)، از سوي ديگر به هرکدام ازاين دو جمع، هويتي سازماني مي? بخشيد و خطر متولي گري در اين جمع?ها را گوشزد مي? کرد، به هرحال تصميمي خردمندانه براي کاهش هزينه?ها در گراميداشت روزجهاني زن بود.

با ائتلاف اين دو جمع گرچه گردهمايي ۸ مارس برگزار شد، اما ناهماهنگي کميته برگزار کننده تجمع از يکسو و خشونت بي حد پليس در ضرب وشتم زنان و مردان که در صدد ممانعت از برگزاري گردهمايي بود، و حتي سيمين بهبهاني بانوي جنبش زنان را در امان نگذاشت و روز جهاني زن را به روز کتک زدن زنان توسط پليس تبديل کرد.

تجربه ۸ مارس بر اتخاذ تصميم در اعتراضات مسالمت آميز بعدي نيز تاثير گذار شد. اعمال خشونت بي حدو اندازه در برابر يک حق قانوني يعني گردهمايي مسالمت?آميز حاوي يک پيام و يک نشانه بود، يک پيام براي فعالان جنبش زنان مبني بر اين که ديگر تجمعات زنان را تحمل نمي? کنيم، و يک نشانه از اينکه موقعيت زنان در جامعه مردسالار ما از �ضعيفه� به �شهروند بي حقوق� ارتقا پيدا کرده است. اين پيام و نشانه هم فعال کننده و هم بازدارنده بود و بر حرکت?هاي اعتراضي بعدي و واگرايي بين گروه?ها تاثير گذاشت.

اين تجربه اما راهگشاي تجربه ديگري براي فعالان جنبش زنان شد. با برخي از زنان شرکت?کننده در تجمع ۸ مارس با وکالت شيرين عبادي به دليل ضرب و شتم پليس از نيروي انتظامي شکايت کرديم. گرچه اين شکايت راه به جايي نبرد اما تجربه آغازيني براي زنان بود که نه در مقام �خوانده� که در مقام �خواهان� وارد پروسه?هاي قانوني براي شکايت از حافظان امنيت شده و مسئولان را به رعايت حقوق شهروندي زنان وابدارند. البته اختلاف نظر دراين مورد نيز از منظر نگرش (شکايت?کردن يا نکردن) و روش (نحوه شکايت و انتخاب وکيل) اختلافات موجود را بيشتر کرد.

تجمع هفت تير: واگرايي در جنبش زنان و همگرايي جنبش?ها

با آنکه تجمع اعتراضي ۲۲ خرداد نقطه همگرايي گروه?ها و فعالان جنبش زنان بود و در ۸ مارس هم اين همگرايي تاحدودي حفظ شد، اما به تدريج اختلاف?ها هم درنگرش و هم در روش پديدار شد. بروز اختلاف نظر، حتي پيش از ۸ مارس ۱۳۸۴، در دو مقطع يکي بر سر سازماندهي هم انديشي و سپس در روش مطالبه?خواهي در نهايت به خروج برخي از فعالان جنبش زنان از جمع هم انديشي آن هم در آستانه تجمع اعتراضي ۲۲ خرداد ۱۳۸۵ منجر شد.

آزمون و خطاي جنبشي

۲۲ خرداد از دل هم?انديشي در آمده بود، فورومي که امکان گفتگو و طرح ونظر را فراهم مي??کرد، ورود و خروج به آن آزاد بود و در نهايت مي? توانست به ائتلافي جمعي از گروه?ها و فعالان جنبش زنان براي حرکتي جمعي چون ۲۲ خرداد ختم شود، فروکش کند و ائتلافي ديگر را به پشتوانه بحث ونظر جمعي در حوزه?اي ديگرشکل دهد. اما پس از ۲۲ خرداد، حس متولي گري در بسياري?مان چنان قوي شده?بود که برخي ترجيح دادند براي جمع هم?انديشي حتي ساختار تعيين کنند، مدل سازي کنند، قوانين برايش بگذارند، ورود و خروج افراد را کنترل کنند، از هژموني افراد يا گروه?ها بکاهند، حتي به بهاي حذف نسل جوان?مان از تصميم گيري?ها، يعني به جاي پذيرش انتقاد منتقدان جوان?مان به حذف آنان اقدام کنند خطري که هميشه جنبش?ها را تهديد مي??کند و حرکت?ها را از حوزه جنبشي?اش به متولي?گري و سازماني شدن و در واقع ضدجنبشي شدن سوق مي??دهد.

علاوه بر اين، حضور جوانان را به رغم آنکه همواره بار اصلي کار را بردوش مي? کشيدند، هنوز باور نداشتيم، ۲۲ خرداد همان قدر که نسل?هاي قديم تر را انرژي بخشيده بود، نسل جوان?مان را هم گرچه با تعداد اندک علاقه?مند و فعال در اين حوزه ساخته بود. بدين ترتيب برخي از جوان?هايمان در هم?انديشي، با نقد به روش حذفي قديمي?ترها،حق خودشان را مطالبه کردند، و به حق هم درست مي? گفتند گرچه برخي تاب نياوردند. آن موقع دريافتيم که در اقدامات جمعي، مرزهاي خطا چقدر باريک و اخلاق فمينيستي چقدرشکننده است. به هر حال زماني که امکان بحث متوقف مي??شود براي کاهش تنش?ها لازم است که طرفين اختلاف از جمع فاصله بگيرند تا تماميت جمع به خطر نيافتد. هرچند اختلاف نظرها ضربه خود را بر جنبش زنان نيز وارد کرد.

مقطع دوم در بهار ۱۳۸۵ و به ويژه براي همفکري در تدارک برگزاري برنامه?اي در ۲۲ خرداد ۱۳۸۵ اتفاق افتاد. زيرا هم?انديشي ما زنان در جلسات هم?انديشي بود که ۲۲ خرداد سال قبل را پديد آورده بود و به?قاعده طرح اين موضوع نخست در جمع هم?انديشي ضروري بود.

اما با توجه به شرايط بسته?تري که با دولت مهرورزي پديد آمده بود و با توجه به سابقه خشونت?آميز ۸ مارس در پارك دانشجو، رسيدن به اتفاق نظر بسيار دشوار شده?بود. مطالبه تغيير قانون اساسي (مانند ۲۲ خرداد ۱۳۸۴) به?عنوان يک مطالبه حداکثري خطرناک بود، علاوه بر اين قوانين مدني عيني و ملموس تر بودند. بنابراين پيشنهاد برخي از ما برگزاري تجمع با تمرکز بر قوانين مدني يعني مطالبات حداقلي بود. اما توافق ممکن نشد. زيرا مطالبات?مان مشترک اما روش?هايمان متفاوت بود.

در واقع اختلاف بر سر �روش� مطالبه?خواهي بود: برخي صدور بيانيه را کافي مي? دانستند، برخي بر بزرگ?داشت مراسمي در فضاي سربسته تاکيد داشتند، ما هم که طيفي از اين جمع بوديم به برگزاري تجمع مسالمت?آميز و خياباني نظر داشتيم. بيشترين نگراني مخالفان ازهزينه پردازي بود. مخالفان معتقد بودند که روش خياباني و مسالمت?آميز ما �انقلابي� است وبا سرکوب مواجه مي??شود و در نتيجه اگر فعاليت زنان را به?طور كلي از بين نبرند حداقل بسيار محدود مي? کنند، ولي ما براين باور بوديم که همه جنبش?ها براي پيشبرد اهدافشان بايد ظرفيت هزينه پردازي?شان را بالا ببرند و فرصت?ها را از دست ندهند، به طور مثال اگر ۲۲ خرداد ۱۳۸۴ فرصتي بود براي ما که در فضاي خاص انتخاباتي که فشار برمردم کمتر است، صداي اعتراض?مان را به قوانين تبعيض?آميز بلند کنيم. اينک روز ۲۲ خرداد ۸۵ نيز فرصتي دست داده تا به رسم گرامي?داشت آن روز، اعتراض به قوانين را در تاريخ خود ثبت و ماندگار سازيم، و مطالبه?خواهي را پي?گير باشيم و گرنه تقليل يک تجمع اعتراضي گسترده به انتشار يک اطلاعيه يا فراخوان، آن هم در اولين سالگرد اين واقعه تاريخي، به معني مرگ اين روز تاريخي است. مگر روز جهاني زن نيز با همين فشارها و هزينه?پردازي?ها ثبت و پذيرفته نشد؟ کدام جنبش را سراغ داريد که خواسته?هايش پشت درهاي بسته و بدون پرداخت هزينه محقق شده باشد؟

بدين ترتيب اکثريت جمع هم?انديشي که اکنون هويتي سازماني و البته غيررسمي يافته بود به خواسته?ي برگزاري تجمع صلح?آميز، راي مثبت نداد. چنين بود كه گروه?ها و فعالان هم?فکر و هم روش در دوطيف عمده قرار گرفتند و آنان که مدافع تجمع خياباني بودند و اندک تر، عزم خود را براي برگزاري تجمع جزم کردند.

اين تجربه نشان داد که براي اقدام به عمل در عرصه اعتراضات مسالمت?آميز مدني، علاوه بر اشتراک در روش، درک موقعيت مشترک و آمادگي براي هزينه?پردازي در جنبش زنان هم ضروري است، وگرنه اين خطر که منافع جنبش را فداي مصالح خود کنيم هم?واره تهديدي جدي خواهد ماند. اين تجربه، بركات ديگري هم داشت كه مهم?ترين آن، همب?ستگي كم?سابقه?ي فعالان جنبش سنديکايي شرکت واحد با جنبش زنان بود. فعالان جنبش سنديکايي از ۲۲ خرداد ۱۳۸۴ حامي جنبش زنان بودند، همان?ها بودند که با اتوبوس?هاي خود حلقه اول تجمع را روبه روي دانشگاه بردند و هزينه?ي آن را هم پرداختند، همسران همان فعالان سنديکايي نيز با وجودي که شوهرانشان در زندان بودند در تجمع ۲۲ خرداد ۱۳۸۵ فعالانه شرکت کردند و حتي دستگير هم شدند.

به هرحال، در کنار اختلافات موجود در جمع هم?انديشي که منجر به تشکيل دو طيف موافق و مخالف درمورد تجمعات مسالمت آميز شد، جمع هواداران حرکت جهاني زنان نيز با برگزاري تجمع صلح?آميز موافق نبود. اين بار مشكل بر سر مطالبات بود. آنان مطالبات حقوقي را مطالباتي �ليبرالي� دانستند، حال آنکه طرح مطالبات و روش مطالبه آنها در بستري اجتماعي رخ مي??دهند و نه در دنيايي انتزاعي، و مفاهيم در همين بستر و متناسب با شرايط و موقعيت?ها است که معني مي??شوند. خواسته?اي که ممکن است در شرايطي ليبرالي باشد در موقعيتي ديگر راديکالي معني مي? شود، در شرايطي که بسياري از حقوق اوليه ما چون حق ازدواج، طلاق، منع چند همسري... ناديده گرفته مي? شود، تجمع اعتراضي براي نقض همين مطالبات ليبرالي به مراتب اقدامي راديکال تلقي مي??شود.

جدا از اين مسئله حتي اگر اين مطالبات هم ليبرالي باشد و ليبرال بودن هم نکوهيده و ناپسند، بايد اين مطالبات را به کنار بگذاريم و براي متهم نشدن به ليبرال بودن خود را منزه کرده و آلوده اين مفاهيم نسازيم؟ و بي عملي را بر عمل برتري بخشيم؟ در هر حال مانند جمع همانديشي زنان، اين جمع نيز در کليت خود و با نام هواداران حرکت جهاني زنان، به تجمع اعتراضي در ميدان هفت تير پاسخ منفي داد.

اين تجربه هم آموزه?هاي زيادي برايمان داشت، اگر جمع همانديشي زنان و يا هواداران جهاني زنان آغازي براي نشست?هاي جمعي ما و آشنايي ما با يکديگر بود اکنون به بلوغي رسيده بوديم که بايد حول مطالبات مشترکمان به دنبال گروه?هاي هم روش برويم و اصراري براي کار با يکديگر نداشته باشيم، چون به همان نسبت مانع ازفعاليت يکديگر مي? شويم. اما در مواقع ضروري يا هم پوشاني فعاليت?هايمان بر يکديگر حامي يک ديگر باشيم و در مشترکات ائتلاف کنيم. يعني تز �همه با هم� تنها در صورتي کارآمد خواهد بود که اختلافات ما حداقلي باشد.

مشروعيت فردي و اقبال جمعي

به هر حال، در نهايت جمعي از فعالان دو جمع موافق برگزاري تجمع شديم، در موقعيتي حساس قرار داشتيم، اگر پيش از اين مي? انديشيديم که افراد تحت لواي گروه?هاي خود امنيت بيشتري دارند اينک بيشترمان منفرد بوديم و شناخته شده در جنبش زنان، و علاوه براين اگر به طور فردي و نه گروهي وارد عمل مي? شديم هزينه گروه?ها را کاهش مي? داديم و فزون بر آن اگر پيشتر هويت جمعي مان را از گروه خود مي? گرفتيم و گروه براي ما مشروعيت يا حتي ممنوعيت ايجاد مي? کرد، اين بار در پروسه عمل و بر اساس انتخاب?هاي فردي مان شرکت کرده بوديم، درواقع اين حرکت فراروي ما را از چارچوب?هاي گروهي حتي به رغم موافقت گروه مي?سر کرد، مشروعيت فردي و آمادگي براي هزينه پردازي سبب شد که بيشتر حاميان حرکت نيز فعالان جنبش دانشجويي، فعالان جنبش سنديکايي، حقوقدانان، روزنامه نگاران، وبلاگ نويسان، فعالان مستقل اجتماعي، نويسندگان، فعالان حقوق بشري ...باشند، حرکتي کاملا مستقل، و آگاه به پيامدها، و آماده?ي هزينه پردازي ــ و نه شهيد سازي از خود ــ که با نام بيش از دوهزار نفر زير فراخوان، مشروعيت آن تاييد و تثبيت شد. تجمع مسالمت آميز ميدان هفت تير به رغم صدمات ناشي از کتک زدن?ها، به رغم دستگيري و بازجويي?ها تجربه هزينه پردازي در جنبش زنان را چون ساير جنبش?ها عينيت بخشيد و به رغم تلاش زياد براي تخريب اين حرکت، دوستان و ياران بسياري را در اوج واگرايي جنبش زنان براي مطالبات حداقلي، به جمع جنبش زنان افزود، همراهاني که چندي بعد از اعضاي ثابت کمپين يک ميليون امضا براي تغيير قوانين تبعيض آميز شدند.

در واقع تجمع ميدان هفت تير نشان داد که تجمع کنندگان پيام ۸ مارس را فراموش نکرده اند، اما آگاهانه به ميدان آمده اند. آمده اند تا هم خودشان و هم مطالباتشان ديده شوند، و در عين حال آمده اند تا جنبش?ها را به حمايت فرا بخوانند. تجمع هفت تير آغازي بود براي همگرايي جنبش?هاي زنان، دانشجويان و سنديکاها با يکديگر براي مطالبات عدالتخواهانه در يک تجربه جمعي ناب. تجربه?اي دشوار و پردلهره اما با نتايجي دراز دامنه و تاثيرگذار.

کمپين يک ميليون امضا: حضور حداکثري براي مطالبات حداقلي

کار کردن در فضايي کم تحمل نيازمند جستجوي استراتژي?هاي گوناگون و خلق روش?هاي نو و متفاوت براي تداوم کار است و همين امر موجب مي? شود که در موقعيت?هاي گوناگون راهکارها و وروش?هاي گوناگون را به کار بگيريم.

گرچه تجمع مسالمت آميز ۲۲ خرداد ۱۳۸۵ در اعتراض به قوانين زن ستيز متاسفانه به خشونت، دستگيري و بازجويي و دادگاه کشيده شد، اما ثمره?اي شيرين داشت. تجربه فعالان زن مراکش به ما ياد داد که مبارزه وخواسته مان براي تغيير را محدود به يک روز و دو روز نکنيم، چه حتي در ۲۲ خرداد فرصتي براي طرح مطالباتمان نيافتيم، ازاين رو مصمم شديم با آگاهي رساني پيوسته، خواسته?هايمان را عموميت بخشيم و علاوه بر اين سياستي خياباني را در حداقلي ترين، اما عمومي ترين شکل آن جستجو کنيم. يعني از روش کوتاه نياييم اما شکل آن را تغيير دهيم.

اين بار جمعي ديگر حول خواسته?اي مشترک شکل گرفت تا مطالبات حقوقي خود را در پروسه?اي جمعي در مقطعي دوساله و جغرافيايي نامحدود پيش ببرد. در واقع اگر قبلا کار جمعي را تنها در يک گروه يا يک جمع تجربه کرده بوديم، از ۲۲ خرداد ۱۳۸۵، با هويت جنبشي مان در هريک از جنبش?هاي اجتماعي، هويت جمعي مان را در ميدان هفت تير عينيت بخشيديم.

در ادامه اين روند به بررسي نقاط قوت و ضعف و چرايي حمايت يا عدم حمايت تجمع ۲۲ خرداد پرداختيم در نهايت با کمپين يک ميليون امضا اعضاي شبکه?اي سيال و غيرمتمرکز در کمپين شديم و به قدرت جمعي مان ايمان آورديم. اکنون کمپين يک ميليون امضا، نقطه تلاقي دو گرايش موجود در جنبش زنان هم شده است. امکاني که هم در روش و هم در مطالبه، تکثر و تنوع را در خود جاي مي? دهد و در عين حال اختلافات روشي و نگرشي را به حداقل مي? رساند. علاوه بر اين، برخلاف ديگر جمع?هاي پيشين، بدنه اصلي آن را نسل جوان تشکيل مي? دهد، نسلي که شور دگرگوني و ساختن دارد، و با کسب تجربه آزاد و رها که خواسته ذاتي اين نسل است، کار جمعي را در حوزه?هاي گوناگون در کمپين تجربه مي? کند و سرمايه اجتماعي عظيمي را بر جنبش زنان مي? افزايد.

افراد نيز نه به عنوان نمايندگان يک ان جي او بلکه به مثابه اعضاي اين شبکه سيال اين امکان را مي? يابند که در کمپين حضوري حداکثري براي مطالبات حداقلي يعني تغيير قوانين تبعيض آميز داشته باشند. مي? توانند هم با دلبستگي و توان فردي و هم با دانش جمعي شان در اين کارزار حضور داشته باشند. تجربه چندين ماهه (از شهريور ۱۳۸۵ تا کنون) نشان داد که در اين کارزار مدني به دليل نامتمرکز بودن ساختار، هر فرد ديگر نه نگران هزينه پردازي براي گروه است، نه نيازمند جلب مشارکت گروه است و نه عضويت فرد در گروه، منعي برايش ايجاد مي? کند. براي پرداخت هزينه هم واهمه?اي ندارد. اين کمپين بسيار گسترده و بزرگ است و به همان نسبت هم بار هزينه پردازي اش بر يک جا، يک فرد و يا يک گروه سنگيني نمي? کند. با دستگيري يا فشار بر فرد يا افراد نيز حرکت متوقف نمي? شود، چون اگر در جايي حركت?ش را مانع شوند درجاي ديگري جريان مي??يابد. به دليل روش �چهره به چهره� و ورودش به خانه?ها، حتي خانواده?ها را آماده هزينه پردازي کرده است، هرچند خواسته و روش مطالبه اش کاملا مدني است.

بدين ترتيب از نيم سال دوم ۱۳۸۵، کمپين يک ميليون امضا فعالان جنبش زنان را در حيطه?اي وسيع تر درگير کار جمعي کرد و به نوعي ما را به بلوغ جنبشي رساند. اگر شش ماهه اول سال ۱۳۸۵ روزهاي نااميدي و فشار و سرخوردگيمان از فضاي بسته سياسي و اجتماعي و همچنين منتقدان تخريب کننده بود، شش ماهه دوم سال را به يمن کارزار بزرگمان با شور ونشاط و اميد گذرانديم. اکنون اين کارزار افراد و گروه?ها را در ميدان?هاي مغناطيسي بي متولي و متکثر حول يک بيانيه گرد مي? آورد و فعال مي? کند. در حال حاضر جدا از حمايت?هاي جهاني زنان، نزديک به ۱۰۰ هزار نفر از مردم، چهره?هاي هنري، فرهنگي و اجتماعي و سياسي و گروه?هاي گوناگون فارغ از تفکر ايدئولوژيک، اين بيانيه را امضا کرده اند.

کارزاري که با فعالان جنبش زنان و دانشجويي آغاز شد، اکنون با جذب افراد از قشرها و طبقات گوناگون، يا به عبارت ديگر فعالان کمپيني، گسترش مي? يابد و علاوه بر اين جمع?هاي گوناگون زنان را نيز حول خود متشکل مي? کند. هم?چنين اعلام حمايت جمع هم?انديشي زنان و جمعي از زنان اصلاح طلب از اين حرکت نشان از آن دارد که اين شبکه?ي سيال، جمع?هاي زنان از طيف?هاي گوناگون را به تدريج جذب اين جنبش مي? کند، کارزاري فارغ از تفکر و ساختارايدئولوژيک، که درون آن افراد و گروه?ها ايدئولوژي مستقل خود را دارند.

*این مطلب در شماره 5 نامه زن. خبرنامه داخلی مرکز فرهنگی زنان منتشر شده است

منبع زنستان http://herlandmag.info/issue22/07,04,05,10,13,20/

بارها پيش آمده هنگامی كه در محافل دوستانه يا خانوادگی بحث از حقوق بشر ـ با تأكيد بر حقوق زنان ـ به ميان آورده و با اشاره به قوانين تبعيض?آميز و عرف?های نادرست در اين زمينه از لزوم تلاش در جهت تغيير آنان سخن گفته?ام، از سوی مخاطبان ـ اكثراً مردها و بعضاً زنان ـ مورد پرسش قرار گرفته?ام كه قصدم از مطرح كردن اين بحث?ها چيست؟ چه هدفی را از همراهی با جنبش? زنان دنبال می?كنم و نهايتاً از تغيير اين قوانين و عرف?های به اصطلاح غلط چه سودی نصيب من به عنوان يك مرد خواهد گشت؟!

شوربختانه برخی از مردم با برداشتی تنگ?نظرانه از آن?چه در پيرامون?شان می?گذرد چنين تصور می?كنند كه هر آن?چه مستقيماً به ايشان ربط ندارد و ظاهراً بر زندگی فردی?شان تأثيری نمی?گذارد از شمول مشكلات جامعه خارج است و با اين استدلال كه فلان موضوع يا مسئله به لحاظ جنسيتی، مليتی، مذهبی، طبقاتی و ... شامل حال ما نمی?گردد از زير بار مسئوليت پرداختن به مشكل و تلاش در جهت رفع آن و يا حتی فكر كردن در اين باره شانه خالی می?كنند و با تأكيد بر جنسيت يا تعلقات ملی و دينی و يا جايگاه طبقاتی خود سعی در تنيدن پيله?ای به دور خويش دارند تا به واسطه??ی آن خود را از جامعه جدا كرده و از زير بار مسئوليتی كه انسانيت بر دوش?شان نهاده فرار كنند.

چه خوش گفت حضرت سعدی و چه زيبا بر سردر سازمان ملل اين سخن شيخ اجل نقش بست كه: بنی آدم اعضای يكديگرند / كه در آفرينش ز يك پيكرند / چو عضوی به درد آورد روزگار / دگر عضوها را نماند قرار / تو كز محنت ديگران بی غمی / نشايد كه نامت نهند آدمی

انسان خردمند با نگاهی ژرف به محيط پيرامونش و دركی عميق از موضوعات پيش?آمده در زندگي اش در خواهد يافت كه تأثيرگزاری و تأثيرپذيری او بر و از محيط جامعه به گونه?ای آشكار است و انعكاس ناكامی?ها و كام?يابی?های ديگر افراد جامعه در زندگی وی چنان نمودی خواهد داشت كه نگاه تيزتر و توجه بيشتر او را در مواجه با وضعيت موجود و رويدادهای? پيش?آمده طلب می?كند. حال آن?كه در اين ميان تنها كسانی توانايی مشاهده و درك اين واقعيت را ندارند كه گستردگی افق ديدشان به درازای نوك بينی?شان محدود می?شود.

مسئله??ی عرف?های نادرست جامعه و قوانين تبعيض?آميز حاكم كه در قبال زنان اعمال می?گردد نيز از آن دسته مشكلاتی است كه هر چند به ظاهر مختص زنان است و تنها در مورد آنان به كار گرفته می?شود اما در واقع تأثير مخرب خود را بر كل جامعه كه نيمی از اندامان آن مردها هستند خواهد گذاشت. و شدت اين تأثير به حدی است كه نمی?توانيم به آن بی?توجه باشيم و به راحتی از كنار آن عبور كنيم.

حال اگر به عنوان يك مرد به اين نكته?ی مهم نيز توجه داشته باشيم كه آن زنی كه از او سخن می?گوئيم نه يك بيگانه كه فردی?ست كه در تمامی دوران زندگی?مان در مقام مادر، همسر، فرزند و يا حتی يك دوست همواره در كنارمان قرار دارد و با ايشان هم?زيستی تنگاتنگی را خواهيم داشت شايد عمق فاجعه را بيشتر درك كنيم و نسبت به مشكلات وی حساس?تر گرديم و در راه از ميان برداشتن آنان همراه با زنان گام?های بلندتر و مستحكم?تری را برداريم.

گذشته از اين، اصل مهم در اين?جا همان جامعه است كه رشد و پويندگی اش در گرو حضور شهروندانی آگاه و مديرانی تواناست كه آن نيز مگر در سايه??ی برابری شهروندان و شايسته?سالاری مديران امكان?پذير نخواهد بود و در كشوری كه بر طبق قوانين و عرف?های غلط آن نه تنها نيمی از مردم از حضور مؤثر در جامعه و رسيدن به پست?های كلان در مديريت محروم هستند كه تأثير آن قوانين و عرف?ها بر زندگی فردی و خانوادگی و اجتماعی زنان و مشكلاتی كه از اين طريق برای آنان به وجود خواهد آمد مانعی جدی در راه رسيدن به جامعه?ی مدنی خواهد بود.

از اين روست كه سخن گفتن از حقوق زنان از سوی من مرد نه از سر دلسورزی و نه به نشانه?ی ترحم نسبت به وی و همراهيم با جنبش زنان نه به تعبير برخی كوته?فكر ـ كه همكاری و روابط دوستانه و اخلاق?مدارانه?ی دو جنس بشر در قالب يك تشكيلات يا جنبش اجتماعی در مخيله??ی كوچكشان نمی?گنجد ـ به منظور ... ؟؟؟ !!! كه برای استفاده از تمامی توانايی?ها و استعدادهای موجود برای ساختن جامعه???ی مدنی با شهروندانی برابر و آگاه و مديرانی شايسته و توانا است.

آری من در پی احقاق حقوق زنان، منافع خويش را به عنوان يك انسان می?جويم.

پی?نوشت...

اشاره?ای كه در اين نوشتار كوتاه به جنسيت، مليت، مذهب و ... شد نه از سر انكار و تقبيح آنان كه تعلق، وابستگی و باور به اين موارد طبيعی و پذيرفتنی?ست. اما مسئله زمانی شكل غلط به خود می?گيرد كه اين موارد يا سبب ايجاد حصار بين فرد با جامعه و يا در شكل فاجعه?بارتری باعث ايجاد توهم برتری در يك شخص، يك ملت، پيروان يك آئين و يا وابستگان به يك طبقه?ی خاص از جامعه گردد.

كرماشان ـ ارديبهشت?ماه 1386

یادم می یاد شبی رو که با پدرم نشسته بودیم وداشتیم یکی از شبکه های خبری، که خانم شهلا شفیق و مهرانگیز کار دعوت شده بودند تا از �کمپین یک میلیون امضا� صحبت کنند رو می دیدیم. تماشا کردن اون برنامه جالب همانا و تصمیم قاطعانه ی من برای جمع کردن امضا و البته تشویق و امیدواری پدرم هم همانا!

یکی،دو تا و...، با هر امضایی که می گرفتم علاقه و اشتیاقم به این کار بیشتر می شد و احساس می کردم عرق ملی داره در وجودم فوران می کنه، تا اینکه خبر دار شدیم که: ای دل غافل، کجای کاریم که امضا جمع کردن به منظور بهبود بخشیدن به زندگی فردی و اجتماعی همین ملت، شده اقدام علیه امنیت ملی!!!! عجب پارادکس غریبی!

و دقیقاٌ از همین جا بود که مراقب خودت باش گفتنای پدر و مادر و دوست و فامیل و نصیحت های دلسوزانشون برای بی خیال کردن من شروع شد! ولی زهی خیال باطل، تازه راه افتاده بودم!

حالا دیگه یه موقع هایی یواشکی تو وقت های بیکاری دانشگاه، راهی پارک های مختلف می شم، چند ساعتی رو با مردم می گذرونم، پای درد دلشون می شینم و از دیدن دونه دونه امضاهایی که با آگاهی دادن و متقاعد کردن مردم همین شهر جمع می کنم، لذت می برم و با هر روزی که شب می شه، احساس دین منم به بچه ها، دانشجو ها، خانم ها و آقایون ورزشکار تو پارک، به دخترکای 12-13 ساله ی روستا ها، به هم وطنای عزیزم در خارج از کشور و حتی به مردی که با گفتن:" بدبختانه 3 تا دختر دارم" خیلی ناراحتم کرد بیشتر می شه و هر مراقب خودت باش گفتنی و نه به منزله ی کم کردن فعالیتم، که به امیدوارانه و با قاطعیت بیشتر گام برداشتن در این مسیر می دونم، چرا که کمپین و اعضاش بهم فهموندن همه ی ایرانی ها، خود من هستند پس باید خیلی مراقب خودم باشم!

تقدیم به فعالان کمپین یک میلیون امضا / یکی از حامیان این حرکت

تغییر برای برابری

من یک نفر،

تو یک نفر،

ما، یک میلیون؟

خیر، نیمی از ایران.

من خشمگین،

تو معترض،

ما، مصمم؟

آری، به تغییر وضع موجود.

من و کبودی?های دردناک خواهر،

تو و چشمان مرطوب مادر،

ما و دستان لرزان دوست، هموطن

نه! به این سنت و قانون

من، صخره?ای در ره رودی روان

تو، سکون در گردش مادام چرخ گردان

ما، فریاد امروز خاموشان دوران

آری، به لبخند شعاع نور خورشید در ره فردای دخترکان